Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla




islam << anasayfaya geri dn
SRAF - islamda islamiyette dinimizde
a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v y z Namaz



Soru: SRAF

nsann sahip olduu nimetleri gereksiz ve ar tketmesi. Bu tr bir davran, slm tarafndan uygun grlmemi ve insanolunun yeme, ime ve harcama konusunda belirli bir denge ierisinde kalmas istenmitir. Cenb- Hak, Kur'an- Kerm'in eitli yerlerinde bu hususa iaret etmitir: "Elini bal olarak boynuna asma. Onu bsbtn de ap sama. Sonra knanm piman bir halde oturup kalrsn" (el-sra, 17/29). Burada "boynuna asma" tabirinden cimrilik etmenin kasdedildii belirtilmektedir. "Ap sama" tabirinden ise, israf olduu belirtilmektedir. Bu iki husus da birbirinin zdd olan fakat tasvip edilmeyen alkanlklardr. kisinde de hem kiiye hem de topluma saysz zararlar bulunmaktadr.

Baka bir ayette Cenb- Hak, "Ey demoullar, her mescide gidiinizde temiz ve gzel elbiselerinizi giyin. Yiyin iin, fakat israf etmeyin. nk Allah israf edenleri sevmez" (el-A'raf, 7/31). Cimrilik, meru bir eyden faydalanmaktan nefsi mahrum brakmaktr. slm ise, meru snrlar ierisinde kiiyi faydalanmakla mkellef tutar, haram klnmam bir eyi insanlarn haram olarak kabul etmelerinden holanmaz. nk hayatn gzelletirilmesi, irkinlie ve israfa kamakszn gerekletirilmelidir. sraf hem fert ve hem de toplum iin bir bozulutur. Hepsi bu yolda verilse bile, Allah yolunda mal infk etmek israf deildir.

Hz. Peygamber ve ashabnn; "yce Allah da gibi altn verse, bunu O'nun yolunda harcamay temenni ettikleri" nakledilmektedir (bk. Buhr, Fedil's-Sahbe, 6, Temenn, 2, Zekt, 4, Mslim, Mnfkn, 52, Zekt, 31, Fedil's-Sahbe, 221, 222; bn Mce, Mukaddime, 10, Zekt, 3).

Bu ynyle israf, slm'n ileri derecede ho grmedii lks hayattan kaynaklanmaktadr. Servetin byyp lks uruna harcanmas sonucuna gitmemesi iin maln zenginler arasnda dnp dolaan bir devlet olmas slm tarafndan reddedilmitir (bk. el-Har, 59/7). Bu yzden lks, bir toplum iin "er" kabul edilmitir. Lksn ho grlmedii ve haram klnd konusunda eitli nasslar bulunmaktadr. Ancak buradaki lks' ileri teknoloji rn aletleri evimize sokma eklinde anlamak yanltr. Burada lksten iki, kumar, fuhu, ar giyim, gcnun zerinde gereksiz harcamalar, gurur-kibir, an ve hret iin ziyafet dzenlemeler gibi harcama ve yaantlar kastedilir.

Kur'an- Kerm bazen tarih boyunca lks ve rahat bir hayat srenlerden sz eder. Bu tr halklar kendilerini helke srkledikleri gibi onlara uyanlar da ayn kbete gtrmlerdir. Bir toplumda lks ierisinde olanlar varsa, mutlaka orada zayf durumda olan madur kesimler de bulunur. Refah ve lks ierisinde olanlar hasta ve rahat hayatlarna tutkundurlar. ehvet ve lezzetlerine baldrlar. Kur'an- Kerm bu tr sapm ve haddi am toplumlarn isyan ierisinde bulunduklarndan sz etmektedir.

"Kadnlara, oullara, kantar kantar altn ve gmlere, besili atlara, hayvanlara ve ekinlere kar duyular ar istek, insanlara ssl gsterildi. Oysa bunlar, sadece dnya hayatnn geici maldr. Varlacak gzel yer ise Allah'n katndadr" (lu mrn, 3/14). "Biz herhangi bir lkeye bir uyarc gndermisek, orann zengin ve mark ileri gelenleri, mutlaka; "Biz, sizin getirdiklerinizi inkr ediyoruz" demilerdir" (Sebe', 34/34)

sraf, ferdin olduu kadar slm toplumuna yn verecek otoritelerin de dikkat etmesi gereken bir husustur. Tketici, gerekli ihtiya maddelerinden kabul edilen mallar harcarken de, gereinden fazla harcamamaya dikkat etmek durumundadr. Kiinin iyi bir hayat srmesi iin yapaca harcamalara hibir ekilde snrlama getirilemez. Elverir ki, bu harcamalar etkinliin artmasna ve slm'n gerek bir mslmandan toplum iinde bekledii hizmetlerin yerine getirilmesine yarasn.

te yandan "kt kaynaklar" iddiasna ramen snrsz ihtiyalara gre reten Bat iktisat sistemi tabii kaynaklar alabildiine israf eder. Oysa israf fikrinin olmad bir slm toplumu kaynaklar verimli olarak kullanr. Yine slm toplumunda ihtiyalar ncelikle zaruretler tayin eder. slm, kaynaklarla ihtiyalar arasndaki ilikileri esasta israfn bertaraf edilmesi gerei asndan dzenler. sraf yasa temeli zerinde oluan slm retim tarz, slm devletine tabi olanlarn beslenme, barnma, giyinme, ulam ihtiyalarn yeterli olarak karlamak hedefine yneliktir. Bu retim tarznda ihtiya dolaysyle tketim ilk sevkedici gtr. ada kapitalist sistemde ise tketimin sevkedicisi retimdir. retim yapld iin insanlar tketmek durumundadrlar. Tketim snrsz arzular olduka cazip pazarlama ve reklm faaliyetleriyle srekli olarak kamlanr. Bylece ihtiyalar retimin peinde koar.

Kapitalizmin tketim hrs snrsz bir insan tipi meydana getirmitir. slm'da gerekletirilen retimin hedefi insandaki maddi tatmini manev sahaya aktarmakla bu ihtiyac giderir. Bir mslmann tketim sahasnda gz nnde tutaca balca esaslar, haramdan kanma, hellinden tketme, temizlik, arlklardan kanma, saln tehlikeye drmeme ve evredekileri de hesaba katma eklinde ortaya kar.

slm, israf yasa ile zel mlkiyet hakkna bir snr getirmi ve servet kimin olursa olsun, onda toplumun hakk bulunduu ilkesini benimseyerek, israfla bu hakkn yok edilmesine engel olmak istemitir.

slm'n yasak ettii her trl harcama, -iki, kumar, uyuturucu maddeler gibi- kiiye ve topluma hibir yarar olmayan ve insan bakalarna muhta hale getirecek kadar lsz yaplan ba ve harcamalar israf saylmtr. Yalnz israf kavramn daha geni tutmak ve madd-manev her trl servet ve imknn bou bouna harcanmasn israf olarak deerlendirmek mmkndr.

Salk, Allah'n bize bir ltfu, bir nimetidir. Zaman yine bir nimettir. Salmza dikkat etmemek, zamanmz boa harcamak israftr ve bunun hesab bizden sorulacaktr. Gereksiz olarak musluktan aktlan su, yaklan elektrik israftr. Btn mmete ait olan nimetlerin boa harcanmasdr.

Sami ENER
 


iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.