Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla




islam << anasayfaya geri dn
NSAN - islamda islamiyette dinimizde
a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v y z Namaz



Soru: NSAN

Ruh ve bedenden meydana gelen Allah'n yeryzndeki halifesi. dem, beer. Canllar arasnda en stn olan.

Kur'an- Kerm ve Hadis-i eriflerde insan kelimesi "ins, nas" ve "bn dem" gibi ifdelerde kullanlmtr.

Allah'n yeryzndeki halifesi ve yaradlmlarn en ereflisi olan insan hakknda doru ve net bilgileri Kur'an'da buluruz. Kur'an'n insan hakknda vermi olduu bilgilere bugnn fen ilmi henz ulaabilmi deildir. Bugn asl bozulmu hristiyanlk, yahudilik, mecsilik, budizm, brahmanizm gibi dinlerle slm dininin insana bak asnn kesin hatlarla ayrld ortaya kmtr. Sz konusu dinlerin birer felsefik gr halinde ilh mesajdan yoksun olarak yasama konulduu gnmzde, insann ihtiyalarn karlayabilmek iin Onu geici tatmin yollarna itmesi de o dinlerin asl kaynandan akarak insanlar iin yetersiz kaldn gstermektedir.

Kur'an, insan yeryznde kula kul olmaktan kararak yalnzca Allah'a kul olmaya aran ve O'na ebedi saadet balamak iin Allah tarafndan indirilmi bir hayat kaynadr.

slm, insann temel zelliinin yaradlm bir varlk olduunu bildirir. nsan kendiliinden, tesadfen veya sebeplerin birlemesiyle varolan bir canl deil, bilkis Allah'n yaratm olduu bir varlktr. Bylece insandaki yaratlma zelliini de ortadan kaldrmaktadr. O'nun ilhlk veya kendiliinden olma zelliini de ortadan kaldrmaktadr. nk Ezel ve Ebed olan sadece Allah'tr. Dier canl-cansz btn her ey sonradan varedilmitir. nsann yaradl O'nun gereksinimi olan btn her eyin yaradlmasndan sonra gereklemitir. Bylece insan, yeryznde bulunan btn yaradlmlarn zerine halife tayin edilmitir.

