Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


nurettin topu kimdir ? nurettin topu biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
nurettin topu

baba tarafndan Erzurumludur. Ailesi Topuzdeler diye tannr. Dedesi Osman Efendi, Erzurum'un Ruslar tarafndan igali srasnda Trk ordusunda topuluk etmi; bu lkap oradan kalmtr. Babas Topuzde Ahmet Efendi ailenin tek evladdr. Kk yata yetim kalr. Alaftarlk (tahl alm satm) yaparak aileyi geindirmeye alr. Bu arada Erzurum'un tannm zenginlerinden Gl Bey'in yardmn grr. Canl hayvan ticaretine balar. Dou Anadolu ve bilhassa Erzurum yresinden toplad koyunlar stanbul'a satarak iini geniletir. stanbul'da bir yazhane tutar. Zamanla Tahtakale'de bir han (Erzurum Han) satn alan Ahmet Efendi, stanbul'a yerleir. lk evleri Sleymaniye Deveolu Yokuu, Hatap Kap sokanda bir ahap binadr. Sleymaniye'deki bu evde doar (7 kinci terin 1909). Topu'nun ninesi Einlidir. Ahmet Efendi stanbul'a yerletikten sonra birinci hanm vefat eder. Bu hanmdan olma iki olu da Balkan Harbi'nde ehit derler. Ahmet Efendi daha sonra yine Einli olan Kasap Hasan Aa'nn kz Fatma Hanm ile evlenir. Bu hanm 'nun annesidir.

Harp yllar Ahmet Efendi'nin ilerinin bozulmasna ve iflsna yol aar. Aile Sleymaniye'deki evden ayrlm emberlita'ta, bir ahap eve tanr. (atr sokaktaki bu ev daha sonra yklacak yeniden tarafndan yaptrlacaktr, 1970).

alt yanda Bezmilem Valide Sultan Mektebi'nin ana ksmna yazlr. Buray bitirdikten sonra Byk Reit Paa Numune Mektebi (imdiki stanbul Lisesi civarnda)ne verilir. Mektebi birincilikle bitirir. Babas Ahmet Efendi emberlita'ta kasap dkkn iletmeye balamtr.

Reit Paa Mektebi'nin sarkl hocas Osman Efendi bir gn babasna "Osman Nuri -Nfus kadnda ismi bu ekilde geer- byk adam olacak" deyince ok az glen babas hayli mtehassis olur. Bu sralarda sakin, biraz ie dnk bir mizaca sahiptir. Kk bir sandkta kitap ve gazete biriktirmek merak vardr. ml retmeni Nafiz Bey, 'nun hayat boyunca srecek Mehmet kif sevgisini uyandracaktr.

Daha sonraki yllarda Osman Nurettin, Vefa dadisi'ne devam eder. Birinci snfta babasn kaybeder. Evlerinin bir katn kiraya verirler. Aabeyi Hayrettin Topu mektepten ayrlarak ailenin ykn omuzlar. Topu Vefa dadisi'nde de snflarn birincilikle geer. Felsefeye bu sralarda meyletmektedir. Edip Bey, tarihi Memduh Bey, Cell Ferd ve ulm- diniyye hocas erafettin Yaltkayadan ders alr. Son snf Haziran imtihannda Arapa hocas (Sfrc) Salih Bey'den kalr. Bu vaka ona ok tesir etmitir. Btn yaz alr. dadi tahsilini stanbul Lisesi'nde 1927-28 ders ylnda edebiyat blmn pekiyi derece ile tamamlar.

Liseden mezun olan Topu, kendi kendine Avrupa'ya tahsil imtihanlarna girer, kazanr (1928). Hamdi Akverdi, Vehbi Eralp, Ziya Somar gibi ahslarla birlikte Fransa'ya gider. Daha nce giden Remzi Ouz Ark, Ziyaeddin Fahri Fndkolu, Cevdet Perin, Bedrettin Tuncer Paris'tedirler. Daha sonra bu ahslarla, bilhassa Remzi Ouz ve Ziyaeddin Fahri ile grmeleri olacaktr. Topu nce Bordo Lisesi'ne nakledilir. lk yaz denemelerini burada kaleme alr ve ye olduu Sosyoloji Cemiyeti'ne gnderir. Moris Blondel'i bu lise dneminde tanr. Daha sonra mektuplarlar. Burada psikoloji sertifikasn verir. ki sene sonra Strazbourg'a geer. niversitede felsefe tahsil eder. Ahlk kurlarn tamamlar, sanat tarihi lisans yapar.

'nun Fransa'da ald lisans dersleri:
1. Ruhiyat ve bediiyat (Haziran 1930)
2. Umum felsefe ve mantk (kinci terin 1932)
3. Muasr sanat tarihi (kinci terin 1932)
4. timaiyat ve ahlk (Haziran 1933)
5. lk zaman sanat ve arkeolojisi (kinci terin 1933)

Yazlar stanbul'a gelip gitmektedir. 1931'de aabeyi Hayrettin Topu'yu yanna alr. Topu'nun Avrupa'daki hayat okul, ev, ktphane erevesi iinde geer. Ancak hafta tatillerinde derneklerin tertip ettikleri toplantlara gider. Ayn toplantlarda Samet Aaolu, mer Ltfi Barkan, Besim Darkot gibi zatlar da bulunmaktadrlar. Topu bu arada Tasavvuf tarihisi Luis Massignon ile tanr. Dr. Adnan Advar'n Trke dersi verdii Masignon'a daha sonra bu dersi Topu verecektir. Strazbourg'da doktorasn hazrlayan Topu, Sorbon'a gider, doktorasn verir: "Conformisme et rvolte". Bu niversitede felsefe doktoras veren ilk Trk rencisidir. Bu tez Paris'te kitap halinde yaynlanr (Paris 1934). 1990 ylnda da tpk basks Kltr Bakanl'nca Ankara'da yaplr.

