Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


muhammed ltfi efendi kimdir ? muhammed ltfi efendi biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
muhammed ltfi efendi

Muhammed Ltfi Efendi Hazretleri, brahim Hakk Hazretleri gibi Erzurumun yetitirdii nemli ahsiyetlerden biridir. Erzurum halk arasnda Alvarl Efe Hazretleri adyla bilinir. Alvarl Efe, hemen her Erzurumlu'nun gnlnde gerek msralaryla, gerekse menkbeleriyle taht kurmu, sayg ve sevgiyle anlan, manev huzurunda saygyla eilinen gnl erlerindendir.

Muhammed Ltfi Efendi, Hoca Hseyin Efendinin oludur. Annesi Hasankaleli Mazlumolu Hac Emin Efendinin kz Hatice Hanmdr. Ltfi Efendi, H. 1285 ylnda Hasankalenin Knd kynde dnyaya gelmitir. lk tahsilini babas Hoca Hseyin Efendiden tamamlayan Efe Hazretleri, H. 1307de 22 yanda iken Hasankalede Sivasl Camiine imam olmutur. Bu imaml esnasnda ilm yetenei ve gzel ahlkyla limlerin, erfn ve btn halkn takdirini kazanan Alvarl Efe, ayn yl babasyla birlikte Bitlise giderek Hoca Piri Kfrevi hazretlerine intisap etmitir. Bir mddet sonra Kfrevi Hazretleri'nin sekin bir halifesi olarak Hasankaleye dnmtr.

Daha sonra Erzurum (merkez)un Dinorkom kyne dnen Alvarl Efe Hazretleri, 1. Dnya Savana kadar burada kalm, Ruslarn Erzurumu igali zerine, pederiyle birlikte Erzuruma gerek, babasn Erzuruma brakp, kendisi imamlk greviyle Yavi nahiyesine gitmitir. Rus istilas mddetince burada kalm, Ermenilerin katliam balatmalar zerine kendi kynden ve evre kylerden toplad 60 kiilik bir mfrezeyle Ruslarn karargah deposu olan kye, Ermenilerin de o kyde bulunduklar bir gn saldrm, Ermenileri pskrterek Oyuklu kynn yanbanda Ruslarn yd depoyu teslim almtr. Ancak mfrezenin depoyu yamalamasna engel olamam ve dolaysyla da Ermenileri istedii gibi takip edemeyen Efe Hazretleri, yannda kalan birka kiiyle, Ermenileri takip eder gibi davranarak, Haydar boazndaki Zergideler kynde Trk ordusuna iltihak etmi, orduyla birlikte gn doarken Erzuruma girmitir. Doruca babasnn kald eve komu, ancak onu, Ermeniler tarafndan kafasna tfek dipiiyle vurularak ar yaralanm bir hlde bulmutur. kindiye kadar babasyla megul olmu, akama doru vefat eden babasn, Kavakkap kabristanna defnetmitir.

Alvarl Efe Hazretleri, Erzurumun kurtarlmasndan sonra tekrar Hasankaleye dnmtr. Kendisine teklif edilen Hasankale Mftl grevini kabul etmemi, yakndaki Alvar ky halknn istirham zerine, oraya giderek 24 yl orada vazife yapmtr. Bundan dolay halk arasnda, Alvarl Efe adyla mehur olmutur.

1939 ylnda prostat hastalna yakalanan Alvarl Efe, tedavi iin Erzuruma gelmi, doktorlarn ehirden ayrlmasnn uygun olmayacan sylemeleri zerine, ky halkndan izin isteyerek, Erzurumda Mehdi Efendi mahallesinde kiralad bir eve yerlemi, irat ve ilm faaliyetlerine burada 16 yl devam etmitir. 12.3.1956 ylnda Erzurumda vefat etmitir. Cenazesi kalabalk bir cemaat eliinde Alvar kyne gtrlp orada topraa verilmitir.


ahsiyeti
Alvarl Efe, 90 yllk mr boyunca zahidane bir hayat srm, dnya malna iltifat etmemi, gerek fakir ve yoksullara yardm etmesi ve gerekse temiz giyinip kuanmas, tevazu ve vakar, cmertlii ve misafirperverliiyle herkesin takdir ve beenisini kazanmtr.