Allah'n yeryzndeki halfesi ve yaratlmlarn en ereflisi olan insann yaratln Kur'an- Kerim yle ifade etmektedir: "Andolsun ki, biz insan (dem'i) kuru bir amurdan, sretlenmi bir balktan yarattk" (el-Hicr, 15/26); "Hani Rabbin, meleklere. "Ben, (yeryznde) (kupkuru bir amur)dan, mesnun (tayir ve tahvil ile zel bir ekilde yaratlm) bir balktan bir beer yaratacam '' demiti. O halde onun yarattn tamamlayp tam bir insan suretine getirip, ona ruhumdan flediim zaman siz derhal onun iin secdeye kapann" (el-Hicr, 15/28); "Andolsun ki sizi (babalarnzn sulbnde) yarattk, sonra da (analarnzn rahminden size sret verdik. (Yahut evvel ruhlar yarattk. Sonra atanz Hz. dem 'i tasvir ettik) sonra da secde edin!" de (ye emir ver) dik. blis mstesn (melekler) hemen secde ettiler. (Fakat blis dayatt) secde edicilerden olmad" (el-A'rf, 7/11). ''Andolsun ki biz insan (dem 'i) szlm bir amur (ve hlsasn) dan yarattk. Sonra onu (yani dem'in evlatlarn) bir nutfe klp, salam bir karargahta (rahimde) yerletirdik. Sonra o nutfeyi uyumu kan olarak yarattk. Arkasndan o kan bir para et olarak yarattk ve o eti kemik (zerin)e et giydirdik. Sonra onu (rahimde) baka bu hilkat olarak ina ed(ip ruh fle)dik. (Btn hkm ve kudretinde) yaratanlarn en gzeli olan Allah'n an ne gzel ve ne ycedir'' (el-Mminn, 23/12-16). Grld zere Allah insan topraktan yaratm ve bu yaratln yeryznde kendi vekilliini (halifeliini) yapacan bildirmitir. Ancak melekler buna itiraz etmi ve kendilerinin Allah' srekli andklarn ve hi kusur ilemediklerini ileri srerek "yeryznde bozgunculuk yapacak birisini mi" yaratacan sylemiler ve Hz. dem'in yaratlna raz olmamlardr (el-Bakara, 2/30). Ancak Cenab Allah ''Adem (a.s)'e btn (mahlkatn) isimleri(ni) retti. Sonra onlar meleklere gsterip: "Eer siz dorucular iseniz (hereyin iyzn biliyorsunuz) bunlarn isimlerini bana haber verin" dedi" (el-Bakara, 2/31) ayetiyle meleklerin ancak verilen bilgiler dahilinde hareket edeceini, hereyin hikmetinin Allah tarafndan daha iyi bilindiini ferman buyurmutur. "(Melekler de bilgisizliklerini itiraf edip): "Ey Rabbimiz seni her eyden tenzih ederiz. Senin bize rettiinden baka birey bilmeyiz. Gerekten (her eyi) hakkyla bilen, hkm ve (stn) hikmet sahibi sensin" dediler (el-Bakara, 2/33). Daha sonra Allh Tel Adem'e, meleklere varlklarn isimlerini haber vermesini emredince, Hz. dem de meleklere isimlerini bir bir sayd. Bunun zerine melekler Adem'e secde ettiler. Ancak blis (eytan) secde etmeyip dayatt. Gururuna dokundu ve kendisinin ateten yaratldn ileri srerek Hz. dem'e secde etmesinin cezasn Allah'n meclisinden kovulmakla dedi. Bunun zerine blis Allah'a tvbe ederek dnya hayat boyunca izin istedi ve Allah'n kullarn kendi yanna ekeceine and ierek yeryzne indi (el-Bakara, 2/34, Sd, 38/71-74).

Allah, ilk insan ve ilk Peygamber ola Hz. dem'in ei Hz. Havva'y da yle yarattn anlatmaktadr: "Ey insanlar, sizi tek bir nefisten (Hz. dem) (a.s)'dan yaratan ve ondan zevcesini (Hz. Havva'y) vcuda getiren ve her ikisinden birok erkekler, ve kadnlar treten Rabbiniz (e kar irk ve isyan)dan saknn..." (en-Nisa, 4/1). Bu ilk yaratl dnda insanlar bir erkekle bir kadnn mnasebetinden meydana gelmektedir. Ancak Allahu Tel mucize olmak zere Hz. sa'y Hz. Meryem de ruhundan fleyerek yaratmtr. slm'a gre ilk insan ayn zamanda ilk peygamberdir. insan neslinin "yeryznde kan dkecek birisi" olmas daha sonra teekkl etmitir. Bunda da Hz. dem'in oullarndan Hbil ve Kbil'in arasnda geen ekememezlik, kar ve nefs etkili olmu ve eytann verdii vesveseyle Kbil kardeini ldrmtr. Bu ayn zamanda insanln seyir izgisini belirlemi ve tevhidle irkin temellerinin atlmas salamtr. Bylece insan, ya Allah yolunda giderek tevhit izgisinden ayrlmayacak ya da bunun kart olan sirk (eytan) yolundan giderek Allah'n lnetine uram olacaktr. Bunun orta yolu yoktur.

