Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


ebussuud efendi kimdir ? ebussuud efendi biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
ebussuud efendi

Ebussuud Efendi 

HOCA ELEB olarak da bilinir, tam ad MEHMED EBUSSUUD EL-MADI (d. 30. Aralk 1491, skilip - . 23 Austos 1574, stanbul), Osmanl eyhlislam, fkh ve tefsir bilgini.

Mutasavvf Muhyiddin Mehmed'in olu, anne tarafndan da Ali Kuu'nun torunu-dur. nce babasndan, sonra Meyyedzade Abdurrahman Efendi ile Karamanl eyyid Sleyman'dan ders ald. 1516'da negl shak Paa Medresesi'ne mderris olarak atand. 1520'de bu grevinden alnd. Ksa sre sonra Davud Paa, 1522'de Mahmud Paa, 1525'te Gebze, ertesi yl Bursa ve 1528'de de stanbul Fatih sahn- seman medreselerinin mderrisliklerine getirildi. 1533'te nce Bursa, sonra stanbul kads oldu. 1537'de Rumeli kazaskerliine yk-seldi. 1545'te eyhlislamla getirildi ve yaam boyunca bu grevde kald.

Osmanl eyhlislamlar arasnda daha ok verdii fetvalarla tannan Ebussuud Efendi, zellikle Batmilii benimseyen mutasavvflara kar koydu.

Ebussuud Efendi'nin Trke, Farsa ve Arapa 20'den fazla yapt vardr. Bunlann en nls rad'l-Akli's-Selim ila Mezaya'l-Kurani'l-Azm (1858-59, 2 cilt) adl Arap-a Kuran tefsiridir. nl fetvalar ise eyhl-islam Ebusuud Efendi Fetvalar (1972, yay. haz. E. Dzda) adyla derlenerek yaymlanmtr.

iir de yazmtr.

HAKKINDA YAZILANLAR

Tek bana bir ordu...

O gn Sleymaniye Camii cemaate dar gelir. Muazzam kalabaln bir ucu Mercan yokuundadr, bir ucu Vefa sokaklarnda. Kolay deil bir devre mhrn vuran sultan, Muhteem Sleyman yoktur artk. Allah iin namaza diye barr, Mbelliler haykrrlar Er kii niyetine Ses dalga dalga yaylr uzaklara.

Kanni, Zembilli Ali Efendi, bn-i Kemlpaa, mam- Birgiv gibi zirvelerin sohbetinde yetiir. Yahya Efendi gibi bir derya ile st kardetir. Eh bylesi biri lm ok dnse gerektir. Nitekim kabrini salnda kazdrr. lmeden topran avular, fatihalar okur kendi mezarna.

SEN KENDN KURTARDIN AMA...
Sultann naa tam mezarna braklacaktr ki, elindeki ekmeceyi tabutun yanna sktrmaya alan bir saray aas Ebussuud Efendinin dikkatini eker, mbrek derhal mdahale eder Dur bakaym! der, Neler oluyor orada?

-Bu emaneti mezara brakmam gerek.
-Olmaz! Byle bir ey caiz deil.
-Sultanmz vasiyyet ettiler ama.
-Vasiyyet mi? inde ne var acaba?
-Bilmiyorum efendim.
-Ver bakaym u ekmeceyi.

Adamcaz uzatr, eyhlislm uzanr. Lkin tam o sra kalabalk dalgalanr, ekmece yere der. Ortala yzlerce kt yaylr. bunlardan birini eline alr. Altnda kendi mhrn grmez mi? Gz kararr, rengi uar. Benzinde tek damla kan kalmaz, bildiiniz kl kesilir. Hemen oraca ker, yumruklarn akaklarna dayar. Zor duyulan bir sesle Ah Sleyman ah! der, Sen kendini kurtardn. Bakalm Ebussuud ne yapacak?

K GZDE EL
Ali Kuu ve Mustafa mdi Ulu Beyin yannda yetimi birer zirvedirler. Hem gkleri kitap gibi okur, hem de hastalklar tehis ederler. airdirler, ediptirler. Tarihi, corafyay iyi bilirler. Timuroullar dalnca Akkoyunlularn hizmetine girerler.

Uzun Hasan bunlar eli olarak Fatihe gnderir. Fatih insan sarrafdr. Uzun Hasann mesajyla ilgilenmez bile. Ama gzn elilerden alamaz. Bu iki lime hayran olur ve ne eder eder onlar Osmanlya kazandrr.

