Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


halil inalck kimdir ? halil inalck biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
halil inalck

HAKKINDA YAZILANLAR


DNYACA TANINMI TARHMZ HALL NALCIK
Bilim ve Teknik s.357 Gkhan Tok

Osmanl-Trk tarihi byk bir tarih; ayn zamanda en ok saptrlm bir tarih. Milletimiz bu tarihin gereklerini dnyaya tantacak bir tarihiyi oktandr beklemekte idi.
Prof. Dr. ite bu beklenilen tarihidir.

DNYACA NL tarihimiz n yaam yksn renmek iin hayli gerilere gidip, 1905 ylndan balayabiliriz. Rus-Japon savann srmekte olduu bu tarihlerde nalckn babas Seyit Osman Nuri , vatan Krm terkeder ve stanbula gelir. Seyit Osman bir sre kolonya imalathanesi iletir. Bir dnemin nl Osman Nuri kolonyalarn o karmtr. Bahriye binbalarndan Seyit Osmann kz ile evlenmeye karar verir. Babam 1930 ylnda annemden ayrld ve Msra gidip yerleti, orada bir dkkn at. Trk mallar satyordu. 1934 ylnda orada ld.
, 26 Mays 1916 ylnda stanbulda dnyaya gelir. Savalarla geen bir dnem yaar ocukluunda. Milliyeti bir Trk olan babas, Atatrkn Sakarya Meydan Savan kazanmasna o kadar sevinir ki Zafer-i Milli adnda bir ekerleme karmaya balar. Aile 1924 ylnda Gazinin Ankarasna geer ve burada yerleir. Kk Halil, ilkokulu burada, Gazi lkokulunda okur.
Btn inklaplar orada yaadm. apka inklab olmadan nce biz ocuklar kalpak giyerdik. apka inklabndan sonra okulda kalpaklarmz yere aldmz hatrlyorum.
yeni harflere geii de ilkokulun drdnc snfndayken yaar. Arapa ve Farsa kurallara gre eski yaz okumu olmas, ileride tarihi olduunda ok iine yarayacak, eski belgeleri okumasna olanak verecektir. ocukluundaki anlardan biri de Ulus Meydanndaki heykelle ilgilidir.
Ulus Meydanndaki abidenin alna biz okulca gtrlmtk. Atatrk heykelinin alnda bir nutuk verme grevi bana ve bir renciye daha verilmiti. O nutkun hazrlanmasna babam kart; nutka bir takm Arapa kelimeler ilave ettii iin hoca grevi bana deil br ocua verdi. Ulus heykelinin bende byle bir ans vardr, bunu hi unutmam.
nalckn soyad, ileride bir tarihi olacan iaret edercesine tarihten alnm bir isimdir.
Soyad kanunu kt zaman herkesin belli bir soyad almas gerekiyordu. Belli bir zaman iinde setiiniz ad nfus memuruna bildirmeniz gerekiyordu. Vakit getii takdirde nfus memuru istedii ad size verebiliyordu. O, bizim iin nalck adn semi. yi bir ans sonucu nalck tarihte mehur bir adamdr; Harzemahlarn Maverannehirdeki valisi idi. nalck, Cengiz Hann slam dnyasna saldrmasna neden olmutur. Moolistandan gelen bir kervan yamalamasayd Cengiz Hanslam dnyas zerine saldrmayacakt.
Babas aileyi brakp Msra yerletii iin a annesi bakar. Ortaokulda biraz haylaz bir ocuk olduu iin yatl olarak Sivas retmen okuluna verilir. 1932 ylnda ise Balkesir Necatibey retmen Okuluna nakledilir.
Orada biz bir manastrdaym gibi sabahn erken saatlerinde kalkar, almaya balardk. Hocalarmz ok sekin insanlard. Mesela bunlardan fizik hocamz Nusret Krkolu sonradan stanbul niversitesinde profesr oldu; edebiyat hocam ise nl edebiyat tarihisi Abdlbaki Glpnar idi.
retmen okulundan mezun olduktan sonra n nnde retmen olmaktan baka bir yol yok gibi grnmektedir. 1935 ylnda karsna beklenmedik bir frsat kar. O zaman Atatrk, tarih tezini bilimsel temellere dayandrmak iin Dil ve Tarih Corafya Fakltesini kurar. Kendisi de bir retmen okulu mezunu olan Afet nann abalaryla retmen okulu rencileri yeni kurulan bu okula devam imkan verilir. Bylece n Dil ve Tarih Corafya Fakltesindeki gnleri balar.