Grld gibi, insann yaradl hakknda kesin ve net bilgiler veren Kur'an insann tek ynl madd bir varlk deil, manevi yn de bulunan bir canl olduunu bildirmitir. Gnmz teknolojisinin, fen ilimlerinin, psikolojinin, sosyolojinin yarm ve eksik olarak ele ald insan zerindeki almalar slm retilerinin cz'i bir ksmn oluturmaktadr. nk insanolunun sahip olduu "ruh" kavram Allah'n insana olan bir ltfudur. Bylece insanolunda bulunan beden ve ruh ikilisi tek bir canlda toplanarak insan sretinde vcut bulmutur. Bu nedenle Allah yeryznde kendi kanunlarnn tatbik edilmesi iin O'na halifelik grevi yklemitir.

nsann sorumluluu

Allah'n yeryznde halifesi olmas hasebiyle byk bir sorumluluk yklenen insanolunun bu durumu Kur'an- Kerm'de yle anlatlmaktadr: "Biz emaneti gklere, yere ve dalara arz ettik de, onlar onu (emaneti, yerine getiremeyecekleri korkusuyla) yklenmekten yz evirdiler ve bundan endieye dtler. (Bunun iinde zerlerinden alnmasn rica ettiler). Fakat onu (emaneti) insan yklendi. Bylelikle o, (nefsine) ok zulmetti ve (kibetinden) cahil oldu" (el-Ahzb, 33/72).

Vcut olarak zayf ve mrnn ksal sebebiyle fani olan insann yklendii sorumluluk gerekten byktr. Eer bu sorumluluun farknda olur ve kendisini Allah'a gtren ilmi renirse Allah yolunda yryerek O'na ular. Bu da Allah'la kendi arasndaki tm engellerin kaldrlmas ile mmkndr. phesiz ki Allah insann bu sorumluluunu yerine getirebilmesi iin ciz brakmam ve onu ilim, irade ve aklla destekleyerek yaratlmlarn en stn klmtr. Zaten insann sorumluluu bahsedilen bu zellikten dolaydr. Yoksa Allah insan gcnn yetmeyecei ve aklnn almayacan yklememitir.

nsan yaratl olarak slm'a meyillidir. Bu konuda Hz. Peygamber (s.a.s)'in "Her doan ocuk slm ftrat zerine doar (Allah'n insana verdii yetkileri kullanarak slm' benimseyebilecek kabiliyette). Ancak onu ebeveyni (veya evresi) Hristiyan, Mecs veya Yahudi yapar" (Buhar, Kader, 25) szleri bunu teyit etmektedir. Yine insann en gzel biimde yaratlmas Kur'an- Kerm'de yle anlatlr: "Biz, phe yok ki insan, ahsen-i takvimde (dzgn bir ekilde, gzel bir suretin mkemmel bir mizacn ve eitli duyularn sahibi, pek ok gizli kabiliyetlere mlik ve ilahi emanetin yklenicisi olarak) yarattk" (et-Tin, 95/4).

nsanlar arasndaki ilikiler ve toplum hayatnn dzene konulmasnda tek etken dindir. Deiik inan, sahibi toplumlar tevhit izgisini koruma grevi verilen peygamberlerin tebli ettii slm'la aralarnda geen mcadeleler olarak tarif edilebilecek insanlk tarihi tevhid ve irkin tarihi eklinde de tanmlanabilir. Yani insanlar ya kfirdir ya da mmin. Ayn zamanda bu, cemiyetler ve milletler iin de sz konusu olup; cemiyeti oluturan insanlarn meydana getirdii sistemler ya slm akidesi zeredirler ya da deildir. Kfirler tek millet olduu gibi mslmanlar da tek millettir. Ancak slm milletini oluturan insanlar arasnda stnlk ancak takvada szkonusudur. Yoksa insanlarn makam mevki ve para derecesinden stnl gerek stnlk deildir. "...phesiz ki Allah'n katnda sizin en erefliniz en takval olannzdr. Muhakkak ki Allah (soy, nesep ve mevkiinizi) ok iyi bilendir..." (el-Hucurat, 49/13)

Yaratl Gayesi

nsan, akl, ilim ve iradeyle beden ve ruhtan ibaret olan bir varlk olduu iin bu yaratln bir gayesi olmas da doaldr. nsan beden olarak madd tarafn, rh ynyle de maneviyatn eit tutacak bir yaant ierisinde hayatn srdrmek zorundadr. Ve insann hayat mcadelesi ancak yaratl gayesi ile paralel olduu srece insan mutlu olabilir. nk insan Allah'a kul olmak ve O'nun kanunlarn yeryznde yaamak ve uygulamak zere verdii sz yerine getirme sorumluluuyla yaratlmtr.