1934'de yurda dner. Galatasaray Lisesi'nde felsefe retmeni olarak grev alr (1935).

Hseyin Avni Ula ailenin baba dostudur. emberlita'taki eve sk sk gelir gider. Topu kk yatan beri bu zatn tesiri altnda kalmtr. Yurda dndkten sonra H. Avni Ula'n kz Fethiye Hanm'la evlenir. Dn gnnn akam zmir Atatrk Lisesi'ne tayin emri gelir. Galatasaray Lisesi Mdr Behet Bey, o sene Haziran imtihanndan gemesini istedii alt kiilik bir renci listesini Topu'ya teklif etmitir. bu teklife kar "Eer bunlar alkan talebelerse elbette geerler"' cevabn verir. Neticede talebelerin bir ksm imtihanda kalr. Ankara'nn tepkisi ani olur ve Topu'nun tayini zmir'e kar.

Hareket dergisi'ni zmir'de bulunduu yllarda yaymlamaya balar (1939). Dergi stanbul'da baslr. Bu arada einden ayrlr. Hareket'te yaynlanan "algclar yine topland" isimli yazdan dolay alan soruturma zerine Denizli'ye srgn edilir. Denizli'de bulunduu yllarda Said-i Nursi ile tanr, o srada yaplan mahkemelerini takip eder. Daha sonra Haydarpaa Lisesi'ne tayin edilir. Bir mddet sonra da Vefa Lisesi'ne geer.

ocukluk arkada Srr Bey vastaysla devrin manevi byklerinden Hasib ve Abdlaziz Efendilerle tanan Topu, bu kiilerden hayat boyu srecek etkiler alr, Nak eyh Abdlaziz Bekkine Efendi'ye intisab eder. Topu, Cell Hoca (Cell kten)dan da slm ilimler ynnden faydaland. Daha sonra mam-Hatip okullarnn kuruluu srasnda Cell Hoca ile mesa arkadal yapt.

Son olarak stanbul Lisesi'ne tayin olunan N. Topu buradaki grevinden emekli oldu (1974).

N. Topu, bir sre Edebiyat Fakltesi'nde H. Z. lken'in krssnde eylemsiz-doentlik yapt. "Bergson" konusunda doentlik tezi hazrlad. Fakat kendisine kadro verilmemi ve muhtelif entrikalarla niversiteye alnmamtr. Doentlik tezi Bergson daha sonra kitap halinde yaynland.

27 Mays 1960'a kadar uzun yllar Robert Kolej'de tarih okuttu. 27 Mays'tan sonra devrim aleyhtar bulunarak buradaki grevine son verildi.

Fikri faaliyetlerini Trk Kltr Oca, Trk Milliyetiler Cemiyeti, Milliyetiler Dernei ve Trkiye Milliyetiler Dernei'nde srdrd.

1975 Nisannda hastaland. Hastalnn tehisinde glk ekildi. Pankreas kanserine yakaland ameliyatta belli oldu. Topu, 10 Temmuz 1975'te vefat etti. Fatih Camiinde klnan namazdan sonra Topkap'da Kozlu kabristanna defnedildi.

1939'dan itibaren eitli aralklarla yaymlad Hareket dergisi ile bir dnya gr mcadelesini uurla yrtt. 1939-42 Hareket dergilerindeki yazlaryla, ruhu ve mistik dnn felsef temellerini aratrd. Teknik ve makina medeniyetine duyulan uursuz ihtirasn asrn insann boduunu, bu yzden kendi benliinden uzaklaan insann kurtuluunun ancak zbenine kavumasyla mmkn olabileceini vurgulad. nsan ruhunu demir peneleriyle felce uratan materyalizm, pozitivizm, sosyolojizm, pragmatizm akmlarna kar karken, aklcln bile ancak kalblikle deer kazanacan belirtti. Kalb ahlk ve irade felsefesini ortaya koymaya yneldi. Hseyin Avni Ula ve Fransa'da tant Remzi Ouz Ark'n tesiriyle benimsedii Anadoluculuun deta ruh, itima programn yeniden izdi. 1947-49 Hareket'lerinde bu erevedeki dncelerin slmi temellerini akla kavuturdu. Trk milliyetiliin slm dvasndan ayrlamayacan, milletle dinin i ie kavramlar olduunu ortaya koydu. Ancak, slmiyetin hmisi ve mdafii olarak grnen sahtekrlarla ve menfaatperestlerle mcadeleden de geri kalmad.

1952-53 Hareket'lerinde , deien toplum yapmz da batllama karsnda, inancmz ve tarihimizi savunurken, kapitalist ve komnist iki kamp arasnda cemaati bir nizamn zaruretini ngren "yeni nizam"n ana hatlarn izdi. 1966-1975 Hareket'lerinde ise, daha nceki dnemlerde ileri srd dnceleri, btn fikir hamulesiyle yeniden kuvvetle ortaya koydu. slmiyetin, bu Allah'n insanlar iin setii nizamn, cemaati ynn cesaretle belirtti.

