Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


imam- afii kimdir ? imam- afii biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
imam- afii

mam- afii 

Doumu ve Nesebi

mam afii'nin ad Muhammed ibnu dris'tir. mam Azam Ebu Hanife'nin vefat ettii yl olan Hicri 150 senesinde Filistin'in Gazze ehrinde dnyaya geldi.
ttifakla rivayet edildiine gre mam afii'nin babas Kurey kabilesine mensup olup, Peygamber efendimiz (s.a.s.)'in dedelerinden Haim'in kardei Muttalip oullarna dayanr.
mam afii'nin annesi Yemenli Ezd kabilesindendir. Olunun yetiip olgunlamasnda onun byk bir pay vardr.

Genlii ve Yetimesi

Kureyli bir babann ocuu olan afii, henz beikteyken babasn kaybetmi ve bu yzden fakir olarak bymtr. Filistin'e snm olan bu fakir aile, hayatla mcadelede birok zorlukla karlat. Annesi onu Mekke'ye gtrd. Bizzat kendisinin anlattna gre oraya yerletiklerinde on yanda olan mam afii fakir ve yetim olarak bymtr. mam afii eitiminde herhangi bir bozukluk olmadndan kendi znden gelen bir insiyakla yksek hedeflere ynelmitir. Fakirlie ramen yksek bir soya mensup oluu, kendisini insanlara yaklatrm, cemiyete karmasn salam ve bylece iinde yaad ortamn artlarna intibak etmesine vesile olmutur.
afii'nin ruhunda yksek iler yapma istei mevcuttu. Annesi de onu Gazze'den Mekke'ye gnderirken olunu bu yola tevik etmi ve gerekli sebepleri hazrlam oluyordu.
mam afii henz kk yalardayken Gazze'de ilim tahsil etmeye balam ve Kur'an- Kerim'i hfzetmiti. Mekke'ye gelince byk hadis statlarndan Peygamber efendimizin hadislerini ezberlemeye, dier taraftan da Arapa'y dzgn ve mkemmel bir ekilde renmeye balad. Krsal kesimlerde korunan fasih Arapa'y renmek iin bir sre lde Huzeyl kabilesinin arasnda yaad. On yl kadar sren l hayatnda, dil reniminin yan sra ok atmay da rendi. Kendisi bu konuda yle der: "ldeyken himmetim iki eyde toplanmt. Okuluk ve ilim. Ok atmakta o kadar maharet sahibiydim ki, on ok atsam hepsi hedefe isabet ederdi." Bunu syledikten sonra ilim hususunda bir ey demeden sustu. Yannda bulunan biri: "Vallahi sen ilimde, okulukta olduundan ok daha stnsn"dedi.

te mam afii'nin ilk eitimi byle olmutur. Bu, o adaki Arap terbiyesinin en mkemmel rneini arz eder: Kur'an- Kerim'i ezberlemek, hadis, fasih Arapa, binicilik ve atclk renmek, ehirde ve lde yaayanlarn adetlerini, ahvalini tanmak.

mam Malik'in Himayesinde lim Tahsili

mam afii yirmi yalarnda bir delikanl iken, ilim derecesi o kadar ilerlemiti ki fetva verecek ve hadis rivayet edecek bir mertebeye ulamt. Hatta Mslim ibnu Halid Zenci ona fetva vermesi iin izin vererek: "Ya Eba Abdillah, artk fetva ver, senin fetva verme zamann geldi" dedi.

