Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla




islam << anasayfaya geri dn
Dallet ne demektir, eitleri nelerdir? - islamda islamiyette dinimizde
a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v y z Namaz



Soru: Dallet ne demektir, eitleri nelerdir?

Dallet; “sapma, sapklk, yanl yolda gitme,” gibi mnlara geliyor. Bu yolda gidenlere ise “ehl- i dallet” deniliyor. Fatiha suresinin sonunda, “Bizi gazabna uram olanlarn (madub) ve dallete dnlerin (dalln) yoluna deil, srat- mstakime hidayet et.” diye bir dua cmlesi vardr. Tefsir alimleri, dalln gruhuna Hristiyanlar, madub gurubuna ise Yahudileri misl verirler. Bunlar sadece birer misldirler; yoksa, bu frkalar sadece bu iki zmreye mahsus deildir.

Yahudiler Tevrat tahrif ettikleri ve peygamberlerini ldrdkleri iin Allahn gazabna layk olmulardr. Hristiyanlar ise, ilh safsatasn kabul etmekle hakikatten sapm, tevhit inancndan ayrlm ve dallete dmlerdir.

Bununla birlikte, sz konusu iki gurubu kesin hatlarla birbirinden ayrmak ok zor. Ama birincisinde, yani madub gurubunda sefahat, rezalet ve azgnlk n plana kyor; dalln gruhunda ise yanl fikirler ve batl inanlar. Yoksa, kelime mnsyla bakldnda, yanl yola giren dallnler de madupturlar, yani Allahn gazabna urayan zmredendirler. Ayn ekilde, ahlk ynden dejenere olmu azgn kavimler de dallet zeredirler ve Allahn gazabna urayacaklardr. Her ikisinin ortak zellii, istikametten sapmalar, Allahn kahrna layk kimseler olmalardr. Ama, birinci gurupta azgnlk daha hkimdir, ikincisinde ise sapknlk.

stikamet, “peygamberlerin, sddklarn, heda ve salihlerin” yoludur. Bu yola giren insan, her trl edep d hllerden uzak kald gibi, yanl inan, sapk dnce ve batl felsefelerin de hibirini ruhuna yanatrmaz; kalbinden uzak tutar.

yle dnebiliriz: hidayet, Allahn gsterdii ve raz olduu yoldur. Bu yol cennete kar. O saadet yurduna ve o rza beldesine ancak Allah elilerinin izinden gitmekle varlabilir.

Nur klliyatnda, kfr ve dallet iki ksma ayrlr: birinci ksm iin, “Amel ve fer olmakla beraber, iman hkmlerini nefyetmek ve inkr etmektir ki, bu tarz dallet kolaydr.” eklinde bir aklama getirilir. kinci ksm iin ise, “amel ve fer olmayp, belki itikad ve fikr bir hkmdr” denilir. (Lemalar)

Birinci guruba girenler, kul olduklarn hi dnmeden, ahireti hesaba katmadan, dnyann gayri meru zevklerinden azam lde faydalanmak isteyen sefih ve ahlksz kimselerdir. Bu gn bat genliinin yzde doksanndan fazlas ateisttir, ama bunlarn da yzde yze yakn ksm bu birinci guruba girerler. manszl “itikad ve fikr bir hkm” olarak benimseyen ve bunu dava edinerek bakalarna benimsetmee alanlar ise ok azdr. Birinci grup “madup,” ikinciler ise “dalln” snfna girerler.

Hidayete ulatran yollar gibi, dallete srkleyen sebepler de ok eitlidir. man en byk hidayettir; bunun zdd ise kfrdr. O hlde, dallet denilince ncelikle kfr anlalacaktr. Kfr, iman yolundan sapma demektir.

“Kim imanla kfr deitirirse, phesiz dosdoru yoldan sapm olur.” Bakara Sresi, 108

Tevhit yani Allah bir bilmek de bal bana bir hidayettir. yle ise irk yolu da dallettir. u yet-i kerimede dallet, irke dmek mnsnda kullanlmtr:
“Allaha ortak koan kimse, phesiz derin bir sapkla dmtr.” Nisa Sresi, 116

Ahlk kavramn ineyip, hayvan gibi sadece ehvet peinde komak da doru yoldan bir sapmadr. Ahlk, hidayet yoludur; edepsizliin her tr ise dallettir.

u yet-i kerimede dalletin bu eidi nazara veriliyor:
“Onlar hayvan gibidirler, hatta, yolca ( tuttuklar yol itibariyle), daha da sapktrlar.” Furkan , 44 Bata, materyalizm, tabiatlk, evrimcilik olmak zere, slma zt her trl felsef akm da birer dallet yoludur ve bunlara tabi olanlar da dalalet ehlidir.

Tarih boyunca nice btl dnce akmlar km, fakat gnmzde ounun mensubu kalmamtr.

nsann kul olduunu, bu lemde misafir bulunduunu ve ahirete yolcu olduunu unutan kimselerde, kulluun yerini enaniyet ve kibir alr. Kendi ruh dnyasn kendi aklyla ekillendirmeye kalkan ve sadece nefsinin raz olaca bir ahlk anlayn benimseyen bu gibi insanlar, hak ve hakikatten sapm ve dallet yoluna girmilerdir.

Mminlerin yaptklar her trl yanllk da, doru yoldan sapma demektir. Ama bu hatalar ileyen kimseler, kelime mnsyla, dallete dm olsalar bile din terim olarak onlara ehl-i dallet denmez. Nitekim, miras taksimiyle ilgili bir yet-i kerime yle son bulur: “aryorsunuz diye Allah size aklyor. Allah her eyi bilendir.” Nisa Sresi, 176

yette, dallete dmekten sz edilmi, ama tercmesinde “dallet” yerine “aknlk” kelimesi kullanlmtr.

u yet-i kerime, dalletin ok nemli bir kaynana dikkatimizi ekiyor: “Kfirler, Allah bu mislle neyi murat etmi, derler. Allah onun ile oklarn dallete atar (saptrr) ve oklarn da hidayete gtrr. Fakat ancak fsklar dallete atar.” (Bakara Sresi, 26)

Demek oluyor ki, insan fsk ve gnah vadisinde ilerledike bu menhus yolculua alr; ona baml hle gelir. Bu gibi insanlar, kendilerini aldatmak ve nefislerini tatmin etmek iin, yanl bir fikre yahut batl bir inanca yapmaya adeta can atarlar.
 


iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.