Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


karacaolan kimdir ? karacaolan biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
karacaolan

(17. Yy.)Trk halk airi. Etkileyici bir dil ve duygu evreni kurduu iirleriyle Trk halk iiri geleneinde r amtr. 1606' doduu, 1679'da ya da 1689'da ld sanlmaktadr. Yaam stne kesin bilgi yoktur. Bugne dein yaplan inceleme ve aratrmalara gre 17.yy'da yaamtr. Nereli olduu stne deiik grler ne srlmtr. Bazlar Kozan Da yaknndaki Bahe ilesinin Varsak (Farsak) kynde doduunu sylerler. Gaziantep'in Barak Trkmenleri de, Kilis'in Musabeyli bucanda yaayan avulu Trkmenleri de onu kendi airetlerinden sayarlar. Bir baka sylentiye gre Kozan'a bal Feke ilesinin Gke kyndendir. Bat Anadolu'da yaayan Karakeili aireti onu kendinden sayar. Mersin'in Silifke, Mut, Glnar ilelerinin kylerinde, o yreden olduu ileri srlr. Bir menkbeye gre de Belgradl olduu sylenir. Bu kaynaklardan ve iirlerinden edinilen bilgilerden karlan, onun ukurova'da doup, yrenin Trkmen airetleri arasnda yaaddr. Ad baz kaynaklarda Simayil, kendi iirlerinden bazsnda ise Halil ve Hasan olarak geer. Akehirli Hoca Hamdi Efendi'nin anlarna gre yetim byd. irkin bir kzla evlendirilmek, babas gibi mr boyu askere alnmak korkusu ve o sralarda ukurova'da derebeyi olan Kozanoullar ile arasnn almas sonucu gen yata gurbete kt. ki kz kardeini de yannda gtrdn, Bursa'ya, hatta stanbul'a gittiini belirten iirleri vardr. Yine bu iirlerinden anlaldna gre, Bursa'da ev bark sahibi oldu, evlat acs grd. Anadolu'nun eitli illerini gezdii, Rumeli'ye getii, Msr ve Trablus'a gittii de sanlyor. Yaamnn byk bir blmn ukurova, Mara, Gaziantep yrelerinde geirdi. Doum yeri gibi, lm yeri de kesin olarak bilinmemektedir. iirlerinden, ok uzun yaad anlalmaktadr. Hoca Hamdi Efendi'nin anlarna gre Mara'taki Cezel Yaylas'nda doksan alt yanda lmtr. En son bulgulara gre ise mezarnn el'in Mut ilesinin ukur kyndeki Tepesi denilen yerde olduu sanlmaktadr.

Osmanl Devleti'nin iktisadi bunalmlar ve i karklklar iinde bulunduu bir ada yaamtr. iirinin kaynan, doup byd gebe toplumunun gelenekleri ve iinde yaad, yurt edindii doa oluturur. Gneydou Anadolu, ukurova, Toroslar ve Gavurdalar yrelerinde yaayan Trkmen airetlerinin yaay, duyu ve dn zellikleri, onun kiilii ile birleerek k edebiyatna yepyeni bir syleyi getirir. Anadolu halknn 17.yy'da ektii aclar, gebe yaantsnn yokluklar, ileleri, aresizlikleri, iirinde yer almaz. iirlerindeki insana dnklnn znde belirgin olan tema doa ve aktr. Ayrlk, gurbet, sla zlemi, lm ise iirinin bu btnsellii iinde beliren baka temalardr. Duygulanlarn gereki biimde dile getirir. Dndklerini ak, anlalr bir dille ortaya koyar. Ac, ayrlk, lm temalarn iledii iirlerinde de bu zellii gze arpar. Dten ok geree yaslanr. k noktas yaanmlktr. Ona gre, kii yaad srece yaamdan alabileceklerini almal, gnln dilediince elendirmelidir. Yaama sevincinin kayna gzele, sevgiliye ve doaya olan tutkunluudur. Gzelleri, yiitleri ver, dert orta bildii dalara seslenir. Lirik syleyiinin znde, halknn duyu ve dn zellikleri grlr. Gebe yaamnn vazgeilmez bir paras olan doa, onun irinin balca temalarndan biridir. Yaad, gezip grd yrelerin doasn grkemli bir biimde dile getirir. Dost, karde bildii, sevgilisiyle e grd, i ie yaad bu doa, onun iin sadece bir mekan olmaktan tedir. iirinin baka nemli bir temas olan akn varoluu, doadaki benzetmelerle gzelleir. Onunla yaanan sevin, onun getirdii ac doa ile paylalr. Sevgili, iirinde doann ayrlmaz bir parasdr. iirlerinde yer yer sla zlemi ve lm temasna da rastlanr. Sevdiinden, ilinden, obasndan ayr d zlemle dile getirir, yaknr. lm de, ayrlk ve yoksullukla e tuttuu bir derttir. Doa temasnn yan sra irinin asl odak noktasn oluturan ak/sevgili kavramn, k iirinin geleneksel kalplar dnda bir syleyile ele alr. Onun iin sevgili, dlenen, bin bir hayal ile var edilen, ulalmazln umutsuzluuyla adna trkler yaklan bir varlk deildir; doa ve insan ilikileri iindedir. Onu, yaamdan ve bu ilikilerden soyutlamadan verir. lk kez onun iirinde sevgililerin adlar sylenir: Elif, Ana, Zeynep, Hr, Dnd, Dne, Esma, Emine, Hatice...bunlarn kimine bir pnar banda su doldururken, kimine helkeleri omuzunda suya giderken, kimine de yayk yayp hal dokurken grp vurulmutur. Gnl bir gzel ile eylenmez, bir kiiye balanmaz. Uarlk, onun duygu dnyasnn iirsel syleyiine yansyan en belirgin yandr. Erotizm, iirine sevmek ve sevimek olgusuyla yansr. Kanl-canl sevgili, cinsellik motifleriyle daha da belirginleir, iirinde etkileyici bir biimde yer eder. Onun sevgiye ve kadna bak as, k iirine yenilik getirir ve bu gelenek iinde etkileyici bir zellik tar. Tanr kavram ve din temas iirinde nemlice bir yer tutmasa bile, bu konudaki yaklamyla da kendi iir geleneine yine deiik bir bak as getirmi ve sonraki kuaklar zerinde etkileyici ynlendirici olmutur.