Son yazlar harp ve harp sonrasyla alakaldr.

ESERLER

Sosyoloji

Demokrasi idareleri, henz yerletikleri memleketlerde tutunabilmek ve gelecekte feyizli eser verebilmek iin, idare ettikleri halka, kendilerine hkim olan zihniyeti kuvvetle ve emniyetle alayc bir siyas terbiye vermeli ve bu zihniyetle idareye gzc yeter bir nesil yetitirmelidir. Demokrasilerden beklenen gaye ancak bu ekilde elde edilebilir. Aksi halde, demokrasi srekli olamaz ve kendisinden beklenen insanlk idealine gtremez. Ancak ekli bakmndan demokratik grnen, idare edenlerde mesuliyet uuruna dayanmayan ve bu uuru yaatmaya yeterli siyas terbiye sahibi bir nesil yetitirmeyen demokrasi, ruhsuz bir iskeletten ibaret kalr ve idare edilen zmreleri oyalayarak bir zaman istismar etmekten baka bir ey yapmaz.

Mantk


Mantk, "doru dnmenin kaidelerini ortaya koyan ilimdir" diye tarif edilir. Dncemizin normal ileyiini Psikoloji ilmi anlatmaktadr. Ancak duygu ve irade olaylar mant ilgilendirmez. u halde duygu ve irade olaylar darda kalarak, sade zihin olaylar zerinde yaptmz aratrmalarla, dnmenin ilmini yapm oluyoruz. Mantn Psikoloji ile ilgisi ite bu noktada kendini gstermektedir; nk zihnin hakikate ulamak gayesiyle ne yolda iletilmesi gerektiini bilmek iin, onun kendiliinden nasl ilemekte olduunu bilmek lzumludur. Bu sebepten, bazlar mantn "zek psikolojisi" olduunu sylerler. Ancak psikolojide anormal haller, yani uurun hastalk halleri de incelendii halde, mantk zihnin yalnz normal ileyiini incelemek iddiasndadr. u halde "mantk, normal zeknn psikolojisidir" demek daha doru olacaktr. Bylelikle mantn psikolojiden ibaret olduu grlrse de, hakikatte bu iki ilim birbirinden ayrdr. Zira psikoloji, uur hallerini olduklar gibi ele almakta ve ulalmas gerekli olan herhangi bir gayeyi gznnde tutmamaktadr. Mantkda ise, hakikate ulamak gayesi gdlr. Hakikate ulamak iin zihnin gelii gzel ilemesi kfi deildir. .

Millet Mistikleri

Allah'n yalnz insana bahettii byklk, insanlktan ya alnyor veya ona veriliyor. ok kere beerin en byk bildikleri, ondan byklk alanlardr. Bunlar, madde leminin avclardr; ihtiraslarnn dizginlerini brakm, hareket leminde her vsta ile iktidar ve saadet peindedirler. Zavall beeriyet, kendi ruhunu paavraya eviren, bu kendi hrszlarnn meftunudur. Bunlar byklklerini insanln bu vasfndan alarlar. nsanla byklk balayan gerek bykler ise, ruh dnyamzn fatihleridir. Bunlar bizdeki zaaflar neterlemekle ie balarlar. Bu neter bize zdrap verici olduu iin onlar, kendilerine ilk dman olarak kurtarmak istedikleri beeriyeti bulurlar ve ilk mcadeleleri, kurtaracaklar bu zmre ile olur. Bu mcadele, belki de mcadelelerin en etinidir.

Ahlk Nizam

Kaynan slm'dan ve insanlk tecrbesinden alan Ahlk Nizam, Trk toplumundaki zlmenin nedenlerinin yannda somut zmler ieren bir eser.
Ortadan ekilip kaybolan ahlk nizm, hepimizin, hatt bugnk hayat artlarnn her trl mziye nazaran daha mkemmel olduunu kendilerine bir teselli gibi kullanmaya zenenlerin bile, iin iin yaattklar bir kahrn, bir derdin, bir acnn en ufak devsn elimizde brakmad.
Hayatmz ekilmez bir yk haline koyan bu ahlk sefaletin t iimizdeki mthi manzarasn nasl anlatalm: Sanki korkun ve erir bir varlk, perdenin arkasndaki o iren yzl ifrit etrafa saldryor.
Gayzmz, isyanmz, son haddine gelmi gya vurmak iin, gya ezmek iin yumruumuzu kaldryoruz. Fakat heyhat, kolumuz bir bez paras gibi bitkin, kesilmi bir halde kuvvetsiz yere dyor. Etrafmzdan imdat istiyoruz, gzlerimizin nnde kuvveti temsil eden zmre lkayt glyor. Halka evriliyoruz, cemaat sarhotur, kendine gelemeyecek kadar szm bir halde. Kime yalvaralm? Nereye evrilelim?..

