Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


glay gktrk kimdir ? glay gktrk biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
glay gktrk

HAKKINDA YAZILANLAR

Fadime dillerde, Fadime gnllerde
Cemal A. Kalyoncu
Aksiyon 10 Mart 2001 say 327

, tm engellere ramen basnda olumaya alan az saydaki liberal damarn bir temsilcisidir. Gktrk, bu noktaya kolay gelmi birisi deildir.Gen bir kz, 1962-64 yllar arasnda, bu tarihten sonraki hayatn tamamiyle deitirecek bir szckle tanr: "Halk evleri evresinde byle bir sosyalist oluum vard. ocukluuma ilikin anlarmdan biri, 12-13 yalarnda ortaokul talebesiyim. ok yakkl bir delikanl vard. O delikanl yoldan geerken kz arkadam 'bak bu ocuu gryor musun?' dedi. Evet dedim. 'Biliyor musun o komnistmi.' lk defa biri iin komnist dendiini duydum. Ayrca kuzenlerimizden ikisi de Bursa TP'in kuruluunda bulunmutular. Hem ablam da ben de gazete okuyan insanlardk." Gen kz, o yllarda henz Bursa Kz Lisesi ortaokul ksm rencisidir. Liseyi okuyaca Fatih Kz Lisesi'ne geldii zaman da TP'le tanacaktr: "Kurulu yldnm toplantlar olurdu. Bir iki toplantsna gitmitim. Geri lise talebesi idim. ok yakn ilgili deildim politika ile ama TP'i izliyordum." Liseyi bitirdikten sonra Amerika'dan da bir burs (AFS) kazannca gen kz, Yeni Dnya'nn yolunu tutar. Orada San Fransisco yaknlarnda bir kasabada ikamet eder. O yllar, Amerikan halknn Vietnam acsn derinden yaad yllardr: "Amerikan topluluu da Vietnam kart tartmalar iindeydi. Oras aslnda benim antiemperyalist duygularmn daha perinlendii bir yer oldu. Dndmde ok sk bir antiAmerikanc idim." O gen kz bu duygularla Trkiye'ye dndnde ise tarih 1967'yi gstermektedir. Gelir gelmez, Amerika'ya gitmeden nce kazanp kayt dondurduu ODT'ye girer: "Amerika'ya gitmeseydim pek birey deimezdi. ODT'ye girecektim. Yine ayn evrenin iinde olacaktm." Amerika'da bulunduu dnem, bir yeterlilik snavndan sonra ODT'nn hazrlk snf yerine saylr ve gen kz ODT'de birinci snftan itibaren okumaya balar: "1967'de en feci zamannda girdim." Artk sosyalist olmas kanlmazdr: "Arkadalarm byk oranda, ODT Sosyalist Fikir Kulb'ndendi. Ben de burada aktif bir ye oldum. Sinan Cemgil'den tutun Hseyin nan'lara kadar o dnemin aktif olanlar arkadalarm arasnda idi. Hseyin'le ayn dnemden olmamza ramen o da benim gibi okuldan kopuk olduu iin okul arkadam gz ile bakamyordum ona tabii. Kulbn abileri Bekir Harputlu filand. Yani ODT'de Sosyalist Fikir Kulb'ne ye olmu ve sosyalist harekete katlm kim varsa, hatta sadece ODT deil, Ankara Siyasal Bilgiler Fakltesi ile de ok i ie idik." O yllar, kutuplamalarn zirvede olduu yllardr: "Trkiye'de, hatta dnyada hayat zerine dnen genlerin ok byk ksm sola meylediyordu. Bunu yapmayanlar militan sac deil de, dersinden baka bir ey dnmeyen rencilerdi belki. Dnyay, hayat, Trkiye'nin geleceini merak eden insanlar, doal olarak solcu oluyordu. Ayrm buydu. Fakat entellektel bir mihrak da yoktu." Gen kzn, o evrelerde bu kadar aktif olmasnn, onun iin bir anlam daha vard. Artk giderek rencilikten uzaklayordu: "Lise boyunca genelde fena olmayan talebeliim burada deiti. Talebelikten koptum. Derslere girmiyordum. ok kt bir renci olmutum birdenbire. Birinci snf tekrar ettim zaten. Kendimi orada renci gibi deil de profesyonel bir devrimci, militan bir insan olarak hissediyordum."

