Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla




islam << anasayfaya geri dn
MSAK - islamda islamiyette dinimizde
a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v y z Namaz



Soru: MSAK

Tutmak, yakalamak, "an" edat ile; terketmek, cimri olmak. Yemei, imei ve cinsel ilikide bulunmay terketmek, oru tutmak. Zdd iftar olup, bu terim; hi oru tutmamak, gnein batmasn mteakip orucu amak veya oru srasnda, orucu bozacak bir beyin yaplmas anlamlarna gelir. slm fkhnda oru byle tarif edilir: "ikinci fecirden itibaren gnein batna kadar yemekten, imekten ve cinsel ilikiden uzak olmak"

Bu duruma gre, oru ibadeti imsakla balar, iftarla sona erer.

Kur'an- Kerm'de yle buyurulur: "Fecirde beyaz iplik siyah iplikten ayrdedilinceye kadar yeyin, iin. Sonra orucunuzu geceye kadar srdrn " (el-Bakara, 2/187). Beyaz ve siyah ipliin grnmesinden maksat, gndzn aydnl ile gecenin karanlnn birbirinden ayrlmasdr.

Rivayete gre bu ayet ilk indiinde "mine'l-fecr (fecirde, fecirden)" ilvesi yoktu. Oru tutacak olanlar bir ayana siyah, dierine beyaz iplik balar. Sahurda, bunlar aka grnceye kadar yemee ve imeye devam ederdi. Cenb- Hak, iplik rneinden "gece ile gndz"n kastedildiini bildirmek zere, tan yerinin aarmas anlamnda, "mine'l fecr" ilvesini indirdi (Buhr, savm, 16, Tefsru Sre 2/28; Mslim, Syam, 35; bn Kesr, Muhtasaru Tefsri bn Kesr, Tahkk ve ihtisr, Muhammed Al es-Sbn, Beyrut 1402/1981, I, 165).

Hz. Peygamber de iplik rneinden gece ile gndzn kastedildiini aklamtr. Adiy b. Htim (. 60/680'den sonra) (r.a.)'dan yle dedii nakledilmitir: "Yukardaki ayet inince, bir siyah, dieri beyaz iki tane ip alp, bunlar yastmn altna koydum. Sahurda bunlara bakyor, birbirinden ayrdedilecek kadar tan yeri aarnca yemei imeyi brakyordum. Sabah olunca, Resulullah (s.a.s)'a gidip yaptm eyi ona haber verdim. O, yle buyurdu: "Senin yastn ne kadar da bykm! Ayette kastedilen, gndzn beyazl ve gecenin siyahldr. Bunlar bir yastn altna nasl sdrrsn'!" (Buhr, Savm, 16).

Oruca balama vakti olan imsak, ayn zamanda sabah namaznn klnma vaktinin balangcn tekil eder. Yani oruca balarken sabah namaznn vakti de girmi bulunur. msak vaktini bildiren delil, u hadislerdir: Abdullah b. mer (.74/693) yle demitir: "Resulullah (s.a.s) yle buyurdu:

"Bill ezanna gece okuyor. Abdullah ibn mmi Mektm ezan okuyuncaya kadar yiviniz, iiniz." Hadisi nakleden kii der ki: bn mmi Mektm gzleri grmeyen bir kimse idi. Kendisine; "sabah oluyor" denmedike ezan okumazd" (Buhr, Ezn, II, 13, ehdet, II, Savm, 17; Mslim, Sym, 36-39; Tirmiz, Salt, 35; Nesa, Ezn, 9, 10, Sym, 30; Ahmed b. Hanbel, II. 9, 57, 123, VI, 44, 54, 185, 186, 433).

Hz. Bill'in ezan, sahur yemei yiyenleri uyarmak, bn Mektm'un ezan ise imsak ve sabah namaznn vaktini bildirmek zere okunan ezanlardr. Bunlardan ilki fecr-i kzibte (yalanc fecir), dieri fecr-i sadkta (gerek fecir) okunmutur. Hanefi mezhebinin arlkl grne gre, dier namazlarda vakit girmeden ezan okumak caiz olmad gibi, fecirde sabah namaz vakti girmeden de ezan okumak caiz deildir. Hz. Bill'in vaktinden nce ezan okumas, namaza davet iin deil, uykuda olan uyansn, oru tutacak olan sahrunu hemen yesin, gece namaznda olan ksa kesip vitre balasn iindir (ez-Zebid, Tecrdi Sarih, terc. Ahmed Naim, Ankara 1983, II, 581). Abdullah b. Mes'd (r.a)'ten nakledilen u hadis imskn balangcn daha belirli hale getirir. Resulullah (s.a.s) yle buyurmutur: "Bill'in ezan hibirinizi sahur yemeinden alkoymasn. nk O, henz gece iken ezan okur. Amac da, gece namaz klmakta olana sabahn yaklatn bildirmek, uykuda olannz uyandrmaktr." msak vakti olan fecir baka bir olay olup yledir: "Hz. Peygamber burada, parmaklarn yukarya kaldrp; aaya doru dikmitir. Sonra da ehadet ve orta parmaklarn st ste bindirip saa sola uzatmak suretiyle iaret yapmtr" (Buhr, Ezn, 13, hd, 1, Talk, 24; Nesa, Ezn, 11; bn Mce, Sym, 23; Ahmed b. Hanbel, l, 386, 392, 435).

Hz. Peygamber'in parmaklaryla yapt ilk iaret fecr-i kzib'i tarif iindir. nk, sabaha kar dou ufkunda beliren aydnlk yukarya doru gittike incelerek ykselir. Bir sre sonra bu aydnlk kaybolduu iin buna fecr-i kzib (yalanc tecir) denilmitir. Buna fecr-i evvel denildii gibi, ekline de "mustatl aydnlk' denir. kinci iaret ise; btn dou ufkuna yaylan fecr-i sdk' belirler. Buna, fecr-i sn (ikinci fecir) denildii gibi, ekline de "musta'rz aydnlk" ad verilir (bk. ez-Zebd, a.g.e, II, 586).

Kur'an- Kerm'de seher vaktinde, istifar edenler vld gibi (lu imrn, 3/17), Hz. Peygamber tarafndan sahura kalklmas tevik edilmitir. Hadislerde yle buyurulur: "Sahur yapnz. phesiz sahurda bereket vardr"(Nes, Sym, 18, 19; bn Mace, Sym, 22; Drim, Savm, 9; Ahmed b. Hanbel, II, 377, 477, III, 32, 99, 2 1 5, 229, 243, 258, 28 1). "Oruc tutnak isteyen kimse, bir eyle sahur yapsn"(Ahmed b. Hanbel, III, 367).

Dier yandan sahurun geciktirilmesi, iftarn ise acele yaplmas istenmitir (Nesa, Syam, 23, Ahmed b. Hanbel, V, 147).

Oru tutacak kimsenin sahura kalkmas mstehap olup, oruca niyet yerine geer. Ancak niyetin dil ile yaplmas mendup saylmtr. Oruca, gecenin balangcndan, ertesi gnn kaba kuluk vaktine kadar niyetlenmek mmkn ise de, imsak vaktinden sonra orucu bozacak bir halin vukuu durumunda, artk niyet geerli olmaz.

Hamdi DNDREN
 


iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.