Bergson

1859 Paris doumlu Henri Bergson'un felsefesinin tartld bu kitap, Bergsonculuun dier bat felsefe akmlar arasnda sezgi metodunu ortaya koyarak insana mit ve iman tekrar hatrlatmas asndan nem tayor.
Bergson'un felsefesi, pozitivizm ile eitli izafiyeci (relativiste) felsefe sistemlerinin ykc etkileri altnda, mutlak hakikat elde etmenin mit ve imann kaybeden XIX. yzyln insanlna, bu asrn sonlarnda sezgi metodunu ortaya koymakla, bir mit ve iman getirmiti. Bu sebepten her memlekette ilgi ve takdirle karland. Tesirleri az zamanda btn dnyaya yayld. Henz yaamakta iken onun kadar takdir ve alka gren ve ylesine anlalan filozof belki de yoktur. Asrmzn balarnda yine birbirini takibeden rlativist felsefelerin karsnda Bergsonculuk, insanlk vicdannn mit cephesinin adeta bekisi oldu. Hayatnn sonlarnda mistisizmi ahane tahlillerle mdafaa eden tezini ortaya koyarken onda, Allah'na kavumak isteyen inanm bir ruhun hamlelerini hissediyoruz. Her bakmdan bedbaht asrmzda mutlak arama yolunda belki bir ye'sin ifadesi olan varolu (existentialisme) felsefesi, hl Bergsonculuun tesir sahasn doldurmu saylamaz. Baz sath taraflarna ramen Bergsonculuk, insanln her asrda gzn ekebilecek mit ve ilham kaplarn amtr.

Byk Fetih

Byk Fetih, iki fethin, maddenin ve ruhun fethinin birlemesiyle gerekleen bir fetih anlaynn rn bir eser. Saltanattan sradan milliyetilikten ok uzakta bir fetih anlay.
Temelinde Mekke yatan bir fetih. Osmanoullarnn ele ald, Fatih'le, Yavuz gibi dhi devlet adamlarnn siyas tarihe insan zeksnn hrikalarndan biri halinde tevdi ettikleri devlet anlay, merkeziyeti ve otoriteli devletti. Ayn zamanda hukuk-i ibaddan hkmdar iddetle mesul edici totaliter esasa dayanyordu. nce merkeziyeti idi. ktaya yakn devlet lkesini bir merkeze smsk balyordu. Eski Roma mparatorluu'nun koyu merkeziyetilii bizde adalet ve mesuliyet prensiplerine bal olarak akla hayret veren bir hukuk ve ahlk nizm iinde yaatlmakta idi. Bu devletin dier karakteri otoriteli oluudur. Lkin onda otorite yni tam iktidar, ortaan ngiltere Krall'yla, Papalk devletinde olduu gibi hkmdarn keyf ve iradesinden doma deildir. Halkn diman tekil eden ilmiye snfna yni mnevverlere dayanr ve her hareketinden Allah'a hesap vermee mecburdur. Ancak bu hesap verme mecburiyeti, bu sorumluluk sadece hirete braklmak suretiyle hkmdarn ferd iradesine terk edilmemitir. Bu devletin nc karakteri hr bir totalitarizme dayanm olmasdr. Yni bu devlet, halkn btn ihtiyalarna uzanr ve onlar karlamaya alr. Hukuk-u ibaddan iddetle mesuldr. Halk hizmetlerinde hrriyet prensibine halel vermeyerek bunlarn bir ksmn vakf tekiltna brakmtr. Bunda tekiltn temeli halkn, idare devletindir. Sosyal tekilta devlet bnyesinde yer verilmitir. Devlet kavramnn deer ve gereini hakkyla ifade eden bu otorite rejiminde demokrasiye yni halkn iradesiyle idare rejimine aykrlk, halk inkr ve millet iradesine kar gelme deildir.

radenin Davas / Devlet ve Demokrasi

Seri iinde iki eserden oluan 7. kitap: radenin Davas ve Devlet ve Demokrasi, 'nun insan iradesi ve siyaset-devlet grlerini ieriyor.

Gayesine ulaabilen gerek ve tam irade, fertten balayan, aile ile devleti yani otoriteyi isteyen, millet ve insanlk basamaklarndan da geerek Allah'a ulatran iradedir. Biz damarlarmzdan szan iradeyi, kendi eserimiz zannetmekle yanlyoruz. Hakikatte irade birdir. O, istek halinde leme yaygn kudretin bizdeki addr. Aslnda kendi kendini isteme halindeki varln ad olan bu evrensel iradeye biz sadece itirak halinde yayoruz. slm dnyasnn kll irade, cz' irade ayrm sun'dir. Benliimizde barnan iradeyi lemin iradesinden, daha ahs ve tam ad ile Allah'n iradesinden ayrp onunkine denk bir kudret gibi dnmek, zavall insanlmzn aczinden fkran bir kibirden baka bir ey deildir. Hakikatte arpan kudretler yok; insann sefletleri ile llemiyecek kadar byk, leme yaygn bir irade ile bizim ona itirak eden ruh yapmz vardr. Bu itirakin anlald yerde insan uur kazanyor, yolumuz aydnlanyor. Kurtulu yolu diye, insan olan varlmz, sefaletleri ile birlikte mutlak samimiyet olan ilh iradeye ulatrp onunla birletiren hareketler sistemine diyoruz.

slm ve nsan/Mevlana ve Tasavvuf

Toplu eserler iinde iki eserden oluan 6. kitap dier kitaplar btnleyen insan ve tasavvuf zerinde duruyor.