Onun ilim tahsilindeki gayreti, Mekke'nin surlarn am ve bu ehrin telerine doru uzanmaya balamt. nk ilmin snr ve lkesi yoktur. Bu arada Medine'nin imam Malik ibnu Enes'in ad afii'ye ulamt. Zira bu imamn ad o derece yaylmt ki, gelip gidenler hep onu zikrediyorlard. Bu durumda afii'nin gayreti ondan ilim tahsil etmeye yneldi ve bu yzden Medine'ye gitmek istedi. Fakat o Medine'ye mam Malik'in ilminden habersiz eli bo gitmek istemiyordu. mam Malik'in ismi her tarafa yaylm olan el-Muvatta adl eserini temin edip defalarca okudu. Hatta o kitab ezberledii bile sylenir. Bu kitab okuduktan sonra onun mam Malik'i grme arzusu daha da artt.
afii Medine'ye gitmeden nce, orada herhangi bir zorlukla karlamamak iin Mekke valisinden bir tavsiye mektubu alarak yola koyuldu. Oraya vardnda yanndaki mektupla Medine valisinin yanna girdi. Mektubu valiye verip durumu izah ettikten sonra, valiyle beraber byk imam Malik ibnu Enes'in evine gittiler. Malik onlar kapda karlad. Uzun boyu ve heybetli grnyle vakarl, muhteem bir zatt. Vali kendisine mektubu takdim etti. mam afii bundan sonrasn yle anlatr: "Mektubu alp okumaya balad. "...mektubu getirenin ii u merkezde, onunla konu ve gereini yap" szlerine gelince mektubu elinden att ve : "Subhanallah, Resulullah'n ilmi artk bu vastalarla m alnr oldu?" dedi. Baktm ki vali onunla konumaktan korkuyor. Ben ileri atldm ve : "Allah iyilikten ayrmasn, ben Muttalip ailesinden bir adamm. Maksadm udur" diyerek hayat hikayemi anlattm. Szlerimi dinledikten sonra bana bakt. Onda byk bir feraset ve sevgi vard. Bana: "Adn ne?" dedi. "Muhammed" dedim. "Ey Muhammed, Allah'tan kork, gnahtan sakn, zira sen yksek mertebe sahibi bir adam olacaksn. Allah senin kalbine bunu koymu, onu gnahlarla sndrme" dedi. Ve sznn sonunda: "Yarn buraya gelirsin, seni okutacak olan da gelir" dedi."
Bylece afii'nin mam Malik himayesindeki ilim tahsili balam oluyordu. afii, Malik'in Muvatta'n rivayete ehliyet kazandktan sonra ondan fkh almaya, onun fetva verdii meseleleri renmeye devam etti. 179 senesinde bu byk imamn lmne kadar ondan ders ald. afii o zaman 29 yanda mrnn baharnda, genliinin en olgun dneminde idi. yle anlalyor ki afii, mam Malik'ten ilim renmekle beraber, zaman zaman onun derslerine ara veriyor, slam lkelerinde seyahatler yapyordu. Bu seyahatlerinde her zeki yolcu gibi insanlarn ahvalini, tarihini reniyor, itimai olaylar inceleme frsatn buluyordu. Bu arada Mekke'ye gidiyor, annesini ziyaret ediyor, onun tlerini dinliyor, duasn alyordu. nk o bilgili, anlayl, gzel dnceli, asil bir kadnd. afii'nin mam Malik'in dersine devam etmesi, onun seyahatlerine, ahsi inceleme ve aratrmalarda bulunmasna bir engel tekil etmiyordu.

Valilikte Grev Almas

mam Malik ibnu Enes vefat edince, afii ilimden yeteri kadar nasibini ald kanaatine vard. O zamana kadar ok fakir bir hayat srd. Kendi geimini temin edebilmek iin bir i aramaya balad. Bu srada Yemen valisi Hicaz'a gelmiti. Kurey'ten bazlar ondan afii'yi beraberinde Yemen'e gtrmesi isteinde bulundular. Vali bu istei uygun bularak, kendisine bir i vermek zere afii'yi yannda gtrd. afii bu hususta yle der: "Annemde bana verecek yol paras bile yoktu. Evi rehin vererek, yol parasn tedarik ettim. Yemen'e varnca vali bana i verdi. Bu paray demek iin almaya baladm."
mam afii'nin dirayeti, bilhassa Yemen valisinin maiyetinde ald ve kadlk seviyesinde olan bu grevinde dikkati ekmitir. Vazifesi Yemen'e bal Necran'dayd. afii, burada adaleti hakkyla gerekletirmitir. Her ada ve her yerde olduu gibi Necran'da da insanlar, valilere, kadlara, hakimlere yaranmaya alp, onlara yaknlamak iin yol aryorlard. Fakat bu tip insanlar mam afii'den bu konuda gerekli iltifat gremediler. afii bu kapy kapatmakla nefsini fesat, er ve zulmden korumu oldu. Dolaysyla uygulanmas ok zor grlen adaleti tam olarak gerekletirmi oldu.

