Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


enver paa kimdir ? enver paa biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
enver paa

Enver Paa 

1881 ylnda stanbul'da dodu. Soukeme Askeri Rtiyesinde renim grd. Harp Okulunu 1899'da piyade temeni olarak bitirdikten sonra, 1903'te kurmay yzba olarak Harp Akademisinden mezun oldu. Selanik'teki nc ordunun emrine girdi. 1906'da binba oldu. ttihat ve Terakki Cemiyeti kurucular arasna katld. Bu topluluk iinde tutunup, kendini sevdirdi.II. Merutiyet'in ilan edilmesinde nemli rol oynad. Makedonya Genel Mfettilii ve Berlin Ateemiliterlii gibi grevlerde bulundu. 31 Mart olaynda Hareket ordusuna katld. kodra mutasarrf ve cephe komutan olarak talyan saldrsna baaryla kar koyan Enver Paa, 1912'de yarbay oldu. 23 Ocak 1913'te ttihat ve Terakki tarafndan dzenlenen Babali basknna katld. Sadrazam Kamil Paann istifasn salad. Bylece ttihat ve Terakki Cemiyetinin iktidar ele geirmesinden sonra, Edirne'nin kurtarlmasnda nemli rol oynad. Bu baarsndan sonra albayla ardndan da tugenerallie ykselen Enver Paa, 1914'te de Sait Halim Paa hkmetinde Harbiye Nazr oldu. ehzade Sleyman'n kz ile evlendi. Orduda baz dzenlemeler yapan Enver Paa, Fransz modeli yerine Alman stilini uygulad.

Birinci Dnya Savana Almanlarn yannda katlmamzda etkin rol oynayanlar arasndayd. Dnya Savann Osmanl mparatorluunun yenilgisi ile sonulanmasndan sonra ttihat ve Terakki partili arkadalaryla birlikte, nce Odessa'ya, oradan da Berlin'e gitti; daha sonra Rusya'ya geti. Anadolu'daki Milli Mcadele hareketine katlmak istediyse de kabul edilmedi. 1920 Eyllnde Bak'de Dou Uluslar toplantsna katld ve Batum'da Trkiye uralar Partisini kurarak Trkistan' kurtarma hareketini balatt. Ancak Rus kuvvetleri karsnda baarl olamad. 4 Austos 1922'de Tacikistan'da, Belcivan yaknlarnda bir arpmada ld ve een kyne defnedildi.

HAKKINDA YAZILANLAR

1.Enver Paa
Cilt: 2 1908-1914
Makedonya'dan Ortaasya'ya
evket Sreyya Aydemir
Remzi Kitabevi / Tarih An nceleme Dizisi

2.Enver Paa'nn zel Mektuplar
Ar nan
mge Kitabevi Yaynlar

ttihat ve Terakki'nin nl liderlerinden Enver Paa, Osmanl mparatorluu'nun son be ylna damgasn vurdu. "Enveriye yazs", "Enveriye by", "Enveriye kalpa" moda oldu. Almanlar imparatorluu "Enverland" diye anmaya balad. Kimilerince Osmanl mparatorluu'nu gereksiz yere Birinci Dnya Sava'na sokup paralanmasna yolamakla sulanan Enver Paa, kimilerince de katksz bir yurtsever, byk bir asker ve devlet adam olarak grld. 1922 ylnda, "Turan" devleti kurma dlerinin peinde Tacikistan'da Ruslarla arprken len bu siyaset adamnn ayn zamanda ateli bir sevgili olduunu biliyor muydunuz? Elinizdeki kitap Enver Paa'nn alkantl zel yaamnn birinci elden tankldr.
Byk blm ilk kez baslan bu mektuplar yalnzca tarihiler iin paha biilmez bir belge hazinesi deil, btn okurlar iin srkleyici bir serven niteliinde.