"Cinleri ve insanlar, ancak bana kulluk etsinler diye yarattm" (ez-Zriyt, 51/56). badetin anlam dorudan doruya insan varlnn gayesini tekil etmektedir. badet ayn zamanda insann yapmas gerekli olan bir grevdir. Dolaysyla ibadet, belirli hareketlerden ok daha geni ve mlldr. Kesin olarak bilinmelidir ki ibadet derken bunun ierii, hilfet grevini de kapsar. nsann yeryznde tek hedefi Allah'a itaat ve ibadettir. Bundan baka amac olmayan insanolu yapt ameller karsnda huzur ve gven hissedecektir. Bu sayede insanolu tek ilh olan Allah'a ynelmi demektir. yle ki, insann bu amala yapt her alma bir karlk, bir mkafat grecektir.

Allah'a ibadet, insanolunun artlar ap O'na ynelmesi ve O'nun kanunlar erevesinde tavizsiz, engellemelere aldrmadan yalnz Allah'n kulluunun uuruna ererek yaplabilir... Aksi halde bahedilmi snrl zgrlklerle nefs, eytan tuyandan oluan bir yaamla ne Allah'n kulluunu ne de insan olduumuzun uuruna erebiliriz.

Ama btn bunlara kar Allah insanolunun cahil, aceleci, zalim, zora dayanamayan, nankr, gz doymaz, mark birisi olduunu Kur'an'da aklamaktadr. Bu zfiyetlerine karlk insan Allah'n kendisine verdii irade sayesinde btn bunlardan syrlarak Allah'n rzasna ulaabilir. nk "nsan sadece yapt ameller sayesinde Allah'n rzasn kazanabilir." (Muvatta, Vesaya, 7).

Sosyal Adan nsan

nsan, dnya zerinde yaayan en gelimi ve kymeti bir varlktr. Fakat, insann yaratltan gelen bu deerli zellii; yaradlna uygun olmaya eitim ve sosyal dzenler yoluyla ypranmakta ve giderek bozulmaktadr. Bu konuda iki farkl lden bahsedilebilir. Birincisi sosyal sistemlerin dzenlenmesi konusunda ileri srlen ilh prensipler. kincisi ise, sosyal sistemin belirlenmesiyle ilgili insan aklndan kaynaklanan grler. nsana ynelik kayt koyucu ve ynlendirici prensiplere sahip bir din olarak sadece slmiyeti grebiliyoruz. nk dier dinler, insann sadece ahlk ve ibadeti konusunda onu belirleyici esaslar ne srebilmekte; insann ve toplumun siyas, iktisad ve sosyal dnce ve davranlar konusunda beeri doktrinlerin grlerine tabi olmaktadrlar.

Beeri doktrinler ierisinde dnebilinecek sosyal bilimlerin verileri, insann eitli ynlerini incelemi ve onu tannmaya almtr. Buradan hareketle eitli teoriler ortaya koyarken, insana bak tarzlar tamamen be duyu erevesinde kalmtr. Ayrca, insan lh kitaplarn deerlendirmesinden farkl bir yere oturtmaya da zen gstermilerdir. Hatta daha da ileri giderek, insann yapsndan teye; onun nasl meydana geldii ve evreye ne ekilde intibak etmesi gerektii konusunda esaslar koymaya almlardr. Bunu yaparken, esaslarn insan aklnn koyduu Antropoloji, Sosyoloji ve Psikoloji gibi temel alma alanlarnn bir l olarak kabul edilmi olduu grlmektedir.

