Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


molla grani kimdir ? molla grani biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
molla grani

Molla Grani 

Osmanl limlerinden ve byk vel. Drdnc Osmanl eyhulislm. smi, Ahmed bin smil bin Osman Grn, lakab erefddn, ihbddn ve Molla Grn'dir. Daha ok Molla Grn lakabyla tannp, mehr oldu. 1410 (H.813) senesinde, Sriye'nin Grn kasabasna bal bir kyde dodu. Doduu yere nisbetle "Grn" denilmitir.

Molla Grn, kk yata Kur'n- kermi ezberledi. Sarf, nahiv, beyn, men gibi let ve krat ilmini rendi. Sonra ilim renmek iin Badt, Diyarbakr, Hns ve Hayfa ehirlerine gitti. On yedi yanda iken de am'a gidip, bir mddet oradaki limlerden ders alp, ilim tahsl etti. am'dan Khire'ye gitti.Khire'de zamnn limlerinden ders alarak; krat, tefsr, hads ve fkh ilimlerini rendi ve bu ilimlerde iczet ald. O devrin en mehr limi bn-i Hacer Askaln'den hads ve fkh ilmine dir eserler okudu. Bu hocasndan okuduu eserler arasnda, Sahh-i Buhr ve fkh ilminde mehr eserler vard.Hads ilminde bn-i Hacer Askaln'den iczet ald. Molla Grn bu ekilde alarak tahslini tamamladktan sonra; tefsr, krat, hads ve fkh ilimlerinde deerli bir lim olarak yetiti.Yava yava tannmaya ve Khire'deki medreselerde ders vermeye balad. Memlk Devleti hkmdarlar ile devletin ileri gelenlerinin kurduklar ilim meclislerine katlp, mnzaralara girdi. lmi ve feshati, gzel konumasyla ksa zamanda tannd. Hatt Khire'de herkese ak bir ders verdi. Dersini dinleyen limler, onun ilimdeki stnln takdr ettiler. Hocas bn-i Hacer Askaln ona iczet verdikten sonra, Sahh-i Buhr'yi gyet gzel bir mahretle okuttuunu bizzat grp, hid oldu. Bundan sonra haytnn bir blmn Khire ve am taraflarnda geirip stanbul'a geldi. stanbul'a gelii, haytnda deiiklie yol at. nce fi mezhebindeydi. Sonradan Hanef mezhebine geti.

Molla Grn'nin stanbul'a gelii yle vuk bulmutur: O devrin mehr Osmanl limlerindenMolla Yegn hacca gittiinde, Khire'ye urad. Orada Molla Grn'yi tanyp, onun dne balln ve ilimdeki yksek derecesini grnce, stanbul'a getirmek istedi. Ltuf ve iltift gstererek istanbul'a gelmesini syledi. O da bu teklifi kabl edip, Molla Yegn ile birlikte stanbul'a geldi. Mehr lim MollaYegn, hacdan dnp stanbul'a gelince, Sultan kinci Murd Hann otana gidip, bir sohbet yapt. Sohbet srasnda Pdih; "Gezip grdn yerlerden bize ne armaan getirdin?" diye sordu. Bunun zerine Molla Yegn; "Tefsr, hads ve fkh ilminde iyi yetimi bir lim getirdim" dedi. "imdi nerededir?" deyince; "Bb-s-sedede beklemektedir" dedi. Bunun zerine Pdih, onu ieri getirmelerini syledi. Molla Grn ieri girip, selm verdi, el pt. Sohbet srasnda Molla Grn'nin konumas ve hli, pdihn houna gitti. Onu nce, dedesi Murd- Hdvendigr Gz'nin eski kaplcadaki medresesine sonra da Yldrm Medresesine mderris tyin etti. Bylece bir mddet bu vazifede bulundu.Bundan sonra da Sultan kinci Murd Hn, Molla Grn'yi olu ehzde Mehmed'in yni Ftih'in yetitirilmesi ile grevlendirdi.