Trl sefaletlerle ihtiraslarn para para bld hasta bir vcudu andran slm dnyas, en bedbaht devirlerinden birini yayor ve her slm memleketinde ruhlar birbirinden ayrlm, birbirlerine saldryorlar. Her sene yzbinlerle ziyareti ile dolan Kbe'nin etrafnda ruh birlii ve beraberlii meydana gelemiyor. Bunun sebebi ne siyas, ne iktisad, ne de esasnda ilm ve fikrdir. Bu halin sebebi, slm'n temeli ve Kur'an'n z olan ahlkn kaybedilmi olmasdr. Bugnk mslmanlar, birtakm geleneksel hareketleri dikkat ve titizlikle yapmaktan baka endiesi olmayan, ilkan ve ilkel devrin sihirbazlarn andryorlar. Kur'an harikas olan ilh ahlk slm diyarnda oktan gmlmtr. Ahlk idealine kar ruhlarda ilenen bu zulmn tarihte ok tekrarlanan tehditleri, bugn byk sanayi medeniyetinin insan makinalatran ve makinaya esir yapan zulmyle elele vermi bulunuyor. Belki yakn bir gelecekte byk petrol kuyularyla slm lkelerinin trst sahipleri bu vasflarn eyhlikle birletireceklerdir. nsanln bebin yllk ruh ve vicdan eserini inkr ederek dnmeyi gnah sayan sefaleti din diye tantan gerilikle taassup, bu zulme snm bulunmaktadr. Kalbe kar gelen kaideleri slm erevesi iinde insan ruhunun esaret zinciri yapmakla geinenler kendilerine din adam dedirttike ve halkn bunlara hrmet ve itibar devam ettii mddete slm dnyasnn, iinde yzd sefaletten kurtulmas imknszdr.

syan Ahlk

Tercme: Mustafa Kk-Musa Doan
zgn ad: Conformisme et Rvolte
syan Ahlk, 'nun (1909-1975) Sorbonne niversitesi'nde yapm olduu doktora tezinin tercmesidir.

Biz, hem uysalla, hem de anarizme karyz. Her trl sosyolojizme, yani toplum gereinin her ey olduu anlayna kar olduumuz kadar, bencil ve kat ferdiyetiliin de karsndayz. Ferdin, sadece btn iradeleri ayn ekilde belirleyen bir rade karsndaki uysalln kabul ediyoruz. Bize gre selmet, tarih ve insanlkla birlikte, tarihin ve insanln var olu sebeplerini iinde bulacaklar bir mutlak'a balanmaktan ibarettir. Akl banda bir insanlk, kendini asla gayesi ve gerekletirecei mukadderat olmayan bir varlk olarak dnemeyecektir. Kendi gayesini bilecek noktaya erimese bile o, sanki bu gayeye arka arkaya gelen nesillerin sonsuzluunda ulalacakm gibi hareket edecektir.

Kltr ve Medeniyet

Bir asrdan beri memleketimizin bata gelen derdi medeniyet meselesidir. Gemite bykl dnyaca bilinen Trk milletinin medeni varla sahip olmadn nce Bat'y tanyanlar ortaya att. Tanzimatla balayan Bat mnasebetleri, birok nesillerin gzn kamatrd. Aydnlar, Bat'nn ykseliindeki srr aramaya koyuldular ve bu aratrmay yaparken farknda olmadan kendi i dnyalarn Bat'nn iinde buldular. Birbiri ard sra birka nesil "Avrupa'ya benzemek iin ne yapalm?", "Garpllama nasl olmal?" diye uzun zaman saykladlar. O nesilleri Bat taklitiliine, hem de ruhlar duymadan srkleyen kuvvet, balang noktasnda balandklar aalk duygusu olmutu.

Reha

Reha, 'nun 1926-1936 yllar arasnda yazd ve bugne kadar yaynlanmam bir genlik roman. Taral kitabnda bir araya getirilen hikayeleri iin olduu kadar, fikir hayat ve dnya tasavvurunun teekkl devri hakknda nemli ipular veriyor.

Mehmet kif

Byk adamlarn baka bir vasf da mnzevi olulardr. Onlar kalabaln iinde yalnz yaarlar. nc bir vasf olarak, byk adamlarn devlet ve ikbal mevkilerinden uzak durduklarn gryoruz.


Taral

Sanatta bir "Anadolu romantizmi" oluturmak amacnda olan yazar, idealist aydnlarn hak yolunda verdikleri hizmet mcadelesini ne karyor. Onun hikayelerini okuyanlar muzdarip bir ruhun rpnlarn, merhamet hamlesini ve telere uzanan akn mutlaka hissedeceklerdir.

Trkiye'nin Maarif Davas

Trkiye'nin Maarif Davas szde modern eitim sistemine kaynan Kur'an'dan alan Anadolu insannn ruh yapsndan beslenen Trk mektebi tezli bir eletiridir. Millet bnyesinde inklplar mektepte balar ve her milletin, kendine zel olan mektebi vardr. Mill mektep, zihniyet ve rflerile, metodlar ve mfredat ile, terbiye prensipleri ve psikolojik temeller ile, hatt binasnn yap tarziyle kendini baka milletlerinkinden ayrr. Bizde vaktiyle medrese mill mektepti. Lkin milletin ruhu ve itima inkiafn takip edememi ve cihann fikir ve irfan hayatiyle balarn oktan koparm olduundan, olduu yerde enkaz halinde ykld, kt. br taraftan, Bat'da tekml eden insan dncesinin seyrini biz kendi lemimizde devam ettiremediimizden, alan yeni mektep, hakikat aknn mbedi olmad. Para para bilme hevesi, evrensel ve ilh hakikat aknn yerini tutamazd. Hakk'a gtren yol diye kendini hakikata adamak, gerek mektebin yoludur. Hakikat akna sahip insanlar, cemiyetin iinde oalmadka, hakikat ak cemiyet iinde en yksek ve muhterem yeri tutmadka ve hakikatn ihtiras cemaat ierisinde bir umum cereyan, byk bir hareket haline gelmedike, mill mektep gerekten var olmayacaktr.

