Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


imam- maturidi kimdir ? imam- maturidi biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
imam- maturidi

mam- Maturidi 

mm el-Mtrd Ksaca Ebu Mansur el-Matrid diye bilinen Ebu Mansur Muhammed bin Muhammed bin Mahmud el-Matrid, Maverannehirdeki Semerkant ehrinin Matrid kynde domutur. Doum tarihi konusunda kaynaklarda pek net bilgi bulunmamakla birlikte, tm tarihilerin ittifak ettikleri vefat tarihi 333/944e ve hocalarndan Muhammed bin Mukatil er-Razinin vefat tarihi olan 248/862 tarihine bakarak tahminen 238/853 yl kabul edilmektedir. Matridnin milliyeti hakknda farkl grler mevcuttur: Bir iddiaya gre Trktr. Baz yazarlara gre ise Medinenin mehur Ebu Eyyub el-Ensari ailesinden gelmektedir. Bu iddia Medinenin baz Arap ailelerinin Semerkanta yerlemi olmas gerei ile teyid edilmektedir. Matridnin yaad devirde, slm dnyasnda merkezi otoriteyi temsil eden Abbasi devleti bu gcn kaybettiinden birok slm devletinin ortaya kt grlmektedir. Bunlardan birisi olan Samaniler Devleti Maverannehir blgesinde hkim olmutur. slm dnyasnda hicri ikinci asrdan itibaren bir taraftan akla dayanan felsef ilimler tercme ve telif yoluyla yaylrken, dier yandan yine akla ehemmiyet veren Mutezile ortaya km ve akaid gr ve kanaatlerini yaymaya balamt. Nakle ball ve teslimiyeti iar edinen selef akidesi bu yeni cereyana kar pek baarl olamyordu. Halife Memun Mutezileyi resmi devlet gr yapmas ile bu mezhep yaygnlamaya balamt.(218/833) Buna karlk slm dnyasnda usl-ddin konusunda yeni izah tarzlarna ihtiya vard. Bu yeni izah tarzlar nakle bal kalmakla birlikte akla da ehemmiyet verecek selef metodu ile Mutezile mezhebinin iyi yanlarn birletirmeliydi. Bu yeni ihtiyac karlayan ehl-i snnet ilmi kelm n oluturan, Maverannehirde Ebu Mansur el-Matridi ve Irakta Ebu Hasan el-Eari (324/946) olmutur. Matridnin yetitii corafya ve bu corafyaya hakim Samaniler hakknda el-Makdisi (389/990) Bu blge ilim ve limler ynnden zirveye ulam bir blgedir. lim ve hayrn hazinesidir. slmn almaz muhkem kalesidir. Bu lkede fakihler alimler, krallar seviyesine ulamlardr demitir. Samaniler devleti (389/999) yklncaya kadar ilim adamlarn korumu ve onlara destek olmutur. te byle bir ortamda yaayan mam el-Matridnin de ilmi mnakaalardan ve ilimden uzak kalmas dnlemezdi. Matridnin hocalar imam Ebu Hanifinin talebelerinden olan eyh Ebu Bekr Ahmed bin shak, Fakih l-Semerkand lakabyla bilinen Ebu Nasr Ahmed bin El-Abbas, Nuseyr bin Yahya el-Belh ve Rey kads olan Muhammed bin Mukatil er-Razidir. Mensuplar tarafndan aleml-Hd (Hidayet sanca), mam-l Hda (Hidayet nderi), mam-l Mtekellimin (Kelamclarn lideri) gibi lakaplarla anlmasna ve evresinde ok n yapp sevilmesine ramen ne tuhaftr ki pek ok tabakat ve mezhep tarihi kitaplarnda isminden bahsedilmemitir.
mam el-Matrid tahsilindeki ilmi silsile itibariyle mam- Azam Ebu Hanifinin grlerine ve onun mezhebine uyarak nakil yannda akla da byk nem veren tutumunu benimsemitir. Gerek Semerkantta ve gerekse civarnda muhtelif frka ve mezhep ricaliyle giritii mnazara ve mcadelelerde byk baarlar elde etmitir. Matrid, Karamitiler, iiler ve Mutezile mezhebiyle mcadele etmitir. Mcadelenin en byk blmn Mutezileye kar yapt mnazaralar tekil etmitir. adalarndan Ebul-Kasm Abdullah el-Kabi (vefat: 317/929) Badatta Mutezile akmnn bayd. Matrid Kitap el-Tevhid adl eserinde Kabinin grleriyle mcadele etmitir. Ayrca kitabna kar da kitapla cevap vermitir. Bu sralarda douda Matrid genel olarak Mutezililerle ve zel olarak da onlarn Badat grubuyla mcadele ederken, adalarndan el-Earinin de Irakta Mutezililerin Basra koluna kar ayn grevi stlendiini gryoruz Maturidi'nin EserleriKelam tarihi boyunca yazlan eserlerde, Matridnin eserlerinin tamamnn listesi yer almamtr. Ancak biz stanbul Yksel slm Enstitsnde 1971 ylnda Ebu Masur el-Matrid ve Tevilatl-Kurn konusunda retim tezi hazrlayan Muhammed Erolunun taksim ve srasna gre aktarmay uygun buluyoruz: A. Matrid'in kelam, cedel ve frkalar hakkndaki eserleri: Kitap et-tevhid, Risle fil-kaid, erhl fil-ekber, Redd evailil-edille lil-Kb, Redd tekzbil cedel lilKb, Redd usulil-hamse lilBhil, Redd kitabil-imame li badr-ravafd, er-Redd alel-karmta, Redd kitabil-Kb fi vadil-fssk, Beyan vehmil Mutezile, Kitab el-maklt, Kitbu tefsiril-esma ves-sfatB. Matridnin usule dair eserleri: Meahizerai f uslil-fkh, el-Cedel fi uslil-fkh, Ed-Drer fi uslid-din, el-Usl.C. Matridnin tefsir ve Kuran ilimlerine dair eserleri: Tevilatl-Kurn, Risle fi m la yeczl vakfu aleyhi fil KurnD. Matridnin vasya ve mncta dair eseri: Vasaya ve mnacaat. Bunlarn dnda bir takm eserler de Matridye nisbet edilmektedir. Fakat bunlarn mellife nispetini deerlendirecek belgeler mevcut deildir. Eari ile Matridnin ihtilaflar Matrid, Eari ile birlikte ehli snneti temsil etmesi ve Mutezililerle mcadelelerinden dolay fikirlerinde paralellik gzkmesine ramen aralarnda ihtilaf mevcuttur. Bu ihtilaflarn says baz kaynaklarda 13 olarak telaffuz edilirken, bazlarnda 40, hatta 73e varan saylarla ifade edilmektedir.