Glklerle Karlamas

Tpk gnmzde olduu gibi tarihin her dneminde iyi iler yapmaya alanlar, adaleti hakkyla yerine getirenler, frsatlara ve zalimlere frsat tanmayanlar daima zalimlerin ve menfaatperestlerin fiili ve psikolojik ikencelerine maruz kalmlardr. mam afii sz konusu grevine devam ettii sralarda Yemen'e zalim, gaddar bir vali tayin oldu. Bu vali, kendi idaresi altndakilere zulm yapmaktan ekinmiyordu. Bu durumdan haberdar olup rahatsz olan afii, alimlerin elinde keskin bir kl olan tenkit vastasn ok iyi kullanarak bu valiyi uyarmaya alt. Fakat afii'nin bu tavr valinin onun aleyhine harekete gemesine yol at. Vali ona kin balayarak hakknda iftiralar uydurdu. Zira herkes tabiatnn gereini yapar.
Abbasiler, Hz. Ali (r.a.)'nin soyundan gelenlere kar bir tavr iindeydiler. Bu sebeple herhangi bir valinin Hz. Ali (r.a.) soyundan gelenlere kar iyi davrandn tespit ettiklerinde derhal onu ya azlediyor, ya muhakemeye ekiyor, ya da ldryorlard.

Sz konusu zalim vali de Abbasileri bu zayf noktalarndan vurmay baard. afii'yi Hz. Ali (r.a.) soyundan gelenlerin taraftar olmakla itham etti. Bu sadece psikolojik bir yldrmayd ve her hangi bir fiili duruma dayanmyordu. nk afii'nin Hz. Ali (r.a.) soyundan gelenlere kar sevgi besledii herkese biliniyordu. Fakat onun bu sevgisi kendisini iilik propagandasna ve onlarn iktidara gelmesi iin bir giriimde bulunmaya sevk edecek durumda deildi. Tm bu gereklere ramen zalim vali, bu konuda srar ediyor, Halife Harun Reid'e mektup gndererek onu afii'ye kar kkrtyordu.

Nihayet afii eli kelepeli halde Badat'a gnderildi. 34 yalarnda byle bir durumla kar karya kalan afii apar topar Halife Harun Reid'in huzuruna karld. Ancak gzel savunmas ve mam Muhammed ibnu eybani'nin lehinde ahitlik etmesiyle cann kurtard.

Yeniden lme Ynelmesi

mam afii, bana gelen bu olay valilikteki grevini brakp kendini yeniden ilme verdi. Okudu, okuttu; ders ald, ders verdi. nsanlar iin fkhta ebedi eserini meydana getirdi. Badat'ta Muhammed ibnu Hasan'n evinde konaklad. Onun eserlerini bizzat kendinden okudu. Bylece hem Irak'n hem de Hicaz'n fkhn birletirmi ve an en byk fakihlerinden ders alm oldu. Bu sayede, fkh ilminin kurallarn tespit edecek kadar yksek bir mertebeye ulat. Bu konuda muvafk ve muhalif herkes onun bu mevkiini tand. Bylece onun n her tarafa yayld, itibar ykseldi ve nihayet, hakkyla imamlk mertebesine ulat. Badat'ta oturduu sralarda Irakllarla fkhi mnakaalar yapar ve kendisini mam Malik'in talebesi sayard. Muayyen bir metot ortaya koymazd. mam Muhammed dnda, yaa kendisine denk olanlarla tartrd. mam Muhammed'i ise kendisinin hocas olarak gryor, onunla tartmaya girmekten ekiniyordu.