Ad geen bu gen kz 'tr, nce Yeni Yzyl, ardndan da Sabah gazetesinde zellikle liberal grleri ile tandmz : "Bundan 30 ncesinin kavramlar ve siyasi saflamas ile dnen okuyucular bana her zaman iin tepki duydular. Ancak 1994'ten bu yana bakarsanz Trkiye'de liberal bir izgi iindeyiz. O izgi yeni. Varm eskiden ama unutturulmu. Fakat Trkiye'nin yakn gemiinde liberal izgi yok. zeri ok rtlm. Liberal izgiyi hayatn her alanndan, yani zel hayattan devlete baka, politikaya, evlilie, aka, anneocuk ilikilerine baka kadar hayatn her alanna uygulayan bir izgi izledi benim yazlarm. Kendi i tartmalarm yrtrken, bu yazlar vesilesi ile dnmek ve yazmak ayn zamanda benim oluum srecim de oldu diyebilirim. Okurlarn bir ksm, zel hayattaki bir meseleye bakla politikadaki herhangi bir meseleye bak arasndaki o btnsellii grebilen okurlar oldu. Bir ksm da benim pratik sentezlerle uyum gsteren, diyelim ki Trkiye'de Krt meselesine veya demokrasiye bak gibi konulardaki yazdklarma bakp 'Aaaa bu bizden' diyen, ertesi gn de ayn demokrasiyi slamc kesim iin savunduumda ise 'Aaaa bu bizden deilmi' diye dnd. Pratik bir insan haklar ihlalinde ok net bir ekilde tavrm koyuyor, fakat br taraftan faizme de zgrlk diyorum. Tabii bu, okur iin ilk gnlerde daha da garipsenen bir durumdu. Okur ne yapacan ard. Beni, ne yapaca belli olmayan, sa gsterip sol vuran, sol gsterip sa vuran biri olarak grd. Ne demek istiyor? lerici mi, gerici mi? Klasik ilerici diyecek veya gerici diyecek fakat onlarn ikisini de diyemiyor. Beni bir yere koyamama sknts ekti. Ama zannediyorum son birka senedir bu izginin ne olduu yava yava anlald. Okur, bizlerden 'bunlar liberaller' diye bahsediyor artk. Bu izginin kendi i tutarll, btnsellii daha geni bir kitle tarafndan grlyor ve Triye'de basnda bir liberal damar olumu vaziyette. Kimileri tarafndan 'libo veya ikinci cumhuriyeti' diye yafta atmaya allsa da, sayca az insan tarafndan temsil edilse de, bir kutup olarak 'Ya bak onlar byle diyor, peki bu konuda liberaller ne diyor' diye herkesin dnp bakt bir grup var artk Trkiye'de. Vural Sava'a (Anayasa Mahkemesi eski Bakan) hedef olmak bile onu gsteriyor. Sadan say on kii, soldan say on kii. Niye bu kadar hedef? Bir arl var nk. Ama kitleler nezdinde daha anlalabildiini pek dnmyorum. nk Trkiye'de ok youn bir devleti gelenek var. Devletin klmesi bir kenara, kutsallndan arnp kenara ekilme fikrinin tabanda yaylmas bile ok zor. Ama son gelimelerle deiim konusunda Trkiye bir yol ayrmna gelmi durumda."