yaad ada yetimi baka saz airlerinin tersine, dil ve l bakmndan Divan Edebiyat'nn etkisinden uzak kalmtr. Gneydou Anadolu insannn o adaki gnlk konuma diliyle yazmtr. Kulland Arapa ve Farsa szcklerin says azdr. Yresel szckleri ise youn bir biimde kullanr. Deyimler ve benzetmelerle halk iirinde kendine zg bir iir evreni kurmutur. Bu da onun iirine ayr bir renk katar. Bu szcklerin bir ounu halk dilinde yaayan biimiyle, sylenilerini bozarak ya da anlamlarn deitirerek kullanr. Karacaolan, halk iirinin geleneksel yarm uyak dzenini ve yer yer de redifi kullanmtr. Hece lsnn 11'li (6+5) ve 8'li (4+4) kalplaryla yazmtr. Baz iirlerinde l uygunluunu salamak iin hece dmelerine bavurduu da grlr. Mecaz ve mazmnlara okca bavurmas, syleyiini etkili klan nemli elerdir. iirsel syleyiinin nemli bir zellii de, halk iiri tr olan mani sylemeye yakn oluudur. Komalar, semailer, varsalar ve trkler iirleri arasnda nemlice yer tutar. Bunlarn her birinde ak, anlalr bir biimde, ili ve zl bir syleyi birlii kurmutur. Pir Sultan Abdal, k Garip, Krolu, ksz Dede, Kul Mehmet'ten etkilenmi, iirleriyle k mer, k Hasan, k smail, Katib, Kulolu, Gevheri gibi ada airleri olduu kadar 18.yy ve airlerinden Dadalolu, Gndeliolu, Beyolu, Deliboran', 19.yy airlerinden de Bayburtlu Zihni, Dertli, Seyran, Zileli Talib, Ruhsat, em' ve Yeilabdal' etkilemitir. Daha sonra da gerek Merutiyet, gerek Cumhuriyet dnemlerinde, halk edebiyat geleneinden yararlanan airlerden R.T. Blkba, F.N. amlbel, K.B. alar, A.K. Tecer ve C. Klebi, Karacaolan'dan esinlenmilerdir. iirleri 1920'den beri aratrlan, derlenip yaymlanan Karacaolan'n bugne dein, yazl kaynaklara be yzn zerinde iiri gemitir.

Vara vara vardm ol kara taa
Hasret ettin beni kavim kardaa
Sebep ne gzden akan kanl yaa
Bir ayrlk bir yoksulluk bir lm

Nice sultanlar tahttan indirdi
Nicesinin gl benzini soldurdu
Nicelerin gelmez yola gnderdi
Bir ayrlk bir yoksulluk bir lm

Karac'olan der ki kondum glmez
Acdr ecel erbeti iilmez
derdim var birbirinden seilmez
Bir ayrlk bir yoksulluk bir lm

*************
ryan geldim gene ryan giderim
lmemeye elde fermanm m var
Azrail gelmi de can talep eyler
Benim can vermeye dermanm m var

Dirilirler dirilirler gelirler
Huzur- maherde divan dururlar
Harami var diye korku verirler
Benim ipek ykl kervanm m var

Er isen erliin meydana getir
Kadir Mevl'm noksanm sen yetir
Bana derler gam ykn sen gtr
Benim yk gtrr dermanm m var

Karac'olan der ki ismim erler
A oldu yediimiz ekerler
Gzel sever diye isnad ederler
Benim Hakk'dan zge sevdiim mi var




Bu biyografi (karacaolan) 6361 kez okundu.

Biyografi: karacaolan Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.