mam afii daha sonra Mekke'ye dnd ve Harem-i erifte ders vermeye balad. Hac mevsimi gelince nice byk alimler onunla grr, onu dinlerlerdi. te bu esnada Ahmed ibnu Hanbel de onunla grt. Artk afii'nin ahsiyeti yepyeni bir fkhla ortaya kmt. Bu, ne yalnz Medine ehlinin fkh idi, ne de yalnz Irak ehlinin. Belki de her ikisinden de alnm yeni bir fkh ki, kitap ve snnet ilminin olgunlatrd, Arapa'y ve insanlarn ahvalini iyi bilmesinin perinledii, kyas ve re'yin gelitirdii parlak bir akln hulasasdr.
mam afii, Mekke ve Badat arasnda gidip geliyor, byk statlarndan alm olduu emsalsiz ilimle kendi stn zekasn kullanarak ortaya koymu olduu yeni bir fkh insanlara aktaryor, onlar bilgilendirmeye alyordu. Etrafnda toplanan cemaat bu byk ilim deryasn can kulayla dinliyor, anlattklarn benimsiyorlard. Fakat halk tabakasndan baz kiiler ve grler, arya giderek slam'la elien durumlara dmlerdi. Bu yzden mam afii, grlerin birbiriyle arpt ve boutuu Irak'n grltl hayatndan uzak kalmak maksadyla uzun bir sre Mekke'de oturmay tercih etti.

mam afii, h. 195 ylnda 45 yalarndayken yeniden Badat'a dnmtr. Gittii her yerde grlerini yaymaya alan mam afii'nin baz grleri stad mam Malik'in grleriyle eliiyordu. Fakat stadna olan saygsndan dolay onu hibir zaman eletirmiyor, sadece kendi grlerini dile getiriyordu. Fakat halk arasnda mam Malik'in itibar ve saygnlna dayandrlan birtakm bidatlere kar iddetle mcadele etmitir.

afii baz slam lkelerinde, mam Malik'ten kalan eserlerin, eyalarn ve elbiselerin takdis edildiini duydu. Hatta Mslmanlar arasnda yleleri vard ki, kendilerine herhangi bir konuda Resulullah yle buyurdu denildiinde, onlar da mam Malik'in szleriyle itirazda bulunmaya kalkyorlard. Hatta Endls'te halk mam Malik'in saryla yamur duas yapyordu. mam afii ise btn bu bidatlere iddetle kar kt. Zira, insanlar imamlar konusunda arya giderek tehlikeli bir yola sapmlard. Her eyden nce isabet etmesi de, hataya dmesi de mmkn olan bir mtehidin szleriyle Peygamberin hadislerine itiraz edilemezdi. Ayrca ilim adamlarna itibar ve deer kazandran onlarn geriye braktklar ilim miraslardr. Onlarn sarklarnn, cbbelerinin takdis edilmesi, ilimlerine deil de klk kyafetlerine sayg gsterilmesi irkin bir bidattr.

Ayrca mam afii baz konularda mam Malik'in grlerine muhalefet etmi ve "Hilafeti Malik" adl bir kitap yazmtr. Fakat stad Malik'e hrmetinden dolay bu kitab meydana karmakta tereddt etti. Ancak bir yl aradan sonra Allah'tan hayrlsn dileyerek kitab aklayp yayd. Kendisine: "Bunu nasl yaptn?" denildiinde, o: "stadm dostumdur, hak da dostumdur, bunlar birbirleriyle karlanca hakkn dostu olmak daha evladr" dedi.

mam afii bu tenkidi Allah rzas iin yapt. Ancak yine de mam Malik'i tenkit ona ok ar geldi. nk o, stad idi. Bu tenkit Msr'da fkhlarn iddetli itirazlarna yol at. Zira mam Malik Msr'da mtehitler arasnda birinci mertebeyi igal ederdi. Bu yzden Malikiler afii aleyhinde harekete getiler. Onu tenkide baladlar. Hatta validen onu memleketlerinden karmasn istediler. afii de yanl fikirlerle mcadeleye giriti.

Vefat
mam afii, Msr'da mayasl hastalna yakaland. Ar kan kaybndan dolay 20 Ocak 820'ye rastlayan Hicri 204 yl Recep aynn son gecesi 54 yanda vefat etti. Kabri Msr'da Mukattana dann eteindedir.




Bu biyografi (imam- afii) 3682 kez okundu.

Biyografi: imam- afii Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.