Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


turhan esener kimdir ? turhan esener biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
turhan esener

O herkesin hocas
Cemal A. Kalyoncu
Aksiyon 9 Aralk 2000


Asker bir slaleden gelen Prof. Dr. , Necmettin Molla Kocata'n olu Mnib Hayri rgpl'nn damad, Eczacba Holding'in nc kuak patronu Blent Eczacba'nn da kaynpederi

"Hocamzn kiiliinin dier belirleyici yn alakgnlldr. Her zaman bykle byk, kkle kk olmay bilmitir. lkemize deerli hizmetler vermesine, kkl bir aileden gelmesine, st dzeyde bir bir eitim grmesine ramen kendini beenmekten ve kibirden uzak kalmtr. En st dzeyde devlet grevlerini vakarla yrten de, asistan ile birlikte sokak sokak dolap ona ev arayan da, sevgili torunu Emre ile evde basketbol oynayan da ayn Esener hocadr. Bu zellikler geni bir evre tarafndan sevilmesine yol amtr. Hangi evrede olursa olsun gyabnda ismi her anldnda orada bulunanlarn hepsinin yznde beliren sevgi dolu tebessm, yaygn sevginin bir zetidir. Drstlk, tarafszlk ve uzlatrclk Prof. Dr. Esener'in dier zellikleridir. Uzun yllar iinde yapt uzlatrma kurullar bakanl gvelerinde ii ve iveren taraflarn daima uzlatrp bir tek grev veya lokavta bile meydan vermemesi onun anlan zelliklerinin somut bir gstergesidir."
Aslnda Prof. Mnir Ekonomi, Ankara niversitesi'nden Prof. Sadberk Suzek ve Prof. ner Erence'nin kaleme ald bu yaz onu btn ynleri ile tanmlamaya yetiyor. Buna ilave olarak onun, Necmettin Molla Kocata'n damad, Blent Eczacba'nn da kaynpederi olduunu sylemek yeterlidir.
Profesrl senatoda tartlyor
Prof. Dr. Turhan (Esener) Hoca, 2. Dnya Sava'nn balamas ile hukuku olmu, kendini uzun yllar eitime adam bir kiidir. Esener, stiklal Harbine subay yetitiren Ankara'daki Abidin Paa Kk'nn ilk komutan Cemal Bey'in (Paa) oludur. Balkan ve stiklal Harbine de katlan Cemal Bey, Anadolu'da bir ok yeri dolatktan sonra en son zmit'te kumandanlk yapar. Tugeneral Cemal Esener, emekli olduktan sonra da Balkesir'den 5. dnem milletvekili seilir: "Bir gn Atatrk'n has adamlarndand Nuri Conker gelip onu Yalova'ya davet ettiler. Bir hafta yok. Sonra geldi, 'ocuklar ben mebus olmuum, Ankara'ya gidiyoruz' dedi." Aslen Kastamonu Kre'li olan Cemal Bey, Balkan Harbini yapan, sonradan Samsun valilii ve Canik Milletvekillii grevlerinde bulunan mehur Cavit Paa'nn da damaddr. Cemal Bey, Cavit Paa'nn iki ocuundan biri, Orhan Kprl'nn annesi, Fuat Kprl'nn de ei olan Hadiye Hanm'n dndaki kz Kamile Hanm'la evlenir. Turhan da KamileCemal Esener iftinin tek ocuu olarak 1925'te dnyaya gelir: "Bizim zamanmzda annebabamzdan ok ekinirdik." Kk Turhan, genelde asker olan bir slalede sade bir ocukluk geirir. stanbul Kadky'deki Yeldeirmeni lkokulu'nda tahsil hayatna balayan Esener, daha sonra Ankara Mimar Kemal lkokulu'na kaydn yaptrr. Ortaokula ise Ankara Koleji'nde devam eder: "Ahmet svan, Prof. Haluk Tandoan (daha sonra lise ve niversite hatta niversite sonras retim grevlisi olduunda da birbirlerinden ayrlmazlar), Prof. Sami Solu, Ferit Sdal, Aydn Saraolu ve lhan ztrak (Erim Hkmeti'nde beraber bakanlk yaparlar) ile birlikte okuduk." Ankara Gazi Lisesi ise zamann 'sk' okullarndan olarak 'in lise tahsilini yapt okul olur: "Fen ubesinden mezun oldum. Benden bir snf evvel mer nn, bir snf sonra kardei Erdal nn ve bizim snftan da Aydn Koray, Prof. Rknettin tman, mhendis Nihat Haseki, Firuzan Ard gibi