Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


ziya gkalp kimdir ? ziya gkalp biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
ziya gkalp

(1876-1924) ncelikle Trkiye'yi Sosyoloji ile tantran kiiydi ve ateli bir Trk Milliyetisi olarak sosyolojiyi entellektel bir temel oluturmada esas ald.

Mahall,resm bir gazetede mesul mdr bir memurun olu olan Mehmet Ziya (daha sonra Gkalp) Diyarbakr'da dodu, orada laik okullara devam etti ve ayn zamanda islam hukukuna vakf olan amcasndan geleneksel islam ilimlerini rendi. 18 yanda intihara teebbs etti. Yine de, bir sonraki yl stanbul'a gidebildi ve Baytar Mektebine (Veterinary College) kaydn yaptrd.
Daha nce Jn Trklerin (Young Turks) fikirlerinden etkilenen Gkalp, 1985 ylnda stanbul'da gizli bir rgt olan ttihat ve Terakki Cemiyeti'nin (Union and Progress) yesi oldu. 1898'de tutukland; bir yllk mahpusluk devresinden sonra btn zamann almalarna adad doduu ehre srgn edildi. O yllarda Paris'te srgnde olan Jn Trkler Fransz sosyolojisinden ok youn olarak etkilenmiti.lerinde Le Play hayran olan Prens Sabahattin, Osmanllarn sadece sosyolojik almalar yoluyla sosyal deimeyi anlayabileceklerini daha sonra bu gr Gkalp tarafndan da desteklenmiti ve imparatorluu bir arada tutan eitli unsurlar arasnda uzlama salama yolunu bulabileceklerini (28 Austos, 1099 tarihli Peyman gazetesinin ilk saysnda) beyan etmiti.

Jn Trk devriminden sonra, 1908'de Gkalp ttihat ve Terakki Frkas'nn Diyarbakr'daki temsilcisi oldu. Bir yl sonra, frkann Selanik'teki merkez heyetine ye seildi ve kendisine parti doktrinini anlatma ve gen insanlar parti saflarna ekme grevi verildi. 1910 ylnda Selanikte sosyoloji retimini esas alan bir greve atand. Trkiye'de ilk defa gerekleen byle bir atamadan be yl sonra da stanbul niversitesi'nde ilk sosyoloji profesr oldu. O, stanbul'u Trkiye'deki sosyoloji almalar iin bir merkez haline getirirken, bu faaliyeti 1919'a kadar Edebiyat Fakltesinde srdrd. 1. Dnya Sava sonrasnda Malta'ya srgne gnderilen Gkalp, yrekli bir Atatrk taraftar olarak 1921'de Diyarbekir'e geri dnd ve milli liderlere yol gstermek amacyla sosyolojik makale serileri hazrlad kk mecmua'nn sorumlu mdr oldu. 1922'de (Ministry of Public Deparmant of the Education) un Ankara'daki Kltrel Yaynlar Dairesine mdr olarak atand ve orada nl eseri "Trkln Esaslar" yaynland.
Gkalp Jn Trklerin gerekletirecei siyasi devrimin, iktisat aile, gzel sanatlar, ahlak ve hukuk gibi alanlarda "Yeni Hayat" ortaya karacak sosyal bir devrimle tamamlanmaya ihtiya gsterdiine inanmt. Yeni bir Trk medeniyeti sadece Trkiye'nin gerek milli deerlerinin kazanlmasyla yaratabilirdi. 1911'e kadar Gkalp, deerlerin hibir ey ifade etmediine,"fikir-kuvvet"(idees forces)'un felsefesi neme haiz olduuna inanmt. Fakat 1912'den sonra Durkheim'in deerlerle ilgili yorumunu (collective represantations) kollektif temsiller olarak kabul etti. (Gkalp, Durkheim'i en nemli sosyolog ve sosyolojinin kurucusu olarak dnyordu.)

Gkalp'e gre tam olarak ifade edildiklerinde idealler olarak adlandrlan kollektif temsiller (collective reprasantations). kollektif uurdaki gereklerdir. Deerlerin tek kayna toplumun kendisidir, ve bireylerce elde edilen kollektif duygu ve bilgi birikimi kollektif uuru oluturur. (1911-1923) 1959, s.62-64)