ehzde Mehmed (Ftih), bu srada Manisa'da emrdi. Babas kinci Murd Hn, olunun (Ftih'in) yetimesi ve eitilmesi iin pekok limi ona hoca olarak gndermiti. Fakat ehzde Mehmed, zek ve celalli olduundan, giden hocalar onu bir trl derse yanatramamt. Bu sebeple pdih kinci Murd Hn, olunu yetitirecek heybetli bir muallim aryordu. Molla Grn'nin heybetli ve vakr bir lim olduunu grerek, sert tutumunu duyup, bu i iin onu tyin etti. Onun iyi bir eitimden gemesini istediini syleyip, gerekirse dvebileceini de iret etti. Bunun zerine Molla Grn, Manisa'ya gnderildi. Molla Grn, ehzde Mehmed'in (Ftih'in) yetimesi iin ona ders vermeye balad. Grd geveklik karsnda, vakr ve sert tutumuyla, ehzde Mehmed'in hrnln yattrd. Hatt ders srasnda; "Darabth te'dben" Terbiye etmek, eitmek iin onu dvdm mnsndaki Arabca cmleyi dil bakmndan incelettirdi, tahll ve tercme ettirdi. Bu tutum karsnda ehzde Mehmed derslere devm edip, ksa zamandaKur'n- kermi hatmetti ve ilim rendi. Pdih kinci Murd Hn, olu ehzde Mehmed'in Kur'n- kermi hatmettiini renince, ok sevinip, hocas Molla Grn'ye fazla mikdrda mal ve paray hediye gnderdi.

Ftih Sultan Mehmed Hann yetimesinde, Molla Grn'nin byk emei geti. Bu bakmdan Ftih, ehzdeliinden beri hocasn ok sever, sayg ve hrmette kusr etmezdi.

Babas kinciMurd'dan sonra tahta geen Ftih Sultan Mehmed Han, Molla Grn'yi vezr yapmak istedi. Molla Grn bu teklifi kabl etmeyip; "Huzrunuzda, size devlet ilerinde ok hizmet edenler vardr. Onlarn cidd almalar, sonunda vezrlie, sadr- a'zamla kavumak ideallerine baldr. Vezriniz onlardan bakas olursa, kalbleri krlr ve sultnmza zarar gelir" dedi. Sultan bu sz beendi ve onu kadsker yapmak istediini bildirince, bunu kabl etti. Kdla balaynca, ayrca mderrislik grevini de yrtt. Daha sonra Bursa evkf idresi vazifesi ve kdlk vazifesi ile Bursa'ya gnderildi. Bursa'da bir mddet bu vazifeleri yapt. Sonra bz sebeplerle Anadolu'dan ayrlp, Msr'a gitti

Molla Grn Msr'a vardnda, Msr Sultn Kaytbay'dan tam bir kabl ve ok ikrm, hrmet grd. Bir mddet sonra Ftih Sultan Mehmed Hn, Msr Sultn Kaytbay'a, Molla Grn'yi gndermesini ric etti. Kaytbay, Ftih Sultan Mehmed Hann bu ricsn Molla Grn'ye bildirerek; "Gitme, ben sana onunkinden daha ok ikrm ve ihtirm ederim" dedi. Molla Grn; "Evet inanyorum, sizden ok fazla ikrm grdm. Ancak, benimle onun arasnda baba ile oul arasndaki gibi byk bir sevgi vardr. Aramzdaki bu hdise ise, bir baka eydir. Bu sebepten o, tabi olarak kendisine meyledeceimi bilir. Eer ona gitmezsem, sizin tarafnzdan gnderilmediimi zanneder ve aranza bir dmanlk girebilir." cevbn verdi. Sultan Kaytbay bu cevb beendi ve kendisine ok para ve yolda lzm olabilecek eylar verip, byk hediyelerle Ftih Sultan Mehmed Hana gnderdi.