te, byle bir kutuptan dier kutuba yol alan , okuldaki yllarnda, daha dorusu devrimcilik yllarnda eylemden eyleme koan birisidir de: "Elmal'da toprak igali oldu. Biz Ankara'dan Can Savran ve imdiki enitem olan Mfit zde (Glay Hanm'n ablas Tlay Hanm'la evlidir. ifti, tantrmtr) ve bir arkadala birlikte Elmal'ya toprak igaline gittik. stanbul'dan da gelenler oldu. Ben oradaki tek kzdm. Sonra 6. Filo geldiinde yine stanbul ve Ankara'dan toplanp zmir'e gittik. ODT igali oldu, ben igalden sonra kafeterya sorumlusu idim." Gktrk, eylemlere katlmaktadr ama iddet ve terrden de uzak durmaktadr: " Diyeceksiniz ki savunulan ideoloji proleter diktatrln z de zaten iddet barndryor. Tamam onu kabul ediyorum, teorik planda doru ama kendi pratiimde iddetle karlatmda ikna etmeye altm ve tepkimi de gsterdim. Hatta 1970'li yllarda genlik hareketleri iinde ilk iddet filizleri belirdiinde, yani DevGen'teki bireysel iddet eylemleri ortaya kmaya baladnda hep kar kan tarafta oldum. Mesela ODT Fikir Kulb'nde 196970 senelerinde seim yapld. Bizimkiler seimde kaybedeceklerini anlaynca sandk karm ve birka sosyal demokrat dvmlerdi. Genel mantk, devrimci hareketler iin byle eyler ho grlebilir olduu halde ben iddete bavurmann ve hile yapmann yanl olduunu syleyen ve demokrasiyi savunan bir konuma yaptm orada. Yani demokrasi fikri o zamandan beri var. Daha sonra DevGen artk hepten bireysel terrizmi savunmaya balad noktada da ben artk oradan ayrlm Aydnlk hareketi iindeydim."

, bylece yer deitirir, artk Aydnlk'dr. 1970 ylnn haziran ayndayz. Aydnlk grubu iKyl adl bir gazete karmaktadr. Bu arada Adana'daki Bossa Fabrikas'nda byk bir grev olur. Fabrikadaki kiilerin ou kadn olduu iin Aydnlklar buraya, oradaki iilere propaganda yapacak bir bayan gndermek isterler: "Gitmem demek, benim finallere girmemem ve okulu fiilen brakmam demekti. Hi unutmuyorum, Korel Gymen'e gittim. O benim danmanmd. Korel tabii ok hakl olarak 'okulu bitirmemi, okulu bitirirsem sosyalist harekete daha yararl olacam anlatmaya alt. Ben 'h h' deyip yine de Adana'ya gittim." Gktrk, daha dorusu o yllardaki soyad ile Bykzen, babasnn soyad ile de Kurnaz (Glay Hanm, 1969'da yine ayn hareketten Erdoan Bykzen ile bir evlilik yapar. Fakat bu evlilik ancak 1972'ye kadar srebilir) Anada'da bir ay boyunca propaganda faaliyetlerinde bulunur. Bir ayn sonunda okuluna dner, daha dorusu okula urar: "Okulda bir mddet kaldm ama psikolojik olarak oradan kopmutum." Gktrk, niversiteyi bitiremez, bylece Gktrk'n eitim hayat yarm kalr. 12 Mart'a henz alt ay daha vardr. Doruca stanbul'un yolunu tutar: "Aydnlk hareketi proleterleme kampanyas amt. Kampanyann ana fikri 'Biz aydnlar eer evrimin temel kitlelerle, ii ve kyl kitleleri ile olacana inanyorsak zel hayatlarmz ve kaderlerimizi de o snfla birletirmeliyiz. Yani onlar gibi yaamal ve almalyz'd." de kampanya erevesinde nce Aksu plik Fabrikas'nda ii olarak almaya balar, ardndan Tekfen Ampl Fabrikas'na geer: "12 Mart geldi ve Safak Davas san olarak gzaltna alndm. Sirkeci'deki Sansaryan Han'a gtrldm." Glay Hanm, burada bir ay kalacaktr: "Ben ikence grmedim ama her gece ikence sesi dinledik. O zamanki kocam dahil btn arkadalarm ikence yaplm halde grdm." Gktrk, buradaki bir ayn ardndan Selimiye'ye gtrlecektir. Selimiye'de onu hi beklemedii bir kii karlayacaktr.