Antropoloji, insanlar bulular, davranlar, inanlar ve grnleriyle sahip olduklar binlerce eitli adan inceler. Dnya yznde ilk insann nasl ve ne zaman vcut bulmu olduunu, dnyay antik alarda ynetmi olan insanlarn nasl beslenip nasl giydiini, ocuklarn nasl oynadn ve benzeri konular renmek iin yabanc topraklar ve bilinmeyen airetleri aratrr, inceler. Sosyoloji ise, insan toplumunun douu, tabiat, kanunlar ile ilgilenen bir ilimdir. Sosyal manada, var olmann temel prensiplerine dair fikirler ortaya koyar. Su, uyuturucu madde alkanl, snf farklar ve rklara ait olan yarg gibi pratik meseleleri inceler ve insan hayatnn toplumdaki ahlk ve ynelimlerinin deerleriyle ilgilenen sosyal felsefe ile bantldr.

nsann gemiine ait bilgileri biyoloji, antropoloji ve anatomi ilimleri yardmyla tesbit etmeye alan ilim adamlar, birbirlerinden ok farkl noktalara geldiler. nk her biri, insann bir ynn kefedebilmitir. Bu aratrmalar, insann kendine en yakn hayvann nitelikleri ve evresiyle mnasebetleri ile mukayese ederek yaplmtr. Bu grlere gre:

Her hayvan evresine uyar, insansa bu gszlnden tr evresine uyamaz. Bu yzden de yaabilmek iin kendini evresine uydurmak zorundadr. Tkenip yok olmamasn da yine bu gecikmeye borludur. nsan, yaamasn, hayvan gibi evreye uymasna deil, kendine has bir zellikle evreyi kendisine uydurmasna borludur. te insan demek, bu zellik demektir. nsanda karlatmz ahlk, deer lleri, toplum hayat yaamann ortaya koyduu; tabiatla hibir ilgisi bulunmayan hadiselerdir Markla gre insan insan eden emektir. nsan, alet yapan bir hayvandr. Ancak alet ii deil, i aleti dourmutur.

Antropoloji felsefe, insann bakaln ya da biricikliini, bu temel teorilerin dnda drt nemli alanda aratrmaktadr: gdler, dil ve dnce, teknik, akl ve fiil. Bu alanlar en kk ayrntlarna kadar incelenmitir.

Dil ve dnce insan insan eden insanca zelliklerin banda geliyor. nsan, dnyaya alar ilk canldr. nsann dnyaya almasn dili ve dncesi salamtr. Dil ve dnce diyalektii, gemile gelecei birletirmi uzakl yakna getirmitir. Hayvan gemiini bilmez, insan bilir. Hayvan geleceini tasarlayamaz, insan tasarlar. nsan zelliklerden biri de tekniktir. nsan, igdlerinin eksikliini nasl zeksyla gideriyorsa, organlarnn eksikliini de teknikle giderir. Umak iin kanatlar olmayan insan, uma makinesi yapar, kanat organnn eksikliini teknikle giderir.

nsan aklndan kaynaklanan felsefi ve sosyal aklamalar, bu tr teoriler ile srekli irdelendi. Sonunda insann yeni tanm ve bu insann kendi akl ve hisleriyle kurduu yeni dnya ortaya kt. Srekli fazileti aradklar ve mutluluu gerekletirmeye altklarn syleyen batl lik aydnlar, kurduklar yeni hayat modelinden bir sre sonra rahatsz olmaya baladlar. Bunun da tesinde, her eyin kendini rahat ettirmek ve yceltmek noktasnda planland sylenen insan, byk bir rahatszlk ve bunalm iine girmiti. Bu aydnlar ierisinde meseleyi kavrayan ve mevcut durumlarnn vahametini grp de yanllklarnn kritiini yapanlar yok deildir.

nsanolu, kendini tanmadan nce madde dnyasnn egemenliini elde etti. Demek oluyor ki, ada toplum dzeni, ve ideolojilerin kararsz lna uygun bir biimde bedenimizin ve ruhumuzun kanunlar hesaba katlmadan kurulmutur. nsan, kendi beyni ve kendi elleriyle meydana getirdii dnyaya ayak uyduramamaktadr. Onun iin, bu dnyay varolu yasalarna gre yeniden dzenlemekten baka are kalmyor.