isimlerle birlikte okuduk." Esener ilkokuldan beri baarl bir rencidir: " sene snf birincisi olarak iftihar listesine girdiimiz iin o zaman adetti, istediimiz niversiteye girebiliyorduk." Herkesin asker olduu aileyi sivilletiren isim Esener olacaktr: "Babam dedi ki bana, 'Benim girmediim harp, Trkiye'de gezmediim yer kalmad. Halime bak, hi bir eyim yok. Bizim evden bir de sivil ksn nasl oluyor bakalm.' Yoksa ben askerlii severdim." Babasndan byle bir tavsiye alan Esener'in niyeti Avrupa'ya gidip mhendislik tahsili yapmaktr aslnda: "Mhendislik okumak iin Avrupa'ya gidiyordum 2. Dnya Harbi kt, gidemedim. Arkadam Haluk Tandoan'n srar ile, hani akta kalmayalm diye hukuka girdik. lk sene Tandoan birinci ben de ikinci oldum." , Ankara niversitesi Hukuk Fakltesi'nde birok nl isimden ders alr: "Prof. Ernst Hrsch'ten drt sene okudum. Ali Fuat Bagil'de okudum. O da benim Cavit Paa tarafndan akrabamdr, arambal'dr." Esener, mezun olduunda yl 1947'dir: "Fakat sonradan hukuku ok sevdim. Ardndan ayn niversitede asistan oldum." , 194851 yllar arasnda asistan olarak o ok sevecei ve bakan olduunda bile brakmayaca hocala admn atar. 1951 Mart'nda da svire'de Cenova niversitesi Hukuk Fakltesi'nde doktora yapar, arkada Haluk Tandoan da onunla birliktedir. 1951'de tekrar Ankara niversitesi Hukuk Fakltesi'ne dner. Esener, doent olaca 1955'e kadar burada asistanla devam eder: "Cevat Akaln bizi hariciyeye ard. Haluk Tandoan'la birlikte parlak bir ekilde svire'den geldiimiz iin srar ettiler. Fakat ikimiz de adeta yemin ettik retim yelii grevinden ayrlmayp, hoca olacaz diye. O szmz de sonuna kadar tuttuk ve hl devam ediyor." Esener, 1958'de sras geldii iin niversite tarafndan yurtdna gnderilir. Dolaysyla 1960 htilali'ni yurt dnda karlar: "htilalden sonra dndm. 1960 ubatnda da profesr oldum. Hatta yam dolaysyla (35) senatoda 'Acaba olabilir mi, olamaz m?' diye tartma olmutu. Onu hatrlyorum."
1964'te ay boyunca Strasbourg'da ders verir. 1971'de de burada kadrolu profesr olarak grev alr. 197175 yllar arasnda ise Ankara niversitesi Hukuk Fakltesi'nin yannda Fransa'da geirecei dnem ona ok ey retecektir: "Oras Avrupa Konseyi'nin olduu yerdir. Orda ok ey rendim. Uluslararas teekkller nasl alr, nasl dostluk kurulur onu rendim. Bizim en byk eksikliimiz uluslararas kurululara adam yetitiremememizdir. Oralarda adamlarmzn olmas art. nk herey komisyonlarda hazrlanyor."
imdi hoca yetitirilmiyor
Ankara Hukuk Fakltesi'nden Gazi niversitesi'ne (o zaman Ticari limler Akademisi idi), Fransa ve Strasbourg'daki niversiteler dahil birok niversitede ders veren Esener'in, bugnk Yargtay ve Dantay alanlar ile hakimler ve savclar arasnda onbinleri bulan talebesi vardr. Esener'in bunlarn dnda ayrca Okta Eki (A.. Hukuk) ve Gneri Cvaolu (A. . Hukuk) gibi gazeteci rencileri de olur. Bu kadar geni bir renci kitlesine hocalk yapma ak onda artk hereyin nne gemitir: "Bizi o zaman niversite yetitirdi. Sras gelen herkesi yurt dna gnderdi. Kendi paramzla birey yapamazdk. imdi hi bir ey yok, zaten hoca yok, yetitirilmiyor. imdi aldmz para ok komik. Doentken dahi bir kymetimiz vard. O tarihlerde yetien hocalar niversiteye yle bir baldr ki hayret edersiniz. Sulhi Dnmezer Hoca mesela. Biz yleydik, bizim iin tek ideal, ders vereceiz, aman adam yetitireceiz, en iyisini yapacaz. Ayaklarm beni tamasn, burada (evde) oturup ders veririm. O mthi bir ey."