lgin randevu!
(Kurnaz), Osmanl mparatorluu ile yat denebilecek Bursa'nn Orhangazi ilesinin Slz Ky'nde ikamet eden bir aileye mensuptur. Bykbabas, Hacosmanoullar'ndan Hafz Tahir gen yata vefat ettii iin bykannesi Pembe Hanm drt ocuunu tek bana bytmek zorunda kalmtr: "Babaannem anlatrd, Yunanllar gelince ocuklarn srtna balayp, dalara kap gnlerce beklemiler." iftilikle uraan ailede Emine, Hasan Hseyin, Nuri ve Naciye arasndan okuyan sadece Nuri olur. Glay Hanm'n da babas olan Nuri Kurnaz, bir akran ile birlikte kyden okumak iin kan ilk ocuk olur. Bursa Askeri Lisesi orta ksmnn ardndan Kuleli Askeri Lisesi, daha sonra da Harb Okulu'na giden Nuri Bey; ailesi Kafkaslar'dan Anadolu'ya gelen, baytar okulunda okurken 1. Dnya Sava'na katlan, ardndan okulu bitirip Kurtulu Sava'nda baytar olarak vazife alan Kadri Bey'le, Rumeli kkenli Nafiye Hanm'n evliliinden dnyaya gelen en byk kzlar Suzan Hanm'la (Kadri Beyin lhan adnda bir erkek ve Beyhan adnda da bir kz daha olur) evlendiinde yl 1945'tir. ift, kz ocuu getirir dnyaya. Yukarda da bahsi geen Tlay, Mfit zde'le evlenir: "Mfit benim ok eski arkadamd. Ben tantrdm onlar." iftin nc kz Gnay, evlenip ayrlr. kinci ocuklar olan Glay doduunda aile Nianta'nda oturmaktadr (1949). Kkl Diyarbakr, Erzurum, zmit Derince'de geen Glay ilk eitimine burada balar: "Lise sona kadarki 11 yl iinde sekiz okul deitirdim." lkokulu zmit'te bitiren Glay, orta okulu Bursa Kz Lisesi'nin orta ksmnda, liseyi de Fatih kz Lisesi'nde okur. 'n bu kadar ok dolamasnn sebebi babasnn orduda asker olmasdr. Kdemli Albay rtbesiyle ordudan emekli olan Nuri Bey, kznn Sansaryan Han'daki 30 gnlk gzalt sresi dolduktan sonra gtrlecei Selimiye'de nbeti subaydr: "Selimiye'de tutuklama mahkemesine karlp, tutuklandktan sonra Ankara'ya gideceiz. Selimiye'de Ulatrma ube Bakan olan babam benim oraya getirileceim gn hesaplam, beni bekliyordu. Fakat benim babamn nbeti olduundan haberim yoktu. Gittik, koridorun en ucunda baktm babam... Kar karya geldik. Bana sadece bakmakla yetindi gitti."

Ailesinin tm bu yaadklarna tepkisi ne olmutu?
"ok zgndler. Bir mddet sonra 'mmkn deil, kendini harcad gidiyor' diye dndler. Toparlayabileceim konusunda umutlar da yoktu. Tabii ok aclar ekildi, byle anlatmak kolay ama..."
Peki kendi ocuu ayn durumda olsa idi ne yapard? (, bugn yayntasarm ii yapan, asl meslei mimarlk olmasna ramen Aydnlk hareketi iinde 'le beraber mcadele vermi olan Metin Gktrk ile evlidir (1979). Metin Gktrk, ziraat memuru Necmettin Bey'le cumhuriyetin ilk kadn retmenlerinden Fatma Hanm'n Mete ve Mine adl ocuklarnn ortancasdr. iftin, 12 Eyll'den bir ay sonra doan Ali adnda bir ocuklar vardr.)