Varolu Felsefesi/Hareket Felsefesi

Asrmzda tesirlerini btn felsefe lemine hatta btn dnce dnyasna yayarak genileten varolu felsefesinin douu geen asrn balarndandr. Hatta onun hazrlklarn Pascal'da bulmak kabil oluyor. II. Cihan Harbi'nden sonra pek acayip anlaylara yol aan bu felsefenin esas udur. Eski Yunan'dan beri felsefe, hakikat olarak eyann zn aratryordu. z, duyularla tannamayan, bir olan, hibir zaman deimedii halde, deien ve duyularla tannan btn varlklarn esas olan ve onlar var klan eydir.


Yarnki Trkiye

lk basks 1961'de yaplan Yarnki Trkiye, hareket felsefesinden yola karak kanatlarn slam dncesine, sanatna aan bir kltrel-sosyal mcadelenin altyapsn oluturan denemelerden oluuyor.

Yarnki Trkiye'nin kurucular, yaama zevkini brakp yaatma akna gnl verecek, sabrl ve azimli, lkin gsterisiz ve nmayisiz alan, ruh cephesinin maden iileri olacaklardr. Bu ruh amelesinin ilk ve esasl ii, insan yetitirmektir. Hnerleri hep fedakrlk olan bu hizmet ehli genler, hizmetlerinin mkfatn da hizmet ettikleri insanlardan beklemiyecekler, sonsuzlua sunduklar eserin sesinin akislerini yine sonsuzluktan dinleyeceklerdir. Yarnki Trkiye'nin kurucular, millet ve cemaat urunda fedakrlklar kabullenenlerin artk bulunmad cemiyetimizde, muhtelif smda insanlar ahslarnda birletireceklerdir. Onlarda Yunus Yavuz'la birleecek; Sinan kif'e uzanacak; Ebu Hanife Hseyin Avni'yi tebrik edecektir. Ve onlarn eseri olan yarnki Trkiye, u temellerin stnde kurulacak: Anadolu'nun toprandan kaynayan bir kan, cemaat iin harcanan emek, bin yllk bir tarih, otoriteli bir devlet ve ebed olduuna inanm bir ruh

HAKKINDA YAZILANLAR

1.'ya Armaan
Kollektif
Dergah Yaynlar / Armaan Kitaplar

Kitap, Ezel Erverdi, Ayhan Ycel, Mustafa Kara, Muzaffer Civelek, Sleyman Seyfi n, Ahmet Tabakolu, Cemil Kvan, M. Orhan Okay, Muhammet Sarta, Mustafa Kk, Beir Ayvazolu, Vahap Mutal, Hseyin ztrk, Mustafa Kutlu, Muhsin Mete, Ali Nihad Tarlan, Mehmet Kaplan, Mustafa Kutlu, Bekir Topalolu, Orhan Okay, Muzaffer Civelek, Ayhan Ycel, Ferruh Bozbeyli, Ercment Konukman, Stk Evren, Ltf Bornoval, Emin Ik, Mehmet Srr Tzer, smail Kara, smail Day, Ali hsan Balm, Ali Birinci, Mehmet Slay, Fatih Gkda, Dursun zer'in yazlarndan olumutur.