Bugn, grevi icab dahi olsa, Erzurum'da bulunup Onun adn duymayan, O'nun menkbe ve kerametlerini dinlemeyen, dolaysyla da kendisine kar sayg ve hrmet duygular beslemeyen pek az insana rastlanr. Kendisini yaknen tanyanlarn anlattklarna gre Alvarl Efe Hazretleri; dknlere, hastalara bir baba gibi efkat gsterir, dertlerine are ararm. O bir beytinde yle der:

Dertli olann derdine derman ne gzeldir.
Mmin olann afvine ferman ne gzeldir.1


Ahlkndan Bir Demet
Ziyaretine gelenlere devaml, herkese kar iyi niyetli, hogrl olmalarn, kimseyi incitmemelerini, hikimseyi kmsememelerini, alverilerinde doru ve insafl olmalarn, kiilik sahibi olmalarn tavsiye eder, etkili nasihat ve iirleriyle insanlar aydnlatr, aksini yapanlarn byk gnah ilediklerine dikkat ekermi. Nitekim bir iirinde bu hususta yle der:

Sakn incitme bir can
Ykarsn Ar Rahman.2
Bir baka iirinde de:
Adalet merhamet, insaf gerektir ehli imane,
Mrvvet et kyas nefs ile zulmetme insane.3

nsanlar arasnda hibir ayrm yapmaz, dindarlar da dine kar lkayt olanlar da yanna oturturmu. Sarholar huzuruna kabul eder, onlara nasihatlerde bulunurmu. Onu ziyaret edenler, gnah ve hatalarna tevbe etmek ve onlar tmden terk ederek doru yola girmek azmiyle huzurundan ayrlrm. O btn hayat boyunca hi kimseye ktlk etmemi, hibir ferdin kalbini krmamtr. zetle sylemek gerekirse, Alvarl Efe Hazretleri, btn hayat boyunca Yce Peygamberimiz (sas)i kendisine rnek edinmi, Onun ahlkyla ahlklanm, Onu yaam, Onu sevmi, iir ve sohbetleriyle Onu sevdirmi, bir rnek insan, bir insan kmildir. Kendisini tanyan herkes, istisnasz onu byle bilir, byle tanr ve byle anlatrlar. Onun dergh, bir halk eitim merkezi grevini ifa etmitir.

Alvarl Efe, yaklak bir asrlk mrn hep slm anlatmaya, insanlar irada harcayarak geirmi, sohbet ve iirleriyle insanlar; ilme, dorulua, dindarla, yoksullara yardma, kardelie, bara ve vatan sevgisine armtr. Onun HlasatlHakyk ve Mektubt adl eserleri incelendiinde eitli iir trlerinden meydana gelen bu hacimli eserlerinde, bu tr duygularn ne denli etkili bir ekilde ilendii aka grlmektedir. O, insanlar hep sevmi, onlarn Allah yolundan, slmdan uzaklamalarna zlm, annebabaya, elere, byklere sayg gibi, ailelerin mutluluu ve huzuru gibi, ar namus, vb. byk lde slmdan kaynaklanan ve bizleri biz yapan tm gzel duygu ve rf ve detlerimizin peyderpey yok oluuna, insanlarn bir bozulmaya, bir rmeye doru gidiine ve yetkililerin de buna aldr etmemelerine zlm, etrafndakileri uyarm ve bazen bu durumlar ok ac ve hisli bir ekilde iirleriyle dile getirmitir. Bir iirinde bu hislerini yle dile getirir:

Ar ile namus kalmad gitti
Yzler siyah oldi, haya da gitti,
Dnyada yaamak kemale yetti,
Hkemy zaman nanay oynarlar.
**
Avretler, erine itaat etmez,
Erlerin sz avrete kr etmez,
Evlt baba ile iftihar etmez,
Hkemy zaman nanay oynarlar.
...
Alvarl Efe Hazretlerinin iirlerinin ekserisi, ilh ve gazel tr iirlerdir. Bunlarn yannda Kyamet Destan, Dsitan Zaman, Erzurum Destan gibi uzun iirleri de vardr. Ayrca eserin banda (s.1138) grlen Arapa ve Farsa iirleri, Efe Hazretlerinin bu iki dile de iir syleyecek lde vkf olduunu gstermektedir. Btn Trke iirlerini Erzurum ivesiyle syleyen Alvarl Efenin iirlerinde Erzuruma ait bir ok det ve gelenein tespiti mmkndr. Erzurumlunun deti, gelenei, acs dn bayram, enlii ve yas.. onun iirlerinde dile getirilmitir. Erzurumun Ruslar tarafndan istil edilmesi Onun kalbinde onulmaz yaralar aar, bu felketi ve sel olan Erzurumlunun kann Efe, u ac msralarla balad iirinde dile getirir:

Koptu bugn kyamet
Yeryzi alkan oldi,
Grlmemi almet,
Kandan bir tfan oldi.4


Erzurum Destan iiri
Onun iirleri ierisinde Erzurum Destan5 adl iiri, zellikle tarih ve insan zellikleriyle, det ve gelenekleriyle, madd ve manev hayatyla Erzurumu anlatt iin, gemiten gnmze, hemen btn Erzurumlularn gnlnde taht kurmu olan bir byk velinin gzyle Erzurum ve Erzurumluyu gsterdii iin ve ayrca Erzurum tarihi bakmndan byk nem arz etmektedir. 20 ktadan oluan bu uzun iirin her ktasnn sonunda Mevlaya emanet olsun diyen Alvarl Efenin gzyle Erzurum, slm leminin kilididir. Asrlardr slm topraklarnda gz olan, scak denizlere inmek isteyen Moskofun nnde en byk engeldir. Mslmanlarn ve iman sahiplerinin salam kalesidir:

Erzurum kilidi, mlki slmn,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.
Erzurum derbendi ehli slmn,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Gemite Erzurumda son derece alkan, kahraman ve yiit insanlar vardr. Kadnlar erkekleri haya sahibi insanlardr. Erzurum edepli, erknl bir yerdir:

Gayet ecaatli erler var idi
Nisas, ricali hayadr idi.
Edepli erknl bir diyar idi,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Bugn bu insanlar yok mu? Efe bundan midini kesmemitir. Yine yle alkan insanlar vardr. nk, Erzurum iyi insanlarn, alkan insanlarn, drst insanlarn, yiitlerin bol olduu, harman olduu bir yer gibidir, bir gldr oras. Gl yerinde sular ekilse de, azalsa da oralarda yine su bulmak mmkndr. Bu bakmdan orak yerlerden daha kymetlidir. Efe, duygularn yle dile getirir:

Gl yerinde elbet sular bulunur,
Yine vardr deyu mid olunur,
Yine bu gn bin bahaya alnur,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Erzurumda ok salam, samim Mslmanlar vardr. Fakirlere, zayf ve kimsesizlere iyilik ve yardm eksik etmezler. Onlarn kalpleri imanla doludur. Bundan dolay Efe Hazretleri, Yce Allaha hamdeder:
Hamd lillah metin slmlar var
Fakire zaife ihsanlar var,
Klbei gnlde imanlar var
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Erzurumda hayr hasenat sahibi insanlar oktur. Esasen Erzurumun bizzat kendisi hayrl ve bereketli bir lke, bir vatan topradr. Eer dnyadaki dier lkelere de baklp, bir karlatrlmas yaplrsa Erzurumun bu zellii aka grlecektir. yle der Efe:

Hayrat hasenatl erleri vardr,
Hayr u bereketli gzel diyardr.
Seyretsen lemi bu ikrdr,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Erzurumun bir dier zellii de limlerinin, bilginlerinin okluudur. Bu limler, ilim bakmndan yeterli kiilerdir. Kendilerine getirilen problemleri zebilecek kapasiteye sahiptirler. Dier taraftan yine Erzurumda sohbetleriyle, varlklaryla gnllere huzur veren, deerli, herkes tarafndan bilinen, sevilen, saylan, hret sahibi byk zatlar da mevcuttur. Bunu Efe Hazretleri yle dile getirir:

Mkil halleyleyen ulems var,
Safa baheyleyen fuzals var,
hret iar yine kbers var,
Mevlaya emanet olsun Erzurum.

Bir bakadr Erzurumda din hayat... Hele o birbirine yakn camilerden okunan ezan sesleri, zellikle de seher vakti o gzel sesli mezzinlerin kinat ezan sesleriyle uykudan uyandrmas, dier taraftan, Allah dostlarnn Hak aklarnn tevhit halkalarnda zikretmeleri, o esnada coan aklarn, gnl ehli insanlarn Allah Allah seda ve naralar, bu manev havaya ayr bir zellik katar, ayr bir gzellik ve zevk verir. Gnl ehli insanlar iin bu ne gzel bir duygudur! Bu gzel duygu Efe Hazretlerinin msralarnda yle terennm edilir:

Seherlerde mezzinler nidas,
Halkalarda muvahhidler sadas,
Ne gzeldir zikrullahn edas;
Mevlya emanet olsun Erzurum.

Camilerde srekli vaazlar verilmekte, krsler vaizlerle sslenmektedir. Bu vaiz efendiler canlar pahasna da olsa Allahn emirlerini hi kimseden korkmadan, ekinmeden, dobra dobra syleyen insanlardr. nk onlar bu sohbetleri Allah iin yapmaktadrlar.

Vaizleri krsleri bezetmi,
Candan gemi emrullah gzetmi,
Allah in sohbetini uzatm,
Mevlya emanet olsun Erzurum.

Erzurumun en nemli zelliklerinden birisi de Ramazan ayna gsterilen hrmet ve saygdr. Bir bakadr Erzurumda Ramazan! Bu ayda btn Erzurumlular oru tutarlar, oru tutmak Erzurumluluun bir simgesi hline gelmitir.6

Erzurumlular, ibadetleriyle iftarlaryla, teravihleriyle ve Ramazana mahsus, eitli etkinlikleriyle enlendirirler bu ay. Btn Erzurumlular bu enlikten nasibini alrlar. zellikle fakirlerin gnl bu ayda daha ok alnmaya allr, yaplan madd yardmlarla, verilen iftar yemekleriyle, onlar da sevindirilir ve mutlu edilirler. Yallara daha ok sayg ve hrmet edilir, bu mbarek ayda onlarn dualarnn alnmasna allr. Ramazan ayna son derece hrmet edilir. Erzurumun bu zellii, Efenin msralarnda yle dile getirilir:

Ramazan'da bir li n ederler,
O ehri siyam zn ederler,
Fakirler gnln glen ederler,
Mevlya emanet olsun Erzurum.
**
Civanlar prlere hrmet ederler,
Duasn almaya gayret ederler,
Ramazana gzel hrmet ederler.
Mevlya emanet olsun Erzurum.
.....

Erzurum topraklarnda milyonlarca evliya yatmaktadr. Asrlardr Mslman can ve kanyla yorulmu bu ehrin her tarafnda ulu kiilerin trbelerini grmek mmkndr. Bilinen ve bilinmeyen pek ok Hak dostu bu topraklar ereflendirmekte, bu byk insanlarn varl, Erzuruma feyiz ve bereket getirmektedir. Erzurumun manev havasn artrmaktadr. Evliyalar yatadr Erzurum:

Binlerce bin medfun evliyas var.
Zahirbatn nice asfiyas var,
Feyz berekti Kibriyas var,
Mevlya emanet olsun Erzurum.