3.Kendi Mektuplarnda
kr Haniolu
Der Yaynlar / Aratrma Dizisi

4.stiklal Harbimizde ve ttihat Terakki Erkan
Kazm Karabekir
Tekin Yaynevi

Kurtulu Savamzn balca kahramanlarndan biri olan rahmetli General Kazm Karabekir'in (1882-1948) bu eseri, 1. Dnya Savanda Osmanl ordularnn bakomutan olarak yenilgiye dp Avrupa'ya kam olan ile Cemal ve Talat Paalar gibi ttihat ve Terakki Cemiyeti (Frkas) kurucular ve erkannn zellikle Ulusal Kurtulu Sava yllarnda yaptklarn -belgelere dayanarak- anlatr. nemli belgeler arasnda Halk uralar Frkas program ile slam htilal Cemiyetleri ttihad nizamnamesi de vardr. 1920-23 yllarn kapsayan bu deerli anlar, Enver Paa'nn Kafkaslar'dan Orta Asya'daki feci ldrlne kadar geen btn yaamn anlatt gibi, Onun ve yandalarnn Kurtulu Savandaki olumsuz etkinliklerini de belirtmektedir.

5.ehitler lmez
4 Austos 1922: Enver Paann ahadeti
Yeni Avrasya Austos 2001

Austos ay, Trk Milletinin zaferler ay. Ama ayn zamanda byk Trk kahramanlarnn da ehit olduklar bir ay. 4 Austos 2001 tarihinden itibaren Trk Dnyas Kltr Merkezini ssleyen byk Trk kahraman Enver Paann resimleri de ite byle byk bir kahramann ansn yaatmaya alyordu.

Gen Trkler Hareketinin hrriyet kahraman smail Enver, 1880de stanbulda dodu. Gen bir subayken, Temmuz 1908de ihtilalin muzaffer bayra ile Makedonya dalarndan iniyordu. O artk ordunun ve milletin yldz idi. Bu yldz, onun bakomutan olarak girdii Birinci Cihan Harbine dek parlad. Savan bilinen seyri ve lkenin iine dt aclar, onun da kaderini belirledi. Ksa ve youn bir hayata sdrlamayacak kadar zafer ve yenilgiyi bir arada yaad. Enver Paann yaamn sonlandran, Orta Asyadaki mitsiz mcadelesi bile, tarihimizde benzeri ok olan btn araylarn, bir baka byk rnei olarak yer ald. Bu hareketi her ne kadar gereklerle elise de, Trk insannn ruhuyla elimeyen bir k, bir atl olarak hatralarmzda antlat.
Enver Paa, Orta Asyaya koarken, ona nice vglerle, "Hakanlarn Hakan, Padiahlarn en by" diye hitap edilmiti. Onun ryalarn ssleyen; Gazneli Mahmutlarn, Babr ahlarn, Timurlarn bile karlamadklar jeopolitik kanunlar, yaanlan an ideolojik akmlar, silahl dmanlardan daha tehlikeli ve gl olarak karsna dikildiler. stelik; "Gkkubbe sard. Buhara, Semerkant, Takent ufuklarnda artk baka rzgarlar esiyordu. Onun mihnetli gnler yaad Duanbe evresiyle, Kurgan-Tube, Baysun ve nihayet topraa dt Balcvan illeri, gemie kar hafzaszd. Pamir dalar ise, hametli olmaktan ziyade, souk ve cesaret krcyd..." (1)

can gibi sevdii Trkistanda srdrd zgrlk mcadelesinde son mitlerini de yitirmiti. nnde Rus ordularnca gerekler, ardnda Pamir dalarnn doruklarnca temiz idealler arasnda kuatlmt. deal ile gerein, artk almas mmkn olmayan snrna varm, yol bitmiti.

evket Sreyya Aydemir, isimli eserinde, onun unutulmaz ahadet ann yle anlatr:
"imdi 4 Austos 1922 tarihindeyiz. Kurban Bayramnn birinci gndr... Enver Paa, maiyetinde kalanlarn, evin nnde toplanmasn ve onlarn bayramn kutlayacan syler. Toplanlr. Kalan askerlerine dualarn, tebriklerini bildirecek ve kendilerine bir miktar para verecektir. Asker balarna ise, kendilerinin de bildikleri gibi, onlara sunacak bir eyi olmadn syleyecek ve bu mterek mcadelelerin hatras olarak kendilerine, kendi mhr ve imzasyla birer belge, hatta rtbeler verecektir.
Balcevan Beyi Devletment Bey de Enver Paaya , altn ve gm ilemeli bir apan, yahut ipekli cbbe ile bir sark hediye etmitir. Hulasa herkes bu hznl Kurban Bayramnn havas iindedir. nk bilinir ki bu gnler, artk son beraberlik gnleridir. Arkadan ve evreden ise dman ilerler. Doudaki Pamirler yol vermez karl dalardr. Kesilen kurbanlarn topraa akan kanlar, hala tazedir.