Anatomi, kimya, fizyoloji, ruhbilim, pedagoji, tarih, sosyoloji, siyas ekonomi ve bu ilimlerin tm dallarnn bildii insan; madd insan, gerek insan deildir. Her ilmin tekniiyle izilen taslaklarn meydana getirdii bir taslaktr o sadece...

nsanln ada uygarla balad umutlarn tersine, bu uygarlk tuttuu tehlikeli yolda kendisine yn verecek zekada ve yrekte kiiler yetitirmeyi becerememitir. nsanlar beyinlerinden kan bilgilerle ayn l de ykselememilerdir. zellikle, eflerin ruha ve kafaca zayf olular ve bilgisizlikleri uygarlmz tehlikeye sokmaktadr.

Sanayideki alma tarznn dzenlenmesinde, fabrikann iilerin fizyolojik, zihn durumlar zerindeki etkisi hi nemsenmedi. ada sanayi, bir kiinin ya da bir topluluun alabildiine kazanmas iin alabildii ne dk cretle en yksek retimi elde etmek anlayna dayanyor. Makineleri yneten insanlarn gerek tabi yaplan konusunda bir dnceye varlmadan, fabrikann alanlara ve onlarn ocuklarna kabul ettirdii sun' hayatn sonucu stne hi eilinmeden sanayinin gelitiini gryoruz. Unutmamalyz ki, insan ilikilerin kanunlar henz bilinmiyor. Sosyoloji ile siyasal ekonomi, grne ya da sanya dayanan ireti ilimlerden baka birey deildir. Grlyor ki, ilim sayesinde evremizde meydana getirmeyi baardmz ortam bize uymamaktadr. nk bu insanolunun tabi yapsn yeterince tanmadan ve ona ilgi gsterilmeden, rastgele meydana getirilmi bir ortamdr.

Batl psikologlar, insan bir btn olarak ele almam, gerekler dnyasnda yaayan pratik insan gereini asla gz nnde bulundurmamlard. Bu ise, onlar ekseriyetle insann baz blmlerini ele alp, "insan" denen varln bu olduunu sylemek gibi bir hataya sevketmitir. Bunun iin de Bat dnyasnn 19. ve 20. asrlar boyunca geirdii merhaleler, insan psikolojinin normal ve anormal ynleri iin bir l kabul edilmitir.

Mesel Freud, insan davranlarn ele alrken, uur'un sahte insan tipini canlandrdn; uur altnn ise gerekleri ifade ettiini sylerken, kendi toplumundaki baz evre faktrlerinin tesiri altnda kalyordu. Ayn ekilde insan libido ile izah edip, btn zelliklerini temel olarak buna dayamak, sonra birtakm faziletlerin insann egosu dnda zorla ve bask yoluyla yaptrldn kabul etmekle insan bir eit azgn hayvan durumuna indirmitir. Freud'un talebeleri Adler ve Jung, hocalarnn yanlln dzeltmek ve cinsel igd konusundaki arln bertaraf edebilmek iin, cinsiyetin dnda insan hayatn baka temellere oturtmak ihtiyacn duydular.