1909-1975

Erzurumlu bir ailenin ocuu olarak stanbul'da dodu. Bezmialem Valide Sultan Mektebi ve Byk Reit Paa Numune Mektebi'nden sonra tahsilini Vefa dadisi'nde srdrd. stanbul Lisesi'nden mezun oldu( 1928). Ayn yl Avrupa'da tahsil iin alan imtihanlara girdi ve kazanarak Fransaya gitti.
Fransa'daki tahsiline Bordo Lisesinde balad ve buradan psikoloji sertifikas ald. Grlerinden hayli etkilenecei mistik Maurice Blondel'le bu srada tant. Sosyoloji Cemiyetine ye oldu ve ilk yaz denemelerini oraya gnderdi. 1930'da Strazburg'a geti. niversite tahsiline balad; Ruhiyat ve Bediyyat, Genel Felsefe ve Mantk, Muasr Sanat Tarihi, timaiyat ve Ahlak, ilk zaman Sanat ve Arkeoloji dersleri ald. O yllarda Paris'te olan Remzi Ouz Ark ve Ziyaeddin Fahri Fndkolu ile dostluklar kurdu. Tasavvuf Tarihi aratrmalaryla tannan Luis Massignon'la [1] tant ve Adnan Advar'n Trkiye'ye dnnden sonra Massignon'a Trke dersleri verdi. Hallac sevgisini O'ndan alm olmal. "Veliler ordusu sona ermeyecek. Bizim varlmz kurtaracak olan bu cephenin kahramanlardr" der. Conformisme et revolte balkl doktora tezini hazrlad ve Sorbonne niversitesi'nde savundu (1934).
Ayn yl Trkiye'ye dnd. Galatasaray Lisesi'nde Felsefe retmeni olarak greve balad. Lise Mdr Behet Bey'in baz rencilerinin geirilmesi iin yapt teklifleri yerine getirmedii iin zmir'e tayin edildi.
zmir'de kendisi ve dnceleriyle aynileecek olan Hareket dergisini karmaya balad (1939). Derginin ismi Blondel'in "Hareket Felsefesi"nden etkilenmi olabilir.
"Ziya-Gkalp- Atatrk izgisinin savunduu rk turanc milliyetilik ve batllama idealine kar, Yahya Kemal, Mkremin Halil Yinan, [2] Hilmi Ziya lken, 'n oluturduu Anadolu Milliyetiliini savundu. slam Ruhuluunu iledi. Ouz kavmini slam ahlak ile btnletirerek Trk kavmini Trk Milleti haline getiren Anadolu topraklarn veya Trkiye'nin fiziki deerini ve Trk Milliyetiliini slami akmlardan stn grm ve hatta mmetilii milli hedefler iin zararl bir cerayan olarak telakki etmitir." [3]
lk saysnda N.Topu tarafndan yazlan bayaz "Rnesans Hareketleri"dir. [4] Yine ilk sayda "Ouzlar" yazs yer alan Mehmet Kaplan'n da dergide ok sayda yazs kt. [5]
Bin yl nce toprak, tarih, dil, din, soy gibi unsurlarn oluturduu vatana vurgu yapan Ark'n "Anadoluculuk" grnn takipisi oldu. Nisan 1968 de Ezel Everdi'nin Remzi Ouz Ark'tan [6] aktard grlerdeki Milliyetcilik buna uymaz.
Tekparti ynetimini tenkit eden "algclar" yazs yznden Denizli'ye srgn edildi. Burada Said Nursi ile tant ve Mahkemelerini takip etti. Daha sonra tayini stanbul Haydarpaa Lisesine kt, bir mddet sonra vefa Lisesine geti, uzun yllar stanbul Lisesinde alt ve buradan emekli oldu ( 1974). Bu grevlerine ek olarak 27 Mays ihtilaline kadar Robert Kolej'de Tarih ve stanbul mam Hatip Okulu'nda Dinler Tarihi Dersleri verdi. "Bergson" adl almasyla Doent oldu ve stanbul Edebiyat Fakultesi'nde "eylemsiz Doent" olarak bulundu, fakat kendisine kadro verilmedi ve niversiteye alnmad. Milliyetiler Dernei'nin kurulmasnda ve faaliyetlerinde etkin grevler stlendi.
Dergi 1953 de A.E. Yalman'a yaplan suikast giriimini takiben yaynn durdurdu. Hareket Ailesi 1966 ya kadar etkinliini Milliyetiler Dernei'nde srdrr. Ancak Topu'nun 60 l yllarda gndeme sokmaya balad Anadolu Sosyalizmi, slam Soyalizmi tezleri nedeniyle Milliyetiler Derneindeki insiyatifini kaybeder.
1966 Ocak'da Dergi "Fikir ve Sanatta" ilavesiyle yeni katlmlarla yaynna balar. Kapitalist smrye, liberalizme kar klr. " Olgunlaan gvdeden, rk dallarla zehirli yemilerin ayklanma zamannn geldii" vurgulanr. Felsefemiz balkl yazda 4 unsur zerinde durulur:
1.Tekamulculuk
2.Anadolu Toplumculuu [7]
3.slam Ruhuluu
4.dealizm [8]
Bu ilk sayda Ercment Konukman Anadoluculuu aklar. [9]
66 Maysnda Hseyin Hatemi , R. Garaudy'nin slam hedef alan eletirilerini cevaplar.
66 Austosunda "Hallaclarn, Gazalilerin, Yunuslarn, Mevlanalarn yaran sohbetlerine, Eflatunlarla, Kantlar, Pascallar ve Bergsonlar da alarak evvelkilerin doymak bilmeyen akn, bu sonuncularn ilim, anlay ve metodlar ile birletirip Qur'an' tahlil ettikten sonra, bu tahlilin unsurlar ile bir kainat metafizii ve insan felsefesi yapacaz" diye yazar Topu vardr.
1967 de Ezel Elverdi, Mehmet Doan, Davud zer Milliyeti Toplumcu Anadolucular Dernei'ni kurarlar. Sahalarnda ihtisas yaparlar.
Topu Temmuz 1968 de Anadolu Kltr ve Sosyalizm balkl yazsn yaymlar. [10]