Matrid ile Eari arasndaki balca fikir ayrlklar unlardr: 1. Czi irade:Earilere gre czi iradeyi Allah yaratr. Matridlere gre ise czi iradeyi Allah yaratmaz2. Hsn ve kubuh:Earilere gre hsn ve kubuh, yani bir eyin iyi veya kt olduu aklen bilinemez. Hsn ve kubuh , Allahn emir ve nehiyleriyle bilinir. Allah bir eyi emrettiyse o ey iyidir. Allah bir eyi yasak etti ise o ey ktdr. Matridlere gre ise hsn ve kubuh akl ile idrak olunur. Emir ve nehiy bir eyin iyi veya kt olduuna delalet eder. Herhangi bir ey iyi ise Allah onu emretmitir. Kt ise Allah onu yasak etmitir. 3. Allah tanma: Eariler, Allah tanmann eran vacip olduunu sylerler. Matridler ise Allah tanmann aklen vacip olduu fikrindedirler.4. Tekvin: Eariler tekvini itibar bir sfat olarak kabul ederler. Hakik sfat olarak kabul etmezler. Matridler ise tekvinin, kudret ve irade gibi hakiki bir sfat olduunu sylerler.5. Kula gc yetmeyecek eyleri teklif: Earilere gre Allahn kula gc yetmeyecek eyleri teklif etmesi caizdir. Mesela cisimleri yaratmak gibi. Matridlere gre ise Allahn kulun gc yetmeyecei eyleri ona teklif etmesi caiz deildir.6. lliyet ve hikmet: Eariler Allahn fiileri iin sebep aranamaz der. Onun fiileri hikmet ile bal da deildir. nk Allah yaptndan sorumlu deildir. Sorumlu olan kullardr. Matridlere gre Allah abesten mnezzehtir. Allahn fiilleri hikmeti icab meydana gelir. nk Allah Hakmdir, Almdir. Allah tekvin fiilerinde ve teklif hkmlerinde hikmetini gsterdi ve irade etti. Hasl Allahn fiileri hikmeti ile baldr ve fiiller bir sebebe baldr. Bu Allahn abesle megul olmasnn icabdr. Allah yaptklarndan sorumlu deildir. 7. Ezelde maduma hitap: Eariyeye gre maduma ezelde ilah hitap taalluk eder. Buna gre Allah ezelde Mkellimdir. Matridyeye gre Allah ezelde Mkellim deildir. nk maduma ezelde ilahi hitap taalluk etmez.8. Nbvvet iin Cinsiyet: Earilere gre nbvvet iin erkeklik art deildir, kadnlar da nebi olabilirler. Nitekim Meryem, Asiye, Sare, Hacer, Havva ve Hz. Musann annesi nebidirler.Nbvvetin Matridlere gre ise nbvvetin artlarndan birisi erkek olmaktr. Kadnlar nebi olamazlar.9. badetin ifas: Eariler mslim olmayann ibadetle mkellef olduu reyindedir. Onlara gre gayri mslimler bu sebeple de ceza grrler. Matridler ise, mslim olmayanlarn ibadeti ifa ile mkellef almadklar reyindedirler. Onlar kfrden dolay ceza grrler ve fakat ibadeti ifa etmedikleri iin cezaya arptrlmazlar. 10. rtidat: Earilerce mrted yeniden imana dnerse amelleri de avdet eder. Matridlere gre ise mrted imana dnse de amelleri avdet etmez.11. Tevbe-i yes: Earilerce tevbe-i yes makbldr. Maturilerce makbul deildir.12. Kurn: Earilerce Kurnn baz yetleri, bazlarndan byktr. Matridlere gre ise, byk olamaz. Mensuplar tarafndan Hidayet sanca, Hidayet nderi, Kelamclarn lideri gibi vglere mazhar olan ve ve buna ramen tabakat ve mezhep tarihi kitaplarnda isminden bahsedilmeyen Matrid, hayat boyunca ehl-i snnet akidesini retmek ve mdafaa etmek iin aba gstermitir. Gerek tamamen akla dayanan Mutezile ile, gerekse nakle dayanan selef akidelerinin iyi ynlerini birletirmi ve ehl-i snnet izgisini muhafaza etmitir.




Bu biyografi (imam- maturidi) 6625 kez okundu.

Biyografi: imam- maturidi Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.