te tam bu tren srasndadr ki douda, vadinin dere-i Hakiyan ksm ile ean tepesi istikametinden silah sesleri gelir. Bu bir baskndr ve tren yerindeki kalabalk, basknclarn makineli tfek ateleri altnda eriyebilir.

te o anda Enver Paa, hemen atna atlar. Drt bei Osmanl Trklerinden olmak zere 25 kadar atl, hemen onu takip ederler. Doru ean Tepesine ynelinir. egan, Abderya suyunun kuzey srtlarna der. Altta, Dere-i Hakiyan vadisi uzanr. ean, Balcevana (yahut Belh-i Cevan) 15 kilometre kadar doudadr. Tepede mevzilenmi ve makineli tfekleri bulunan bir dman mfrezesine kar aadan, vadiden ve ancak atlar stnde ekilmi kllarla, azlk bir nevi fedai svari grubunun saldrya geiinin sonu bellidir. Ama en ndedir. Atn yldrm gibi srer. Klcyla havay yararak koar. Yanndakiler de ondan geri kalmazlar.

Bir Kumandann, bir Bakumandann, bir baskn mfrezesine kar en nde ve atla, klla kar k, askeri sava usullerine smaz. Ama burada artk askerlik deil, yolun sonu, son hamle ve beklenen sonu aray konuacaktr. Bu son ise, lm ve ahadettir...

imdi btn yollar kapaldr ve 1908de Makedonya dalarnda balayan serven artk Himalaya dalarnn kuzey silsilelerini tekil eden Pamir eteklerinde, yiite sona erecektir.

yle de olur. Cean tepesinde ve Kulikov kumandasnda ate saan mitralyzlerin zerine, yaln kllarla hcum eden bu 25 kadar svarinin akl almaz saldrs, kar tarafta, hatta aknlk da yaratr. Bu kllarn altnda yaralananlar, teslim olanlar bile olur. ndeki mitralyz susturulmutur bile, ama ate kesilmez ki. Daha arkadaki ikinci mitralyz, ateini, huzmesini, en nde ilerleyenlerin zerinde younlatrr. Bunlarn en nnde de, vardr. Bylece, ada Mitralyz, ortaan nl silah olan klc yener. vurulur. Atndan der. Onunla beraber dierleri de yerlere serilirler. Paann kr at Dervi, btn bu tr sahnelerde olduu gibi, efendisinin ba ucundadr. Ama mitralyzn eritleri atelerini kusmaya devam ederler. Dervi de nce n iki aya zerine ker. Sonra yana devrilir. O da son nefesini vermitir.

ean tepesine arkadan kalabalk yardmclar gelemez. Abderya panik iindedir. Ama Dou Buhara Beylerinin en vasfls, en sadk olan ve en yiidi olan Balcevan Beyi Devletment, kye biraz ge yetimitir. Paasnn eana saldrdn renince, hemen atna atlar. Son sahneye yetiir. Ve Devletment Beyin de cesedi, bu tepede Paasnn biraz berisinde topraa serilir." (2)
Bu byk kahraman asker, 42 yanda, Trklk ideali urunda ehit dt Trkistan topraklarnda, dier ehitlerle birlikte, Abderya Suyu kenarnda ve vadisindeki Abderya kynde, bir pnarn bandaki ceviz aacnn altna gmlr ve Trkistan, yeniden zgrlne kavuuncaya dek burada inatla bekler. deallerinin gerekletiini grnce de, ebedi istirahatghna ekilmek zere, stanbula getirilir. Tren srasnda onu yeniden topraa vermek zere mezarna inen Ayvaz Gkdemir; bu byk kahramana ait naan 70 yldr hi bozulmadan kaldn grr. ehitlerle ilgili olarak sylenen bir mucize daha gereklemi, ehid Enver Paann naa da bozulmadan doduu yere dnmtr...
(1),(2) Makedonyadan orta Asyaya ENVER PAA, evket Sreyya Aydemir, 3.cilt, 1972 stanbul