Gel zaman git zaman Mustafa mdinin oluyla Ali Kuunun kz evlenirler. Bu kutlu izdivatan, nurlu Ahmed (Ebussuud Efendi) doar. Ebussud Efendinin babas eyh Yavsi (skilipte medfundur) hnkrlarn eyhi, eyhlerin hnkr diye tannr. zellikle II. Bayezid ona ok hrmet eder. Eh bylesi bir ailede gn boyu ilim konuulur, hele ocuk gibi bir zeka kpyse minicikken ilim ehli olur. Dahas Meyyedzde ve Mevlna Seyyidi Karamninin tedrisinden geer. Nitekim Akemseddinin halifelerinden brahim Tennri Hazretlerinin feyzli sohbetlerine kavuur, ular kemle.

PAAZADE HAZRETLERNN GZDES
bn-i Kemlpaa, Ebussuud Efendiyi grd gn bir kenara yazar. Onu gen yata shkpaa Medreselerine mderris yapar. Sonra Bursa ve stanbul kdlna getirir ki bunlar byk makmlardr. Zira o devrin kdlar ayn zamanda belediye bakandrlar. Mbarek ok sk alr, ona ayak uydurmak ok zordur. Ancak ylesine ehil ve ylesine alkandr ki ara basamaklar atlaya atlaya ykselir ve gen yata kadasker olur. Knuni ile Macaristan seferine katlr, askerle bkp usanmadan sohbet eder, onlar zafere inandrr. Budinde ilk hutbeyi o okur. Sleymaniyenin temeline ilk ta o koyar. Sultan Kbrsn fethine ikna eder. Nitekim bir ilim adamnn varaca son noktaya getirilir ve tam 30 yl (dile kolay) eyhlislmlk yapar.

sade giyinir ama ok heybetlidir. Gler yzl ve tatl dillidir. slubu latifelidir ve ocuklarla yakndan ilgilenir. Arapa sorana arapa, farisi sorana farisi cevap verir. iirli suallere ok sanatl karlklar hazrlar. Sradan insanlar bile ciddiye alr, basit sualleri dahi savuturmaz, muhatap anlayncaya kadar izah eder. Ebusuud efendi sadece insanlarn deil cinlerin de meseleleri ile ilgilenir. (Mbarein cinlere yazd fetvalar Eypde Yazl Medresenin duvarlarnda bulunuyordu. Ancak hem Hind, hem Arap harflerine benzeyen bu esrarl yazlar okunamad ve zamanla boyatlarak kapatld)

Ebusuud Efendi Sultan Sleymana Knuni adn kazandran knunlarn mimardr. zellikle o devirde iddetle ihtiya olan razi kanunnamesini yazar, Tmar ve zametleri sisteme sokar.

HIZI BA DNDRR
Devlet ilerinde yanndakilerin tahmml edemiyecei bir sratle alr. Ktiplerin bir ksm gnn ilk yars kalem oynatrlar, bir ksm ikinci yars yumulurlar kada. Mbarek ok prensiplidir. Yaplmasna karar verilen ileri asla unutmaz. Vakitli vakitsiz tefti eder, eksiklikleri aksaklklar gzyle grr ve yerinde giderir. 20 mkemmel kitap hazrlar ve zaman zaman ili ve mnl iirler yazar.

Hepsi bir yana Mlulzde, Hoca Sadettin, Bostanzde Mehmed ve Bostanzde Mustafa, air Bki, Knalzde, Fudayl bin Ali Cemali ve Ataullah Efendi gibi prlantalar yetitirir.

Eh elbette ibadet ehlidir. Uykusuz geen geceler, onlar iin meziyyet deildir. Belki de bu yzden onu mam- zam Efendimize benzetirler.

Eer yapt ileri, yaad gnlere blerseniz arrsnz. Bir insan hem halkla urasn, hem sultan yalnz brakmasn. Seferlere ksn, merasimlere katlsn, kitap yazsn, fetva versin, talebe yetitirsin, devleti sisteme oturtsun, adli ve idari mesuliyetleri olsun, messeseleri kontrol etsin, fikir retsin, tkanan ileri yerinde dzeltsin. Hem de hibirini aksatmasn. Vallahi zor! ok zor. Ho onlar bu yzden byktrler ya.

Eh, mimar Sinan, kaptan Barbaros, airi Baki, seyyah Piri Reis, tarihisi Hoca Saadettin, velisi Yahya Efendi olan bir devrin eyhlislm da byle olmaldr. Ebussuud gibi. (Kuddise sirruh)

bir sahabe adr ve Eyyb Sultan civarna defnedilmeyi vasiyyet eder. Halid bin Zeyd'i (radyallahu anh) ziyarete gelenler, byk velinin nnden geerler.

Ebussuud Efendinin nurlu kabri Eyyb Meydan'nda adyla anlan Dar-l Hadis'in bahesindedir.




Bu biyografi (ebussuud efendi) 2990 kez okundu.

Biyografi: ebussuud efendi Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.