"ki itirazm olurdu. Bir tanesi fikri dzeyde. Bir kmaz yol olarak grdm iin her insana yapacam gibi ikna etmeye, tartmayla, kendimce yanl olan gstermeye alrdm. Bir de tabii olum olduu iin tehlikeden korumaya alrdm. nsanlarn bir ksm bu politik hareketten koptuktan sonra, birileri tarafndan bireyler yapmaya zorlanm filan gibi hissediyor. Ben hi bir zaman yle hissetmedim. Btn bu admlar kendi irademle attm. Byle bir hayat yaamay kendim setim ama bunun yanl olduunu grdm zaman da dna ktm. Bu tabii ok uzun, 15 yl srd. Benim solcu, devrimci oluum 6667'lerden balatrsanz, ite kopuum da 8283'ler filandr. Benim yaammn zerinde mutlaka ok etkileri olmutur. Baka trl bir hayat yaasa idim bugn baka trl bir insan olurdum."

'Fadime dillerde, Fadime gnllerde'
Glay Hanm, tutuklanr ve Ankara'ya gnderilir. Baba Nuri Bey, kznn ziyaretine ancak alt ay zerine gidebilecektir: "Bir veya iki kere gelebildi babam. Geldiinde sivil giyinmiti. Hi bir ey konuamadk. Konumaya balasak alayacak. Onun bunu kabullenmesi ok zordu." Gktrk, 2,5 yln ardndan 1974 affyla hapisten kabilir ancak. renci aff da olur ama, niversite eitimi 'n umurunda bile deildir: "Tekrar fabrikaya gittim ve ii oldum." nce Msrl Triko'da ay, ardndan da Philips'de sekiz ay alr: "12 Mart dneminde parti ismiyle alyordum. Ama burada admla sanmla altm. nceki ismim Fadime Gk idi. Bana bir yerden bir hviyet bulmutular. Tekfen iileri beni ok severlerdi. i temsilcisi oldum orada. 'Fadime dillerde, Fadime gnllerde' diye bir slogan yapmlard." Gktrk, bir yandan sol propaganda yaparken bir yandan da ii snfnn sendikal mcadelesine katlr burada. Aydnlk hareketi, en nemli dman cephe olarak o zaman DSK iindeki TKP cephesini grdnden, de, Philips'de iinin rgtlendii DSK'e bal Maden Ynetimi'ne kar muhalefet oluturma abas iinde bulunur. Ancak, sendikaclarn patron araclyla direkt bask yapmas neticesinde buradaki iinden olur. Gktrk, bu dnemde ii snfnn youn olarak oturduu stanbul eliktepe, Gltepe, Sanayi Mahallesi gibi yerlerde Halkn Sesi gazetesini de datmaktadr. Philips'den atldktan sonra Aydnlk hareketinin kurmu olduu semt derneklerinden Mecidiyeky'deki dernei kuran Gktrk, 1977'ye kadar burada bulunur. Bu tarihte ise, daha sonra Trk basnnda provokatif yaynlar ile tannacak Aydnlk gazetesi yayn hayatna balayacaktr. Gktrk de, daha nce Halkn Sesi gazetesine birka yaz gnderdiinden Aydnlk' kuracaklar tarafndan gazeteye arlr: "O zaman biz ok fena hedeftik. Bir Apo'culuk km, Apocular'n hedefi idik. Onlarn ilk ldrdklerinden biri bizim Aydnlk muhabiri idi." Gktrk, Aydnlk'ta ii snf sayfasnn sorumluluunun yannda rs ve eki adl bir kenin de yazardr. Ve 12 Eyll...: "12 Eyll'de bizim hareket dorusu resmen hedef alnmad. Hakkmzda tutuklama karar filan kmad. 12 Eyll'le birlikte Aydnlk kapatld ve biz eimle beraber isiz kaldk."

