Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


rzaeddin fahreddin kimdir ? rzaeddin fahreddin biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
rzaeddin fahreddin

Rzaeddin Fahreddin 

Rizaeddin Fahreddinin Ksa Hayat Hikayesi
lyas Kamalov

Tataristan Trklerinin fikri hayatnda etkin bir isim olan Rizaeddin b. Fahreddin 31 Aralk 1858 ylnda bir molla ailesinde beinci ocuk olarak domutu. Ailesi dneminin eitimli kiileri arasnda saylmaktayd. Annesi Mevhube Hanm kyn kz ve erkek ocuklarnn ilk tahsilinden sorumlu biriydi. Babas Fahreddin b. Seyfeddin (1819-1891) ise nfusuna kaytl bulunduu kyn imamln yapmaktayd. Kk Rizaeddin ilk eitimini annesinden alm, 1867 ylnda ise medreseye kaydolmutu. istay medresesinde ald bir yllk eitimin ardndan, 1869 ylnda Selili ky medresesine yazld. Bu yldan itibaren aralksz olarak devam ettii medrese eitimine, 1879 ylnda son noktay koydu ve Astrahan medreselerinde eitimine devam etmek iin abalamaya balad. Bu sre iinde 25 Austos 1873 tarihinde annesinin lm Rizaeddin Fahreddinin hayatnda yer edinmi en zc olaydr .

Astrahana gitmek arzusu hocas Abdlfettah Efendi tarafndan engellenince bal bulunduu medresede eitim retimini srdrd. Ama bu defada Buharada okumak hevesine kapld. Lakin bu isteinde de baarl olamad, nk bu kezde babasnn engellemesine taklmt. Ardndan stanbula gitme hayalleri dodu ise de maddi koullar buna msait deildi. Anlalan kk Rizaeddinin eitim adna kurduu btn hayaller kaderin alarna taklarak balamadan snp gitmiti. 1879da tifoya yakalannca bir sonraki yl yapmas gereken askerlik hizmetinden muaf tutulmutu. 1884 ylnda ise basn smail Gaspralnn kard Tercman gazetesiyle tand. 1891 ylnda Orenburg Mftlne kad olarak atand. Daha medrese rencisi iken 1885 ylnda evlendii ei Nurcamal Hanmla mrnn sonuna kadar mutlu bir evlilik srdrmt. Bu evlilii sonucunda ikisi kz, drd erkek alt ocuu oldu .

Rizaeedin Fahreddin 14 Haziran 1883 ylnda Bglme ehrinin lbek kyne ikinci imam olarak atandktan sonra 12 Aralktan itibaren medreselerde ders vermeye balad. 1891-1893 yllar arasnda kad Maksudovun yerine yllna Orenburg mftlne seildi.

Bylece, aralklarla, ama aksmadan 1891-1906, 1918-1923 yllar arasnda kad, 1923-1936 yllar arasnda da molla olarak meslek hayat balam oldu .

Sovyet hkmetinin dine kar at youn-sert propaganda ve savaa ramen, Rizaeddin Fahreddin, Rusyadaki Mslmanlarn ounu banda bulunduu Ufa Nezareti etrafnda birletirdi. Onbinlerce mescidin kapatlp ekmek deposuna veya dinsizler klbne dntrld bir zamanda, blgesinde pekok mescidin ak kalmasn, mescidlerde dini derslerin verilmesini, imam ve mezzin ocuklarnn fen okullarna alnmasn, imamlardan alnan ar vergilerin kaldrlmasn, tm Rusya, zellikle de blge Mslmanlarnn tarihleri iin paha biilmez bir hazine olan Diniye Nezareti arivinin korunmasn ve mftlke slam Mecellesi adnda bir mecmua karlmasn salad .

Rizaeddin Fahreddin dnce ve faaliyet anlamnda her zaman eitim olgusunun merkezi olarak hareket etmitir. almalarnda zet olarak sonuca yansyacak ana fikir: an geliimini yakalamak iin eitime ihtiyacmz vardr. Bu dnce onun dini ve felsefi grlerinde de esas olmutur. Mercaninin slamn doasnda bilimlere byk deer vardr iarn kendi eserlerinde birebir temel dnce olarak yanstmaya almtr. Pratik yaamdaki faaliyetlerini de bu dnce zerinde srdrmeye almtr. Rusya Mslmanlarnn kurultay ve toplantlarnda, katld kk apl siyasi almalarda belirleyici tavrn bu dnceden yana koymutur. Ksacas, Rizaeddin rasyonel olgular alannda benimsenmi etnik ve dini kimlii koruyarak gelimi bir toplum olmann hayalini gereye yanstma mcadelesini vermitir .

zel ve genel anlamda hayata dair faaliyetleri yannda Rizaeddin Fahreddin bilimsel almalar yapan ve bunlar kitaplatran fikir adamlarndand. Geni kapsaml olmasn gz nne alrsak 16 byk esere imzasn atmtr. Toplam ilmi eser ve almalarnn says 70i bulmaktadr. Ciddi alanda bilgi dnda bulunan teknik ve ar siyasi gr ve dnceler dnda dini, felsefi, eitim-retim, corafi ve tarihi konularda bugnde belli llerde deerini muhafaza eden en nemlisi yaklak yz yl nceki Trk dnce tarihinin alanlarn tespit ettirecek eserlere imzasn atmtr. Rizaeddin amal olarak eserlerini toplumun her ferdi tarafndan anlalacak retici bir slupla kaleme almtr. Tarih alannda bu slup kapsamnda yazd en nemli eserlerinden biride evrisini sunduumuz Altn Orda ve Kazan Hanlar balnda toplanan makaleleridir.

Rizaeddin Fahreddin, byk maddi skntlar ierisinde geirdii mftlk yllarnn ardndan, 12 Nisan 1936 ylnda, bu dnyadan ayrld.



Hakknda yazlanlar

1.
Rusya Trkleri Arasndaki Yenileme Hareketinin nclerinden
smail Trkolu
tken Neriyat

arlk Rusya'snda yaayan Trkler XIX. yzyln ikinci yarsndan itibaren eitim, kltr ve dini dnce alannda byk bir yenileme, yani usl-i cedid hareketini balatmlard. Orenburg Mftl bu yenileme hareketinin merkezlerinden biri idi. Bu kurumun kad ve mftlerinden olan Rzaeddin Fahreddin, resmi grevi srasnda ve 1908 ylndan itibaren karmaya balad ura dergisinde halknn medeni dnya milletleri arasnda yer almas iin byk bir ura verdi. Rusya Trklerinin ihtiyacnn olduu her konuda yetmie yakn eser ve yzlerce makale yazarak yenileme hareketine byk bir katkda bulundu. 1917 htilali'nden sonra yaanan "ateli gnler" srasnda halkn korumak iin byk aba sarfetti. Ad kominist dnemde halkna unutturulmaya alld. Elinizdeki eserde Rzaeddin Fahreddin'in hayat hikayesi ve Rusya Trklerinin yenileme hareketlerine olan katks ayrntl olarak verilmektedir.




Bu biyografi (rzaeddin fahreddin) 1804 kez okundu.

Biyografi: rzaeddin fahreddin Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.