O zamanlar Ekrem Akurgal, Sedat Alp Almanyadan yeni dnm ve orada doent olmulard. Almanyadan gelen en iyi profesrler hocalarmzd. Aslnda o zamana kadar benim aklmda tarih yoktu. Ben daha ok edebiyat, felsefe gibi alanlar istiyordum. Dil ve Tarih Corafya Fakltesine ilk girdiimde Sinolojiyi dndm. Fakat sonratarihimizin en nemli dneminin Osmanl tarihi olduunu grdm. Osmanl arivlerinde milyonlarca vesika vard ve ben en iyi ii burada yapabilirdim.
niversite eitimi srasnda nalck, dnemin nde gelen isimlerinden dersler alr; bunlar arasnda Fuad Kprl, emsettin Gnaltay, Muzaffer Gker, Yusuf Hikmet Bayur gibi isimler vardr. Ortaa tarihi derslerini ald Kprl, nalck zerinde byk bir etki brakr ve meslek yaam boyunca kendisine rnek olur. 1940 ylnda mezun olduktan sonra Dil ve Tarih Corafya Fakytesinde kalr ve Yakna Tarihi Blmnde asistan olur. Buradaki akademik yaants, 1972 ylna dein srecektir. Tanzimat ve Bulgar Meselesi balkl doktora tezini iki yl iinde tamamlar ve doktora payesini alr. stanbul ariv belgelerinden derleyerek hazrlad bu almas Trk Tarih Kurumu tarafndan yaymlanr. Belgelere dayanarak hazrlanm bu tez byk ilgi uyandrr, yle ki o srada dekan olan Enver Ziya Karal Bulgar eliliinden bir heyet ziyaret eder ve bu tezin Bulgar tarihine yapt katklardan dolay tebriklerini sunar. Bu da, nalckn ileride biroklarnn kabul edecei tarafsz ve doru tarih yazm konusundaki hassaslna bir rnek oluturur. nalck, kendisi iin en nemli urann bilimsel aratrmaclk olduunu belirtiyor.
Arivlerde 1432 ylna, II. Murat devrine ait bir tmar defteri buldum. Bu, arimizdeki en eski defterdir. Onu 1954te nerettim. Bu Arnavutluka ait bir defterdi ve Arnavutluk tarihine ynelik ok nemli sorunlar zmemize yardmc oldu. Ben eer hretli bir tarihi olmusam, bunu Trk arivlerine borluyum. Bu arivler ok mhim ve ok zengindir. Sosyal bilimlerle uraan Trk bilim adamlar bu arivler sayesinde nemli almalar yapabilirler veTrkiyenin sosyal bilimlerdeki baars bizi Fransann yanna yerletirir. Fakat zaman zaman arivilerimizin ynetiminde anlalmaz bir dnce hakim oluyor. Vesikalarn tamamn alamayacamz syleniyor. Son olarak 1989 ylnda defterlerin fotokopilerinin tam olarak k yasakland. Bugn bunlarn ancak te birini alabilirsiniz. Eskiden bu kural geerli olsayd ben Tanzimat ve Bulgar Meselesi balkl tezimi ortaya karamazdm. Bu vesikalarn akl sayesinde btn dnya arptmalardan kurtulmu hakiki tarihimizi renecektir. Vaktiyle, Kprlnn dileri bakan olduu zamanlarda tam aklk vard. Macarlar kendileri ile ilgili defterlerin fotokopilerini aldlar ve Macarcaya tercme ettiler. Macarlar bugn kendi kaytlarnda Trkler aleyhine olan blmleri dzeltiyorlar. Macar tarihini yalnzca Macar vesikalar ile yazarsanz ok dmanca sonulara varrsnz, ama Trk vesikalarn da kullanrsanz daha dengeli bir tarih ortaya kar. Bunu byle yapmamak bizi Trk tarihinin gereklerini renmekten alkoyar.
nalck bu kapalln skntlarn ekmeye balam. yle ki 1950li yllardan beri srdrmekte olduu II. Mehmet zaman Osmanl mparatorluunun tarihini incelemesi bu yzden aksamaya uram.
tarihilik anlayn Fransz Annales ekolu dorultusunda tanmlar ve almalarn temelde bu balamda srdrr. Bunun en nemli rneini 1977 ylnda Fernand Braudel Aratrma Merkezinde Immanuel Wallersteinn dzenledii uluslararas bir konferansta sunduu bir bildiride grmek mmkndr. nalck bu bildiride Annales ynteminin Osmanl ekonomik ve sosyal tarihine bakta kkten deiiklikler getirebileceinden nasl yararl olabileceinden szeder. UNESCOnun karmay tasarlad Dnya Tarihi adl kitapta kendisine grev verilmesi, onun tarihiliine olan ulusyararas saygnn bir iareti saylabilir.
UNESCO 1950lerde bir dnya tarihi kitab kard. Zaman iinde bu kitabn revizyondan geirilerek yeniden neredilmesi gndeme geldi. Ben kitap hakknda bir eletiri yazdm, benim gibi baka insanlardan da tenkitler gelince UNESCO bakan eski kitab tamamen bir kenara brakarak yenisinin yazlmasna karar verdi. Bunun 5. cildinin-ki 1500den 1800e kadar olan bir dnemi kapsyor -editrl bana ve Cambridge niversitesinden Prof. Peter Burkee verildi. Biz bu tarihler arasndaki dnya tarihini aramsda ikiye ayrdk ve benim hisseme Trkiye, Ortadou, Afrika, Hindistan, Ortaasya dt. Biz bu ie dokuz yl nce balamtk, bu yl bu cildin btn yazlar tamamland.