69 da Topu Hareket'in 30 yln deerlendirir. slamn Felsefesinin hala yaplmam olduunu, Edebiyatnn bulunmadn ve Ahlaknn sistemletirilmediini syler. slam ile Mistisizm zdetir. [11]
Bu nedenle 68 Kasmnda Skolastii eletirir: "slami kemiren skolastik, 10-11. yy.larda el-Farabi ve bnu Sina ile balad. Bunlar Aristotelesin Felsefesi, kyas mantn tek hakikat kayna diye benimseyen skolastik dncenin slamda mmessili oldular. Aristotelesin grlerine aykr olan her fikrin yanlln nceden kabul eden bu Filozoflar, Qur'an' Aristotelesin fikirlerine uygun olarak tefsir ettiler... Pflatonculukta olduu gibi, ondan sonra da slam'a uygun esaslar getiren slam aklamaya yayarl grler ortaya koyan pek ok Felsefe sistemleri ortaya kt...Bugn slamda uyan arayanlar 6-7 asrdan bugne kadar uzanan boluu doldurmak zorundadr."
Sakal plmesi, hrka takdisi, duahanlarn rtkanlklarn ayplar.
ocukluk arkada Srr Bey'in vastasyla Paris dn Naki eyhleri Hasib Efendi ve Abdlaziz Bekkine Efendi ile tant, daha sonra O'na beyat etti. Doktora tezinde bile aka grlen Tasavvufi temaylleri Abdulaziz Efendi ile daha bir netlik ve derinlik kazand. slami ilimler, Kelam ve slam Felsefesi konularnda ise Celal kten'den faydaland.
Harekette Mays 72 de Emin Ik "Qur'an zerine Dnceler" balkl yazsn yaynlar.
72 Ocaknda Gkhan Evliyaolu'nun Trk ktisat Tarihi balkl yazs yaynlanr. [12]
1972 ubatnda Y.N.ztrk'n Tasavvuf zerine yazlar grlmeye balar.
1973 Hazirannda Ahmet Debbaolu Tasavvufun timai, ktisadi ve Siyasi ynlerini yazar. Austos'da Osmanl mp.luunun kuruluundaki rolunu aratrr.
Dier baz isimler de yle:
Mehmet Doan Trkiye'de Toprak Meselesinin Tarihesi
Turan Utku Ky Kalknmas
O.Zeki Berberolu Trkiye'nin Mesken Meselesi
M.Necati Bykkurt Trkiye'de ehirleme Hareketleri
Cemal Kuan Ziraat Kesiminde artlar, Topraklarn Durumu ve Kooperatifleme
Mustafa Kara Tekke Tekilat
Hasan Tanruver Trk Hukukunun Kaynaklar ,slam Hukuku
Hikayeci, air, Denemeciler yetiir. "Sadettin Kaplan, Hasan Hsrev Hatemi, Mustafa Kutlu, Sami Boz, evket Bulut, Gkhan Evliyaolu, M.Atilla Mara, Durali Ylmaz, Abdurrahim Karako, Bahaddin Karako, Mustafa Civelek, Niyazi Adal, Ali Bula."
Topu 10 Temmuz'da ld. Kozlu Mezarlna defnedildi.
Eserleri:
-Conformisme et revolte, [13]
-Garbn lim Zihniyeti ve Ahlak Gr, [14]
-Mehmet Akif, [15]
-ehit, [16]
-Trkiye'nin Maarif Davas, [17]
-Komunizme Kar Yeni Nizam, [18]
-Ahlak Nizam, [19]
-Yarnki Trkiye, [20]
-Byk Fetih, [21]
-Var olmak, [22]
-Varolu Felsefesi, [23]
-Bergson, [24]
-radenin Davas, [25]
-slam ve nsan, [26]
-Devlet ve Demokrasi, [27]
-Kltr ve Medeniyet, [28]
-Mevlana ve Tasavvuf, [29]
-Milliyetiliin Esaslar, [30]
Hikaye:
-Taral, [31]
Ders Kitaplar:
-Felsefe , [32]
-Psikoloji , [33],
-Mantk , [34]
-Sosyoloji, [35],
-Ahlak, [36]
Hareket Dergisi dnda Trk Yurdu, Byk Dou, Sebilrread, Dnen Adam, Trk Dncesi Trk Ruhu, Komunizme Kar Mcadele, slam, Bizim Trkiye, Serdengeti, Asrn Dini Mslmanlk, ule dergileri ile Yeni istiklal, Havadis, Son Havadis, Akam, Erzurum Hrsz gazelerinde yazlar kt.
" lnnden sonra 3 aylk periyotla 1 yl daha kt sonra Hareket Dergisi 1979-1982 Martna kadar yaynn srdrd. 1980 e gelindiinde artk Milliyetiliin yansra slami vurgusunu da eklemitir, ama onun slamilii Trkiye'nin btnlne ve Trk milletinin geleceine hizmet eden bir islamiliktir. Hareket Dergisi bin yllk tarih kutsamaclnn ilk nemli savunucusu ve Trk slam'nn ilk mimardr. [37]
1976 da 112.sayda Ercment Konukman' n yazdna gre yetitirilmek istenen yaratc fertlerin 60 ihtilali sonrasnda AP'nin kurulu almalarnda rol almaya tevik edilmesi ve daha sonra biroklarnn Milletvekili olmalar sonucunda Hareket Dergisi ailesine mensup veya bal olarak Meclis'e giren 60 kii Hareket aileleri ile ililileri zayflar veya kopar. Bata Ferruh Bozbeyli olmak zere.
lhan Eraydn 1979 da ran slam Devrimini yorumlar. Sleyman Uluda slam Dnce Tarihi zerine yazar.
79 Temmuz-Austos saysnda smail Kara slamclk Cereyan zerine yazar. Kasm-Aralk'ta slam Dnyasnda Fikri Hareketler zerine yazar. Yine bu sayda smet zel'in Mesele kitab zerinde yazar.
Son saysnda " nanyoruz ki, bundan sonra olduu gibi Hareket yine bir gn belki baka bir adla neriyatna balayacak, Trk Kltr hayatndaki yarm asrlk macerasna devam edecektir" diyen Derginin izgisini 1990 den sonra yaynlanan Dergah srdryor.




Bu biyografi (nurettin topu) 3583 kez okundu.

Biyografi: nurettin topu Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.