'Kabineye girdiniz mi kamazsnz!'
Hocalk ak Esener'i niversiteye ylesine balar ki, ihtilal dnemlerinde bile askerlerin bakanlk tekliflerine bile bu yzden uzak durmaya alr: "1974 Kbrs Harekat'ndan hemen sonra. Fransa'da hocaydm. O srada olum Kalam'ta mhendis mektebinde idi. Onu ziyaret iin Trkiye'deydim. Telefon geldi. 'Bakan oldunuz, Ankara'ya geliniz.' Ben gelemem, Fransa'da hocalm var dedim. Kapatt telefonu. Hasan Salam'd galiba ama emin deilim. Bir sre sonra aradm Genelkurmay'. Orada 'Size birey syleyeyim mi. Bu kabineye girdiniz girdiniz, girdinizse kamazsnz ama girmedinizse zaten kmazsnz. Onun iin bouna kendinizi yormayn' dediler. Sadi Irmak Hkmeti'ydi."
Nurettin Ersin Paa'nn telefonu
Bu onun ilk alma Bakanl'dr (17 Kasm 197431 Mart 1975). Trkiye Cumhuriyeti'nin yaad nc darbe olan 12 Eyll'den sonra da ikinci defa ayn bakanla getirilir. Turhan Hoca 1975'te Ankara niversitesi Hukuk Fakltesi'nden ayrlp Boazii niversitesi'ne gemi, ihtilal olduunda da yurt dnda ders vermektedir: "Fransa'da hocalk yaparken oradaki bykelimiz benim talebemdir Semih Akbil telefon etti. 'Seni aryorlar, ille de Trkiye'ye git.' Ben yine gelemeyeceimi syledim. Sonra Turan Feyizolu telefon etti. 'lla ki gel' dedi. 'nk hem ii hem iveren taraf seni tanyor.' Sendikalar beni istemi, iverenler de tamam demi. Yoksa 12 Eyll htilali'ni yapanlardan kimseyi tanmyorum. Turan Feyziolu'na yine gelemeyeceimi syledim. Sonra Kara Kuvvetleri Komutan Nurettin Ersin Paa askerlik (195455 yllarnda Ankara Yedek Subay Okulun'da askeri hakim olarak yapt) hocamd telefon etti, 'Geleceksin' dedi. 'Yoksa iyi bir ey olmaz. Bu memleket vazifesidir, gel kendini buradakilere tant, iim var der, dnersin.' Ben onun zerine zr dilemeye gittim. Genelkurmay'da ilk defa Evren Paa'y grdm. Bana 'Bizi diktatr olarak dnmeyin. sene kalr, memleketi dzeltir, yle giderim' dedi. Ben de yurtdnda hoca olduumu syledim. O da 'Hocalk hereyden stndr, derslerinize devam edin' dedi. Hakikaten bu lafa sylenecek birey yoktu." Esener, Ulusu Hkmeti'nde (21 Ekim 1980 13 Aralk 1984) bakanlk yaparken, cret almadan niversitede ders vermeye devam eder.
Israrla alma Bakanl'na getirilmek istenmesinin sebebi bellidir: "Ankara niversitesi'nde i hukuku dersini de bana verdiler. Dolaysyla girmediim iiiveren ihtilaf kalmad." , hakikaten iiiveren arasnda yaanan o mthi kark dnemde bu iki kesim arasndaki uzlamazlklarda hep aranan isim olur: "Amerika'da ay hakemlik nasl yaplr diye staj grdm. Avrupa'da da hakemlik yaptm. 1960'tan beri btn i uyumazlklarnda o zaman Uzlatrma Kurullar vard, onun bakan olarak bulundum. Ve bir tane bile grev grmedim. nk verdiim kararlarla hem iiyi, hem ivereni tatmin etmeye altm. Birok sendika bakan biz ilan etmeyelim sen oku derdi. Ben okuduumda alklar kopard fabrikalarda. Vapura binerken hl, hoca gelmi diye hemen kaptan kkne gtrrler. iler beni unutmaz. iler bilir ki ben o ilerden para almam ve ben ilm olarak edt edip verilebilecek avantajlar sonuna kadar verirdim."