Erzurumun dnyada benzeri bulunmayan bir zellii de binbir hatim geleneidir. Genellikle ocak aynda Erzurumda eitli merkez camilerde Erzurumlular, binbir tane hatim okumakta, Kurn Kerimi binbir defa batan sona kadar tekrarlamaktadrlar. Bata din grevlileri, hafzlar ve Kurn Kerimi yznden gzel okuyanlar olmak zere Erzurumlularn ou, sabah ve yats namazlarnda hatim okunan camilere gider, bu hatim cemiyetine katlrlar. Kurn czleri datlr, okuma bilenler, alp okur, okuyamayanlar ise, huu iersinde orada oturup hatmin duasna itirak ederler. Okunan hatmi erifler, grevliler tarafndan yazlarak, binbir tane olunca, btn Erzurumlulara hatmin bittii bildirilip, bu umum duann yaplaca yer ve gn duyurulur. O gn evre ky ve kasabalardan de gelen, hatt son yllarda olduu gibi, dier illerden de gelen mftlerin itirakiyle Cuma namazndan sonra, byk bir trenle binbir hatmin duas yaplr. Bu gelenek lkemizde, baka bir ilde olmad gibi, dier slm lkelerinde de yoktur. Baz illerimiz, bunu yapmay denemiler, ama baarl olamamlardr. Tarihte defalarca dman istilasna urayan Erzurum, her defasnda bu igallerden kurtulmutur. Binbir hatimlerin bu kurtuluta ve eitli afet ve belalarn definde byk tesiri olduuna inanr Erzurumlular. Alvarl Efe de iirinde; Erzurumun bu en bariz zelliini yle dile getirmektedir:

Binbir hatim nuru ar doldurmu,
Bela musibeti yerden kaldrm,
Dmanlar kahreylemi, ldrm,
Mevlya emanet olsun Erzurum.

Alvarl Efenin sadece Erzurumla, Erzurumun tarih, kltrel ve sosyal durumlarna deindii msralarn buraya aldmz Erzurum Destannn dier ktalarnda da O, Erzuruma ve Erzurumlulara dualar etmekte ve Destanna u msralaryla son vermektedir: 7
Kalblerine dolsun feyzi rabban,
Ahalisi bulsun rahmi Rabban,
LTF, Erzurumdan grdn ihsani,
Mevlya emanet olsun Erzurum.



Kaynaklar

1)HlasatlHakyk, s. 172
2) A.g.e., s. 456
3) A.g.e., s. 432
4) A.g.e., s.441.
5) Bkz. A.g.e., s.467469.
6) yle ki, oru Erzurumluluun bir art gibi kabul edilir Erzurumlularca.. Nitekim ben zmirde, iki yl nceki Ramazan aynda Karyakadan Konaka gelirken otobste karlatm, u anda ismini de unuttuum Bayrakl semtinde oturan bir hemehrime, nasl sizin orada Erzurumlu okmu, zaman zaman bir araya gelip sohbet edebiliyor musunuz? Hemehrilerimizin durumlar nasl? Erzurum hatralarn yd ediyor musunuz? diye sorduumda iini ekerek, yahu hocam bunlarn bir ounda artk Erzurumluluk kalmad. Burallardan fark edemezsiniz. u esiz mbarek gnde oru yiyenlerin, ne Erzurumluluundan bahsedersiniz demiti. Baktm ki, zmirde de olsa, o hemehrim, Erzurumlulara oru yemeyi yaktramyordu.
7) Erzurum Destannn tamam iin bk.: HlstlHakyk, s.46769.




Bu biyografi (muhammed ltfi efendi) 2809 kez okundu.

Biyografi: muhammed ltfi efendi Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.