6.stiklal Harbimizde
ttihat Terakki ve Enver Paa
2 Cilt Takm
Kazm Karabekir
Emre Yaynlar / Cumhuriyet Tarihi Dizisi
Hazrlayan: Orhan Hlag
stanbul Haziran 2001

Enver Paa, Harb-i Umumi'den malup klmas zerine Berlin'e kamak zorunda kalmt. Buradan Rusya'ya
geen Paa Moskova'da ngiliz emperyalizmine kar birlikte mcadele etmek iin Sovyet devlet adamlar
ile grerek onlardan anadolu hareketine silah yardm yapmalarn istedi. Ve Rusya'nn desteiyle kurulan slam htilal Cemiyetleri ttihad adl cemiyetin bana geerek Anadolu'da ubeler amak istedi ve 1920 Eyll'nde gerekleen Dou Halklar
Kongresi'ne katld.

Bir ara Berlin'e dndyse de fazla kalmayarak yine Moskova'ya geldi. Ve Ankara hkmetinin temsilcisi ile grmeler yapt. Mustafa Kemal Paa'ya bir mektup yazarak hakkndaki sylentileri ve anadolu hareketinin bana geecei iddialarn yalanlad; fakat Yunan saldrsnn balamas ile Anadolu'ya geme fikriyle Batum'a geldi.

Btn bu gelimeler olurken beride Anadolu'da gzle grlecek baz faaliyetler belirdi: Trabzon'da Enver Paa'ya taraftarl ile bilinen Yahya Kahya, mahkum ve kaaklardan oluan bir tabur meydana getirerek bana buyruk baz iler yapmaya ve Enver'in yaknda dneceini aka telaffuz etmeye balad. Dier taraftan, gelimeler Byk Millet Meclisi'nde bulunan
krk civarndaki ttihat mebuslarda da yanksn buldu. Bu gelimelerden rahatszlk duyan Mustafa Kemal Paa, Rus hkmetiyle anlaarak, Enver Paa'y devre d brakt.

Ruslarn desteklerini kaybettiini ve Anadolu'da da birey yapamayacan anlayan bu kez, Trkistan'a ynelerek, buradaki Trkleri Ruslara kar istiklal mcadelesi vermek zere rgtlemek istedi ve bu yolda da can verdi.

lk basksn 1967'de yapan bu eser; o srada ark'ta bulunan Kazm Karabekir'in kendi gzlem, hatra ve bilgileriyle birlikte, bu macerann kahramanlarnn 1920-23 arasndaki resmi-zel yazma ve mektuplarnn suretlerinden oluan birinci elden bir kaynak
niteliindedir. Ayrca, ayn hadiselerle balantl olan Yahya Kahya ile Mustafa Subhi'nin ldrlmesi olaylar ve bunlarla ilgili belgeler de, eserde ele alnan konulardandr.

ve ttihat ve Terakki erkannn Milli Mcadeledeki faaliyetlerine dair ilk elden bilgi, belge ve anlar veren eser, slam htilal Cemiyetleri ttihad nizamnamesi, Halk uralar Frkas Program ve Meclis tarafndan Kahya Yahya olayn incelemek zere
Bursa mebusu Mustafa Fehmi Efendi bakanlnda oluturulan tahkik heyetinin raporu gibi ok nemli belgeri de iermektedir.
(Arka Kapak)

7.
Abdullah Recep Baysun
Erol Cihangir
TURAN KLTR VAKFI

"deallerinizi gerekletiremiyorsanz, gereklerinizi idealletirin" diyerek "Turan Bar" iin yola kan Hazretleri -Paam baaramazsanz ne olur? Serzeniine karlk O'nun, "-baaramazsam leceimi biliyorum hi olmazsa lmmle Bat Trkl ile Dou Trkl arasnda manevi bir ba olurum" dedii zere gerekten Turan yolunda ehit olarak Bat ile Trkistan (Asya) Trkl arasnda muhkem ama bir o kadar da narin ve nezih bir ba olmutur.
Yayn Yl: 2001; 208 sayfa; 3.HAMUR; 14x21 cm; KARTON KAPAK; ISBN:9757893323; Dili:TRKE




Bu biyografi (enver paa) 6461 kez okundu.

Biyografi: enver paa Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.