Hareket Aydnlk'tan sonra, 1981'in hemen balarnda onun yerine haftalk Yeni Ufuklar adyla yeni bir yayn karmaya karar verir. Ancak hareket, ylesine kritik bir dnemde buna sahip bulmakta zorlanmaktadr. nk yaynn kapatlaca ve sahipleri ile yneticilerinin 12 Eyll rejimi tarafndan gz altna alnacana kesin gzyle baklmaktadr: "eitli kiiler byle bir dnemde biz byle bir ey istemiyoruz dediler." Bu aylarda 'n de iinde bulunduu bir grup kendi arasnda ok ciddi bir tartma iindedir. Lenin'in proleter diktatrl demokrasi ile ne kadar badar? Leninizm Stalinizm'in ne kadar devam vs... 12 Eyll de hareket iin bu durumu hzlandran bir sre olmutur: "ncelikle Metin de ben de bu tartmay Aydnlk hareketi iinde yrtmeyi ve Aydnlk hareketinde bir demokratikleme yaratmay umuyorduk. Bunun iin uratk, metinler yazdk. Bu dnemde Yeni Ufuklar iin bana teklif geldii zaman da, ite 'darbe koullarnda korktu da fikir ayrlklar buluyor' denmesin diye o grevi kabul ettim. Her dakika kapatlmay ve gz altna alnmay bekleyerek... Ve drt ay sonra kapatldk. Tartmalar da bir ie yaramad ve biz hareketin dna kmak durumunda kaldk." lerini de kaybeden ift, bylece ilk defa rgtl bir yaamn iinden km olur: "Ne i yapabiliriz diye dnmeye baladk. Eim ayn zamanda mimard. O mimar olarak i aramaya balad, ben de akas mesleksizdim. ODT'y yarm brakm, sonra fabrikalarda alm, derneklerde bulunmuum. 2,5 sene de Aydnlk'ta blm ynetmiim. O yzden kendi kendime, iyi yaptm dndmden gazeteci olarak i aramaya balayaym dedim." bir sre isiz kaldktan sonra Gne'te almaya balar: "Eski davalarmdan biri nedeniyle oradan atldm." Ardndan Gnaydn: " ay sonra bu eski solcudur diye bir ihbar oldu. Oradan da atldk. Herkes beni Mao'cu olarak biliyordu." Aydnlar davasnn da gndemde olduu o yllarda, bu zellikleri onun bir iyerinde tutunmas iin engel sebeptir. Gktrk, aramalarna ramen i bulamaynca artk medyadan midi keser ve ngilizce bilen bir sekreter olarak medya dndaki bir ie girer. e baladnn ilk gn Haluk ahin'den bir telefon gelir: "Bursa'da TP'in kurucusu olan akrabalarm vard demitim. Onlardan bir tanesi Haluk ahin'in arkada idi." Gktrk, nceki tecrbeleri Babali tarafndan hie saylarak Nokta'da stajyer muhabirlikle gazetecilie dn yapar. Nokta'dan ayrlaca zamanda da genel yayn ynetmen yardmcsdr: "Kendim ayrldm. Hem Nokta'nn tad kalmamt, hem de Asil Nadir'e satlmt." Bu sefer Geliim Yaynlar'nn sahibi Ercan Arkl, Aktel'i karaca 1990'da 'e bir teklif gtrr. Bir yl genel yayn ynetmen yardmcs bir yl da genel yayn ynetmeni olarak Aktel'de alan Gktrk, ardndan ei Metin Gktrk'le birlikte televizyon program retip satmak amacyla da Aktel'den ayrlr. Fakat televizyon ii gereklemez. 1994 sonuna gelindiinde Din Bilgin Yeni Yzyl gazetesini karmaya karar verir. Gktrk de burada ke yazardr artk. Yeni Yzyl kapannca da macera Sabah'ta devam eder: "Beni tamann zorluklarn zaman zaman yaamlardr mutlaka. Ama bunun bir zorluu varsa avantaj da var ki tamaya devam etmeyi tercih ettiler."

Grdnz gibi de, Cengiz andar, Fehmi Koru, ahin Alpay gibi, basnda eskiden var olan, fakat uzun yllar darbe ve benzeri oluumlarla unutturulan liberaleleme izgisinin yeniden olumasna katk salayan nemli kalemlerden biri olarak Trk basn iinde yerini hakkyla alm birisidir artk.




Bu biyografi (glay gktrk) 4364 kez okundu.

Biyografi: glay gktrk Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.