Davran psikolojisi, insan gereini birtakm geleneklerin tesiriyle beliren ve cemiyetin reflekslerle izah eden belirli etkilerin, belirli tepkiler douracan ve etkilerin deimesiyle tepkilerin de kendiliinden deieceini ileri srerek, izah etmeye alt. Bu anlay aslnda, hayvan psikolojisini ifadede yeterli olduu kadar, insan psikolojisini anlamaktan uzakt. Mekanist ekol ise, insan hayat da dahil olmak zere btn hayat fenomenlerini otomatik bir alete benzetiyordu. Ve, hayat makinann emrine boyun eer, onun mahkmudur diyordu. Btn organik ve biyolojik faaliyetleri tabiat ve kimya kanunlaryla izah etmeye alyordu. Mekanist ekol, insan insanlndan tecrit etmekle, hatta insan dar sahal biyolojik bir organizma sahibi varlk haline getirmekle kalmyor, aksine onu aalara hem de ok aalara dryordu (Muhammed Kutub, nsan Psikolojisi zerine Etdler, stanbul 1987, s. 29, 33).

Kur'an, insan ile ilgilendii oranda hibir eyle ilgilenmemi ve ihtimam gstermemitir. Her eyden nce o, insann tarifiyle ie balar. Bunu tertip asndan olsun, nzul asndan olsun gayet net olarak grebiliriz. Nzul itibariyle ilk ayete bakarsanz, Kur'an'n nasl balam ve insann tarifine ynelip onu tarif etmi, asm ve kaynan nasl aklam olduu grlr. Buyrulur ki: "Yaratan rabbinin adyla oku. O, insan bir kah phtsndan yaratt" (el-Alk, 96/1-2).

Mushaf'taki tertibi itibariyle de Kur'an'n ilk ayetleri insandan sz ederek balam, onu mmin, mnkir ve mnafk olarak e ayrm, sonra da bu gruba birden hitap buyurarak, onlarn kimliklerini anlatm ve onlarn yeryznde k kssalarn kendilerine nasl haber vermi Allah insan, bu cehalet ve aknl zere terketmemi, onu evham ve hayalleriyle babaa brakmamtr. Aksine emrine almakla mkellef bir kitapla tantmtr. Yaratc, insana yeryzn imar etme grevini yklemeyi de dilemitir. Ona ykledii bu grevi yerine getirmesi iin, etrafnda bulunan eyay ve kendini kuatan hayat emrine almakla yetkili klmtr (Ramazan el Buti, Kur'an'da nsan ve Medeniyet, stanbul 1987, s. 38, 41).

slm, insana yalnz bir ynl deil, tam ynl bir stnlk tanmtr: smet ve himayede stnlk, izzet ve efendilikte stnlk, istihkak ve kazanta stnlk. nsan, insan olmas hasebiyle stndr: "Biz demolunu stn kldk" Bu stnlklerine en genii, en eskisi, en ummisi ve en devamls, bu saydklarmzdan birincisidir ki, insan o stnle douundan, hatta ana rahmindeki cenin halinden itibaren nail olur. yle bir stnlk ki, onu kazanlmas iin ne madd ve ne de manev bir karlk denmez. Hereyden nce bu, dokunulmazlk ve masuniyet demektir. Devamllk arzeder. slm kanunu bu hakk btn insanla, erkek veya kadn, beyaz veya siyah, zayf veya kuvvetli, fakir veya zengin herhangi bir millet veya kabile fark gzetmeden, devaml olarak btn insanla tanyor. Yayyor, iln ediyor ki, bu tannan stnl ile insan; doutan, slm kanunu nazarnda, her kim olursa olsun; kan aktlmaktan, rz tecavze uramaktan, cins deitirilmekten, vatanndan atlmaktan, hrriyeti yalanclk ve dolandrclk yollaryla ihll edilmekten masundur, korunmutur. Herkese slm'da bir insanlk hakk ve stnl tannmtr. Herkesin bir koruyan vardr (Abdullah Draz, slm'n nsana Verdii Deer, stanbul 1983, s. 46).

Sami ENER

Naci YENGN
 


iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.