Trk tarihilerine bir neride bulunmak gerekirse diyebilirim ki daima belgelere sadk kaln. Eer hakikat ortaya karrsanz bu daima bizim lehimizedir, nk bugne dein tarihimiz hakknda yazlanlarn ou ya yalandr, ya arptmadr. Eer mbalaa yaparsanz kenidinizi kabul ettiremezsiniz, sizi ciddiye almazlar.
n iyi bir tarihi olmasndaki en nemli nedenlerden biri de bildii yabanc dillerdir phesiz. ngilizce, Almanca, Franszcay ok iyi okuyabilen nalck, Arapa ve Farsay da kullanabiliyor. Bir szlk yardmyla okuyabildii diller arasna talyancay da katabiliyor.Bu, kaynaklar aratrmalar iin kullanmamasna ve yabanc dillerde yayn yapmasna olanak salyor. nalck saylar yzleriu geen makale ve kitaplaryla dnya tarihiliinde segin bir yer yapmtr. Baarsnn gstergeleri ald dllerin ok zerinde. Bunlar arasnda Rockfeller Vakf, Trk Tantma Vakf, ODT Mustafa Parlar Vakf, Sedat Simavi Vakf, Dileri Bakanl Yksek Hizmet dlleri saylabilir. nalckn baarlarnn bir baka gstergesi de ald fahri doktora payeleri. Boazii, Uluda, Seluk, Atina, Kuds brani ve Bkre niversitelerinden doktora payeleri onun baarsnn uluslararas platformda da takdir edildiini gsterir. nalck, 1986da Amerikan Akademisine, 1993te British Academye ye seilir ve bylece uluslararas alanda sekin bir yer alan ilk tarihimiz olur.
nalck iyi bir aratrmac olmasnn yannda yetitirdii rencilerle de Trk tarihiliine deerli katklarda bulunuyor.
Trk tarihilii geliiyor. Gemite iki byk stad var: Fuad Kprl, mer Ltf Barkan. Bu iki usta Trk tarihiliine getirdikleriyle bir yn vermitir. Bugn tarihimizi onlarn yolunda iyi inceleyebilmek iin, Osmanlcaya hakim olmak, bunun yannda bat tarihiliini iyi izlemek gerekir. Bana, siz btn kariyeriniz boyunca ne yaptnz diye sorarsanz unu syleyebilirim: Btn abalarm Trk tarihiliini modern tarihilik dzeyine karmaktr. Benim tarih anlaym devletlerin tarihini ortaya karmaktan ziyade halkn tarihini, halkn gemite nasl yaadn, sosyal hayatn, ekonomisini, gndelik yaantsn ve bunlar belirleyen artlar ortaya karmaktr. Bizim tarihiliimiz ise bu konulara yeni yeni ilgi duyuyor.
nalck, 1972de otuz yl ders okuttuu Dil ve Tarih Corafya Fakltesinden emekli olunca, Chicago niversitesi tarih blmne davet edilir. Burada on be renci yetitirdikten sonra 1986 ylnda ikinci kez emekli olur.
rencilerinden on ikisi eitli Amerikan niversitelerinde Osmanl-Trk tarihi okutmaktadr. Bugn bu alanda bir nalck ekolnden szedilmektedir. ok eitli niversitelerde srdrd meslek yaantsna 1993 ylndan itibaren Bilkent niversitesinde devam ediyor. Bu niversitede lisansst bir tarih blm kurmakta. Burada yaptm en nemli i budur. Yeni bir grle gelecein Trk tarihileri yetiiyor. Drt uzmanla birlikte hazrlad son eseri An Economic and Social History of Ottoman Empire bugn dnya niversitelerinde el kitab haline gelmitir. nalck bu eserle Osmanl Trk tarihinin medeni yzn dnyaya tantmakla vnyor.

nalck'a fahri doktora
9 Mays 2001 zaman

Sofya niversitesi St. Kliment Ohridski Akademi Senatosu, dnya bilimine katklarndan dolay Prof. Dr. 'a fahri doktora (Doctor Honories Causa) unvan verilmesini kararlatrd.
Bilkent niversitesi Osmanl Tarihi Blm retim yesi Prof. Dr. 'a, Sofya niversitesi tarafndan layk grlen doktora unvan, 5 Ekim 2001 tarihinde Sofya'da dzenlenecek trenle verilecek.




Bu biyografi (halil inalck) 7344 kez okundu.

Biyografi: halil inalck Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.