Balkan sava yenilgisinden sonra, Trkiye iin kritik bir dnem balad. Reformlar zerindeki tartmalara slmclk, Batclk ve Trklk arasndaki atmalar nclk etti. 1912'de stanbul'a gelen Gkalp, bu atmalarn daha geni bir bakla ele alnarak, giderilmesi gerektiini hissetti. Gkalp, insann her biri kendi deer sistemine sahip olan kltr gruplarnn ve evrensel kabul ve kltrel yaylma kaabiliyeti olan kural ve tekniklerin bileimi olduunu tartt. ([1911-1923] 1959, s.97-101) Trklerin ayn anda; Trk Milletine, slm mmetine ve Avrupa medeniyetine ait olduu sosyolojik bir vakayd. (Gkalp [1911-1923] 1959, s.71-76; Heyd 1950, s. 149-15]) Gkalp, milliyetiliin, modern an en gl ideali, milletlerin ise, kltr gruplar skalasnda en st seviyede gelimemi trler olduunu, younluu gittike artan bir ekilde vurgulad. Millet kavram iinde, Trk kltrn, slm ve Bat teknolojisini bir araya getirmenin mmkn olduunu dnd. Gkalp, daha sonra, kollektif temsilleri mill detlerle bir tutma gerektii noktasna geldi ve ......" bir milletin kltrn ait olduu medeniyetten ayrma almalar yapan disipline kltrel sosyoloji ad verildiini" ne srd. ([1911-1923] 1959, s.172-173)

Bir sosyoloun grevinin mill kltr unsurlarn ortaya karmak (kefetmek) olduu inancn takiben, Trk ailesinin evrimi ile (pre-islamic) slm-ncesi Trk dini ve devlet zerine bir dizi almaya giriti. Gkalp'n modernlemi islm dncesine ait teorisi ilahi kaynakl olmasndan ziyade, sosyal kaynakl uzlama dayanan ve bundan dolay sekler deiimi parelel olarak deiebilen slamn kurallarnn bir ksmna ynelikti. ([1911-1923]1959, s.193-196) Bir devletin sekler olmas gerektiine inanmt ve eitim ve ekonominin mill olmas gerektiinin srarl savunucusuydu. Eitim ve ve hukuku seklerletirme ve kadnlar iin eit haklar teklif etme zerindeki programlar ksmen 1917 - 1918 yllarnda uygulamaya konuldu.

Gkalp zerindeki fikirler ikiye ayrlr. Gkalp, bizzat kendisi, almalarn zgn hale getiren eyin, Durkheim'n sosyolojik metodu zerindeki denemelerini Trk medeniyetine uygulamak olduunu dnyordu. Destekleyicileri ise; onun kltr ve millet yaps zerindeki kavramsallatrmalarnn zgn olduu ve almalarnn, Durkheim geleneindeki bilimsel sosyolojiyi temsil ettii konusunda hemfikirdiler; ayrca, muhalifleri, Gkalp'n baskn kollektivist fikirlerle, dogmatik tmden ve gelimci bir zihin yapsna sahip olduunu vurgularlar. Bunlarn tesinde, Gkalp, ateli bir milliyetiydi ve retilerinin Trkiye'nin modernlemesi yolunda fikr bir kaynak saladna phe yoktur.

Gkalp'n almalarndaki tarih kavramlar iin baknz. SLAM,NATONALISM; PAN MOVEMENTS; ve DURKHEIM; LE PLAY'n biyografileri..

ESERLER
(1911-1923) 1959 Turkish Nationalism and Western Civilization: Selected Essays, Translated and edited with an introduction by Niyazi Berkes. New York: Columbia Univ. Press.
(1923) 1940 Trkln Esaslar ("Foundations of Turkism") stanbul: Arkada Matbaas. Klliyat. 2 blm Ankara: Trk Tarih Kurumu Basmevi, 1952-1965. blm 1: iirler ve halk masallar blm 2: 'n mektuplar. 'n ilk yaz hayat, 1894-1909: Doumu'nun 80. yldnm mnasebetiyle. stanbul: Diyarbakr Tantma Dernei 1956.

HAKKINDA YAZILANLAR

HEYD, URIEL 1950, Foundations of Turkish Natonalism: The Life and Teachings of . London. Luzac.
TTENGIL, CAVIT O. 1949 Hakknda bir bibliyografya denemesi, stanbul: Berksoy Matbaas .LKEN, HLM ZYA . stanbul: Kanaat Kitabevi (yayn tarihi tesbit edilemedi) ZYA AL-DN , FAKHR 1935 , sa vie et sa sociologie: Essai sur l'inftuece de la sociologie franaise en Turquie. Nancy (France): Berger-Levrault.



Bir Fikir Adamnn Roman
Mehmet Emin Eriirgil
Remzi Kitabevi / Byk Fikir Kitaplar Dizisi
: Bir Fikir Adamnn Roman (1951), Mehmet Emin Eriirgil'in kiisel gzlemlerine dayanan en ilgin kitaplarndan biridir. Yazar bu incelemesinde, bir blm kendi yaad olaylar, yllarn birikimi ile deerlendirilmi ve Trkiye da yeni bir dnemin balad yllarda yaynlamtr.




Bu biyografi (ziya gkalp) 7415 kez okundu.

Biyografi: ziya gkalp Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.