Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla




islam << anasayfaya geri dn
Kur’anda sava hukukuyla ilgili ne gibi esaslar vardr? - islamda islamiyette dinimizde
a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v y z Namaz



Soru: Kur’anda sava hukukuyla ilgili ne gibi esaslar vardr?

Sava ncesi, sava esnas ve sava sonras olmak zere, savala ilgili bir takm esaslar vardr. slam, ciddi kurallar manzumesidir. Her hak sahibine hakk verilmitir. Bu meyanda kafirlerin de bir takm haklar vardr. Hamdi Yazr'n dedii gibi, "hak, kafire dahi taalluk etse yine haktr... Kafirin kfr, hukukuna tecavz mbah klmaz." (1)

a.Sava ncesi ile ilgili esaslar

1. Ahde Vefa ( szlemelere uymak) :

slam Devleti, gayr-i mslim bir devletle ahit (szleme) yapmsa, o ahde vefa gerekir. Kur'an'n ifadesiyle, "Ahde vefa gsterin ! nk, ahitten sorulacaktr." (sra suresi, 34)

Mriklere sava ilann takip eden ayette yle buyrulur: "Ancak kendileriyle ahit yapp da, sonra ahde riayette kusur gstermeyen ve kimseye aleyhinizde arka kmayan mrikler, bu hkmden haritir. Bunlara, ahitlerinin bitimine kadar ahidlerini yerine getirin. phesiz Allah, mttakileri sever." (Tevbe suresi, 4) "Onlar size kar doru olduka (ahitlerini bozmadka) siz de onlara doru harekette bulunun." (Tevbe suresi, 7)

Bu lahi talimatlar dorultusunda, mslmanlar ahitlerine riayet etmiler, ahdi bozan taraf olmamlardr. Asr- saadetten Huzeyfe b. Yeman'n anlatt u olay rnek olarak nakletmekte yarar gryoruz:

"Bedir Savana katlmama engel u oldu: Beni ve babam Kurey kafirleri yakaladlar "Muhammed'e mi gidiyorsunuz ?" dediler. "Hayr, dedik. Sadece Medine'ye gidiyoruz". Bizden ahit aldlar ve serbest braktlar.

Resulullah'a varp durumu haber verdik. "Yolunuza devam edin. Onlarla yaptmz szlemelere uyarz, onlara galip gelmek iin de Allah'tan yardm dileriz"
(2) buyurdu.

Kar cephe ise, ou kere ahde vefa etmemi, frsatn bulunca ahdi bozmakta bir beis grmemilerdir. Kur'an- Kerim, bu durumda olanlar yle anlatr:

"Nasl (mriklerle ahit olabilir ki), size galip gelseler hakknzda ne bir yemin, ne de bir szleme gzetmezler." (Tevbe suresi, 8) Yani, bunlar galip gelseler, verdikleri szde durmazlar. Faraza, "kimsenin burnu kanamayacak" derler. Fakat katliam yapmaktan ekinmezler. Nitekim, tarih boyunca bunun ok rnekleri grlmtr. Mekke'lilerin Hudeybiye Barn bozmalar, Yahudilerin szlemelere muhalif olarak Resulullah'a ve m'minlere hyaneti gibi olaylar, saadet asrndan baz nmunelerdir.

Bu ekilde ahde vefaszl adet edinenler hakknda lahi hkm yledir:

"Onlar harbte yakalarsan, onlara uygulayacan ar ceza ile dierlerini (arkalarndakileri) dat. Olur ki ibret alrlar."
(Enfal suresi, 56-57)

Hz. Peygamber (asm.), Ben-i Kureyza Yahudilerine bu hkm tatbik etmitir. (3)

u ayet de yine ahdi bozanlarla ilgilidir:

"Eer onlar ahit yaptktan sonra yeminlerini bozar ve dininize saldrda bulunurlarsa, kfrn liderleriyle savan. nk onlarn yeminleri yoktur. Olur ki vazgeerler." (Tevbe suresi, 12)