Molla Grn stanbul'a gelince, Sultan ona ok hrmet gsterip, ikinci def Bursa kdlna tyin etti. Sonra yeniden Kadaskerlie getirildi. Bu arada mderrislik ve eser yazmakla da megl iken, 1480 (H.885) senesinde eyhlislmlk makmna getirildi. Ftih Sultan Mehmed Hn ona; maa, hizmeti ve dier yardmlar yannda, ok hediyeler vererek, ikrm ve hrmet gsterdi. Sekiz sene eyhlislmlk yapt ve hakka, adlete uymakta, titizlik gstererek, gayet gzel bir ekilde vazifesini yerine getirdi.

Ftih Sultan Mehmed Hana ok nashat eder, ilerinde yardmc olurdu. Ona kar duyduu sammi sevgi ve alka sebebiyle, yeri geldike tenkid etmekten, uyarmaktan ekinmezdi. Hatt giydii ve yedii eylere dikkat etmesini, dim dnin emirlerine uygun olmasn isterdi. Nashatlerini sert szlerle sylemekten ekinmezdi.

Molla Grn; heybetli, vakr, sarslmaz bir ilim haysiyetine ve ahlkna shipti. Uzun boylu, gr sakall, doru ve ak szlyd. Vezrleri adlaryla arr, Sultann huzruna girince, yksek sesle selm verip, msfeha yapard.Dvet edilmedike ve bayram gnlerinden baka zamanlarda saraya gitmezdi. Bir defsnda bir Arafe gn, Sultan, Molla Grn'ye bir haberci gndererek; "Yarn bayram kutlamak zere terif etsin, ge kalmasn." diye haber yollamt. Molla Grn, gelen haberciye; "Yal gnlerdir, her yer amur. Gelirsek, klk kyfet deitirmek cb eder. Yarn bizi balasnlar. Biz uzaktan du ederiz. Bayram uzaktan kutlayalm." dedi. Haberci dnp bu szleri pdiha iletince, Pdih; "Biz onlarn gelmesi ile bayram yaparz. Her eye ramen gelmelerini bekliyoruz." dedi.zerlerinin amur olmamas iin de, sarayn selmlna kadar at ile girmesine izin verildi. Bunun zerine dveti kabl etti. Molla Grn, devrin limlerine mtevz davranr ve onlara kar kskanlk gstermezdi. Hatt resm vazifelerde kendinden daha st makamlara kan limleri takdr ederdi. Mderrislikden resmen ayrldktan sonra da ilim retmeye devm etti. Pekok lim yetitirdi. Osmanl limleri arasnda ahlknn stnl, ilm hususlarda tvizsiz olan ve ilme ok nem veren bir lim bilinip yle tannd. Gnlerini hep ders vermekle, kitap yazmakla ve ibdetle geirirdi. Bir defsnda talebelerinden biri, bir gece onun konanda kalmt. Hocas Molla Grn, yats namazndan sonra Kur'n- kerm okumaya balad. Bandan balayp devaml okurken talebesi bir mddet sonra uyuyakald. Sabaha doru uyannca hocas Molla Grn'nin Kur'n- kerm okumaya devm ettiini grd. Sabahleyin o talebe bu durumu hizmetilere anlatnca, hizmetileri; "O, her gece byle Kur'n- kerm okur ve bunu hibir sebeple terk etmez." demitir. MollaGrn, ayrca ok hayr ve hasent yapmtr. Drt cmi, bir Dr-l-hads medresesi, bir hamam ve binlar yaptrmtr.