Esener, siyasete ne kadar uzak durmaya alsa da, gerek babasnn mnasebeti vesilesiyle gerekse kendi bakanlklar dolaysyla Trkiye siyasetine yn verenlerle yakndan tanr. Babas mebus olduu iin tanyp kendisine iki de iir okuttuu Atatrk', ocuklar mer ile Erdal okul arkadalar olduundan smet nn'y, yine okul arkada Aydn'n babas olduu iin kr Saraolu'nu, Orhan'n babas olduu iin de Fuat Kprl'y yakinen tanma frsat bulur. Saraolu ile masa tenisi oynar. Merhum Babakan Adnan Menderes tarafndan iki defa aya davet edilir: "Biz odaya girdiimizde adam kalkp nn ilikliyordu. O kadar kibar bir adam. Biz yurtdnda doktora yaptmz iin 'Yksel'i olu nereye gndereyim?' diye soruyordu bize." Korutrk'le, bakan olduu iin alr. Ecevit'le de temaslar iyidir. Bunlarn hepsinden daha uzun sre lkenin gndemini igal eden Demirel'le temas ise daha azdr: "Demirel DS Genel Mdr iken, baarl olduumuzdan Haluk Tandoan ve benimle tanmak istiyor. Memlekette kimler var tanmak istiyor, demek ki kendisini hazrlyordu. Fakat bir trl ksmet olmad." alma bakan olarak da, o zaman babakan yardmcs olan zal'la meaisi olur.
Emekli olmasna ramen bugn Boazii niversitesi'nin yannda Marmara niversitesi'nde de ders vermeye devam eden Prof. , saysz kitaba imza atar. Anadolu Kulb ve Byk Kulp yesi olan Esener, kendi yapt evlilii ile nl Mardin, dolaysyla da Kocata aileleriyle, kz Oya Hanm' Blent Bey'le evlendirmesi ile de Eczacba aileleriyle akraba olur: "Ailelerimiz arasnda zaten bir dostluk vard. 1955'te askerliimi yapyorum. rgpl ailesini de ok iyi tanyoruz. Kalam'tan komumuz. Baktk, peki dedik ve evlendik." Yer stanbul, tarih 1955'tir. , Sabiha (rgpl) Hanm ile hayatn birletirir. Sabiha Hanm, Mihrimah Hanm'n kzdr. Yldz suikasti davasnn mehur mddeiumumisi, ray Devlet Bakan, Sadrazam Vekili, stanbul Meclisi ve Byk Millet Meclisi'nde Kastamonu Milletvekili olan, Sulh Mahkemeleri ile Noterlik tekilatn kuran eski Adliye Nazr Necmettin Molla ve Ratibe Kocata'n kz, Fatma Fahire (Mardin Betl ve Arif Mardin'in annesidir), Bedriye (Mardin) ve Hayreddin ile Hasancan Kocata'n da kardei olan Mihrimah Hanm, Mnib Hayri ile evlenek rgpl ailesine gelin gider. Nevehir Milletvekillii yapan Mnib Hayri rgpl ise, eyhlislam Hayri Efendi ve Munise rgpl'nn olu, eski babakanlardan Suat Hayri rgpl'nn de kardeidir. Bylesine kkl bir aileden gelen Prof. Turan ve Sabiha Esener iftinin iki ocuklar olur. Tp profesr olan ve Amerika'da alan Sadk, Sedef Hanm'la evli ve Selin ve Eren adnda iki ocuk sahibidir. Oya ise Eczacba Holding'in nc kuak patronu Blent Eczacba ile evlenir. Onlarn da Emre ve Esra adnda iki ocuklar olur.




Bu biyografi (turhan esener) 2613 kez okundu.

Biyografi: turhan esener Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.