Ayetin sonunda "olur ki vazgeerler" ifadesi, harbten maksadn kar taraf telef etmek, onlara zarar ve eziyet vermek deil, onlarn zulmden vazgemelerini temin etmek olduuna dikkat eker. (4)

Bir de, kar tarafn ahdi bozmas pheli olabilir. Bu durumda yaplmas gereken udur:
"Eer seninle ahit yapan bir kavimden bir hyanetten korkarsan, sava amadan nce ahitlerinin sona erdiini kendilerine ilan et. nk Allah, hainleri sevmez." (Enfal suresi, 58)

Ayetten anlaldna gre, kar tarafn ahdi bozup hyanet ettii net olarak belli deilse, nce onlara ahdin iptal edildiini haber vermek gerekir. Birdenbire hcum etmek, caiz deildir. (5) Anlamann iptalini haber vermek, merte bir tavr olacaktr. Yoksa kar taraf, "mslmanlar ahde vefaszlk gsterdi. Ahit varken bize saldrd" diye yaygara koparacaklardr.

2. Hakka Davet
Hz. Peygamber (asm.), savaa gnderdii komutanlarna u talimat verir: "Dmanla karlatnda onlar u eyden birine davet et. Hangisini kabul ederlerse, sen de kabul et.
1- Onlar mslman olmaya ar.
2- Kabul etmezlerse, cizye teklif et. (Yani, vergilerini verip slam Devleti bnyesinde yaamalarn iste.)
3- Onu da kabul etmezlerse, sava!
" (7)

Grld gibi, sava en son are olarak zikredilmitir. Bu ey her zaman uygulanmayabilir. Mslmanlar, baka artlarla da anlamalar yapabilirler. Hudeybiye Bar, buna bir rnektir. (8)

b. Sava Esnasnda yaplacak ilerle ilgili esaslar:
Sava esnas, etin bir hengamedir. lmek veya ldrmek yeridir. O esnada pek ok insan, itidalini kaybeder. Akl bir kede kalr, hisler n plana kar. te, byle bir halde iken ne yaplacan u ayetten reniyoruz:

"Sizinle savaanlarla siz de Allah yolunda savan ve ar gitmeyin. phesiz Allah, ar gidenleri sevmez." (Bakara suresi, 190)

"Sizinle savaanlarla" kayd, "savaamayacak olan yal, ocuk, ruhban ve kadnlarla savamayn" mesajn verir. (9) Ancak, kadnlar savayorsa, onlarla da savalr. (10)

"Ar gitmeyin" ifadesi ise, kulak-burun kesmek gibi taknlklar, yamalamak gibi arlklar yasaklar. (11)
Sava esnasndaki durumlardan biri de, eman isteyenlerin durumudur. "Ey iman edenler ! Allah yolunda sefere ktnzda aratrn. Size selam verene, dnya hayatnn menfaatine gz dikerek "sen mmin deilsin !" demeyin. Allah katnda ok ganimetler var. nceden siz de yle idiniz de, Allah size lutfetti. Onun iin, iyice aratrn (ldrmede acele etmeyin). phesiz Allah yaptklarnzdan haberdardr." (Nisa suresi, 94)

Kaynaklar:
1-Yazr II, 1451
2-Mslim, Cihad, 98
3-Beydavi, II, 224; bnu Kesir, VI,397-398; bnu Hiam, III, 249-251
4-Yazr, IV, 2468
5-Azzam, s. 161
6-Kutub, III, 1542
7-Mslim, Cihad, 3; Tirmizi, Siyer, 48; bnu Mace, Cihad, 38
8-Azzam, s.151
9-Beydavi, I, 108
10-Sabuni, Revaiu'l-Beyan, I, 217
11-bnu Kesir, I, 328; Beydavi, I, 108; Sabuni, Revaiu'l-Beyan, I, 216-217
 


iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.