Molla Grn, veft ettii 1488 (H.893) senesinin bahar mevsiminde bir bahe satn ald. Ka kadar o bahede kald. Vezrler haftada bir bu bahede ziyretine gelirlerdi. K geldiinde iyice hlsizleti. stanbul'daki konana gt. O gnlerde bir sabah namazn kldktan sonra, kendisine bir yatak hazrlanmasn istedi. Yatak hazrland. Kuluk namazn kldktan sonrakbleye dnerek, sa yan zerine yatt. O gn, kendisinden Kur'n- kermi, krat ilmini renen hfzlarn yannda toplanmasn istedi. Bu arzusu zerine, talebelerine haber gnderildi.Onlar da yanna toplandlar. Talebelerine; "stnzde olan hakkm deme zamn bu gndr. kindi vaktine kadar benim zerime Kur'n- kerm okumaya devm ediniz, ikindiden fazla uzamaz." dedi. Hfz talebeleri, Kur'n- kerm okumaya baladlar. Vezrler durumu renince, yanna geldiler. Vezrler arasndaki Dvd Paa, Molla Grn hazretlerini ok sevdii iin, hlini grnce dayanamayp, alamaya balad. MollaGrn onun aladn grp; "Niye alar durursun ey Dvd!" dedi. Dvd Paa; "Sizi byle zayf grnce kendimi tutamadm." dedi. Bunun zerine; "Ey Dvd, kendi hline ala! Ben dnyda rahat ve huzr iinde yaadm. Allah teldan mdim odur ki, mrmn sonunda da, son nefeste de selmet zere olurum." dedi.Sonra vezrlere dnp; "Benden Byezd'e (kinci Byezd Hana) selm syleyin ve deyin ki, Adlet zere olsun, kullar himye, beldeleri muhfaza etsin. Namazm bizzat kendisi kldrsn ve borlarm, defnimden nce desin" dedi. Sonra; "Size vasiyetim olsun! Beni kabrin yanna koyunca, ayam tutun ve beni kabrin bana ekin, sonra kabre koyun." dedi. le namazn m ile kld. Sonra; "kindi ezn ne zaman okunacak?" dedi. kindi vakti gelince, mezzinin ezn okumasn bekledi. Mezzin, Allahekber diye ezn okumaya balaynca, Molla Grn hazretleri; "Lilhe illallah" diyerek veft etti.

Sultan kinci Byezd Hn, namaznda bulundu ve borlarn dedi. Cenze namaz ok kalabalk olup, stanbul ahlisi onun veftndan dolay gzya dkt. Cenzesi kabrin bana getirilince, vasiyetine ramen kimse ayandan tutup ekmeye cesret edemedi. Cenzesini bir hasr ile kabrin yanna ektiler ve kabre indirip defnettiler. Kabri,Aksaray-Topkap arasndaki eski tramvay yolunun sol tarafnda bulunan kendi yaptrd cminin nndedir.

Arabca kaynaklarda "Diyr- Rm'un, Anadolu'nun limi" olarak zikredilen Molla Grn, kymetli eserler yazm olup, eserleri unlardr:

1) Gyet-l-Emn f Tefsr-i Seb'il-Mesn,
2) El-Kevser-l-Cr al Riyd-il-Buhr; Hads-i erf kitaplarnn en kymetlisi olanSahh-i Buhr'ye yazd erhdir.
3) tbiyye Kasdesi'nin Ca'ber erhine gzel bir hiye yazmtr.
4) Kef-l-Esrr an Krat-il-Eimmet-il-Ahyr,
5) erh-i Cem'ul-Cevmi': Usl-i fkha dirdir.
6) Arz ilmiyle ilgili bir kasde.
.
1) Mu'cem-l-Mellifn; c1. ,s.166

2) El-A'lm; c.1, s.97

3) Tam lmihl Sedet-iEbediyye; (49. Bask) s.1112

4) Ed-Dav-l-Lmi; c.1, s.241

5) akyk- Nu'mniyye Tercmesi (Mecd Efendi); s.102

6) Tabakt-s-Seniyye f Tercim-il-Hanefiyye; c.1, s.280

7) Esm-l-Mellifn; c.1, s.135

8) Kef-z-Znn; c.1, s.553, 646, 899; c.2, s.1190, 1486

9) Tc-t-Tevrih (Ulem ksm)

10) Osmanl Mellifleri; c.2, s.1

11) zh-ul-Meknn; c.2, s.92

12) Brockelmann; Sup-2, s.319

13) Devhat-l-Meyh; s.10

14) Rehber Ansiklopedisi; c.12, s.184

15) slm limleri Ansiklopedisi; c.12, s.298




Bu biyografi (molla grani) 3474 kez okundu.

Biyografi: molla grani Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.