Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


umer ipi kimdir ? umer ipi biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
umer ipi

Krm Trk Edebiyat

Bahesaray'da doan (1897-1955) edebiyatn hemen her trnde eserler vermitir. iirleri, hikayeleri, tiyatro eserleri, makaleleri ve tercme eserleri bulunan pi'nin, bu eserlerinde savan getirdii byk skntlar ve alk; Krm tarihi, Krm halknn yaad aclar ilenmitir. 1917 ylnda yazd "Gazi Mansur" isimli iirinden sonra "Alim" (1925), "Nenkecan Hanm" (1926), "ain Giray" (1929) isimli tiyatro eserlerinde ve "Tair ile Zre" (1927), "Taraktal Seitolu Seydamet" (1930) gibi eserlerinde tarihi konular ilemesi ayrca gene konularn tarihten alan "Alim Krm Yiidi" isimli film senaryosu ile "Alim" romann yazmaya baladnn leri gazetesinde (1930, N 7, c.14) resmen ilan edilmesi, 1927-1928 yllarnda iletilmeye balayan arkn, pi'yi de penesine almasna ve iki yl nce birlikte alt arkadalarnn sulamalarnn gazete sayfalarn doldurmaya balamasna sebep olmutur. , 24 Eyll 1937 tarihli "Ya Kuvet" gazetesinde baz Krml yazar ve airlerle birlikte o gnn moda sulamas burjuva milliyetiliiyle sulanr. Bunun akabindede 23 Ekim 1937 tarihinde on iki hapis cezas verilir. Pek ok iir, hikaye, tiyatro, makale yazan , dnya ve Rus klasiklerinden tercmeler de yapmtr.

air iirlerinde cemiyetteki hakszla ve adaletsizlie kar insanlarn mcadele etmeleri gerektiini vurgular. "Medrese", "Evlere Bakkanda", "Kimden Yardm?", pi'nin ilk iirlerindendir. Ekim inklabndan sonra yazd "Balklar", "Cigitke", "Deniz" gibi iirlerinde inklapla ilgili duygularn anlatr. airin iirleri, 1926'da "ark Kadnl", 1928'de "Kre n" adl iir kitaplarnda yer alr.

Hikayelerinde halkn yaad hayat tarafsz ve realist bir ekilde ifade eden , yapt yeniliklerle Krm nesrinin seviyesini ykseltmitir. 1917'de "Arkada ve Yolda" isimli kolhoz dergisinde hikayeleri kan pi, ayn sene "Bosaa" adl hikayesini de yazmtr. pi, 1924'te "Alk Hatireleri", 1925'te "Traktr", "Kre" 1927'de "Avc", "lki Bolevik" gibi hikayelerini Krm edebiyatna kazandrmtr.

pi'nin Krm dram ve tiyatrosunun gelimesinde de ok byk hizmetleri olmutur. , tiyatro yazar olmann yannda rejisr olarak da tiyatronun gelimesinde nemli rol oynamtr. Yazar, "Faie", "Alim" (1924); "Nenkecan Hanm" (1926); "Motor", "Aynklar", "Azat Halk" (1930), "aingeray" (1929), "Dman" (1933) gibi eserleri tiyatroya kazandrmtr.

Dil ve edebiyat meselelerine ok nem veren pi, edebi dil konusunda alan tartmalara katlarak bu konuda pek ok makale yazmtr. "Bizde mla Meselesi" (1923), "Til ve mla", "Yaz Meselesi", "mla ve Til Konferentsiyas Mnasebetiyle" (1924) adl makaleleri edebi dil konusunda yazlmtr. Ayrca "Krm Mektepleri" (1926), "ftira Deil Hakikat" (1926) isimli makaleleri okullarda okutulan dil ve edebiyat dersleriyle ilgilidir. "Nefis Edebiyat Tercmesi" (1932), "Edebiyatmzn Muvaffakiyetleri ve Baz Eksiklikleri" (1935; "Edebiyatta Eksiklikler Yok Edilmeli" (1934) gibi makalelerinde Krm yazarlarnn vazifeleri hakkndaki grlerini belirtir. "Teatr mrinde" (1925), "Kyde Teatr lerimizi" (1932), "Milli Opera" (1937) isimli makaleleriyle tiyatronun gelimesini engelleyen problemleri ortaya koyarak eksiklikleri ve yaplmas gereken ileri gsterir.

Btn propagandist tavrlarna ramen, Stalin'in zulmune urad

, halkn sosyalizmin getirdii yeniliklere uyum salamas maksadyla yapt bunca edebi almaya ramen, Stalin'in gazabndan kurtulamayarak srgnlerde, kamplarda her trl azap, ikence, mahrumiyet ektikten sonra 1955'te Tomsk ehrinde lr.
Krm Trkleri Edebiyat Yrd.Do.Dr. Zhal Yksel kirimdernegi.org.tr




Bu biyografi (umer ipi) 3511 kez okundu.

Biyografi: umer ipi Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.