Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


cemil meri kimdir ? cemil meri biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
cemil meri

12 Aralk 1917'de Hatay Reyhanl'da dodu. Hatay Lisesini bitirdi. stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi Felsefe blmne girdi. renimini tamamlayamadan Hatay'a dnd. Bir sre ilkokul retmenlii ve nhiye mdrl, Tercme Kaleminde reis muvinlii yapt. stanbul niversitesi Edebiyt Fakltesi Fransz Dili ve Edebiyt blmn bitirdi. Elz Lisesinde Franszca retmenlii yapt (1942-45). stanbul niversitesi yabanc diller okulunda okutman olarak alt (1946). 1955'te gzleri grmez oldu. Fakat talebelerinin yardmyla almalarn lmne kadar srdrd. 1974 senesinde stanbul niversitesinden emekli oldu. 13 Haziran 1987 gn stanbul'da veft etti.

'in ilk yazs Hatay'da Yeni Gn Gazetesi'nde kt (1928). Sonra Yirminci Asr, Yeni nsan, Hisar, Trk Edebiyt, Yeni Devir, Pnar, Dou ve Edebiyat dergilerinde yazlar yazd. , genlik yllarnda Franszcadan tercmeye balad. Hanore de Balzac ve Victor Hugo'dan yapt tercmelerle kuvvetli bir mtercim olduunu gsterdi. Bat medeniyetinin temelini aratrd. Dil meseleleri zerinde nemle durdu. Dilin, bir milletin z olduunu savundu. Sansre ve anarik edebiyta iddetle att.

ESERLER: Umrandan Uygarla (1974), Krk Ambar (1983) isimli eserleriyle iki def Trkiye Mill Kltr Vakf dln kazand. Hint Edebiyt, Saint Simon, lk Sosyolog, lk Sosyalist, Bir Dnynn Eiinde, Bu lke, Maaradakiler, Bir Fcinn Hikyesi, Ik Doudan Gelir ve Kltrden rfana balca eserleridir.
Ald dlleri: Krk Ambar adl eseriyle "Trkiye Mill Kltr Vakf" dl, Ankara Yazarlar Birlii Derneinin"Yln Yazar", Kayseri Sanatlar Derneince, "nceleme", Kltrden rfana adl eseriyle, Trkiye Yazarlar Birlii "Yln Fikir Eserleri" dllerini ald.


HAKKINDA YAZILANLAR

Prof. Dr. mit Meri Yazan, babasna gsterilen ilgiyi yorumlad:

hayranlar
gnden gne oalyor

TAKDM
Artk, ismi tefekkrn, ilenin ve bir byk kltr abidesinin semboldr lkemizde. nk, yoz ve s bir kuatma ile adeta bir maaraya hapsedilmi olan bizler, Baty da, Douyu da, Hindi de, Uzak Douyu da hep ondan rendik. O beyinlerimize drd tecesss atei ile bizi fikri bir yenilemeye sevk etmi, bir kltr ve irfan uyanna doru ynlendirmiti. Eer o olmasayd, ne Bu lkeyi bylesine derinden tanyabilecek, ne de Ik Doudan Gelir fikri ile kendimize dnebilecektik.

Aramzdan ayrlnn 12. Yl mnasebeti ile, gnden gne byyen dalgas, sevdas, ilgisi zerine, deerli kz, sosyolog Prof. Dr. mit Meri Yazan hanmefendi ile sohbet ettik.

SPOTLAR

, bugn 500 bin kiilik bir okur kitlesine ulamtr. Bir tebihle sylersek, bir iftidir, Anadolu bozkrna dnce tohumlarn samtr ve o tohumlar imdi filizlenip boy atyor.

in okurlar cemaatini tanmak, onlarn zerinde durmak lazm. Artk okurlardan, yazara gitme zaman gelmitir. Bu konuda ok zel gzlemlerim var. Bunlardan en nemlileri, edilen telefonlar, gnderilen mektuplar ve babamla ilgili anma toplantlarnda bir araya gelen gen nesillerin yapt analizler.

Seni tanmakla balad her ey. Sen kopardn kzlca kyameti. Akllar seninle durdu. Kara zindanda doan gne sendin. Maaradan seninle ktm. Grmeyen gzlerim, seninle grr oldu. Ac ekmek neymi, fikir neymi seninle tandm. uurumun lambalarn yakan sensin.

Trkiye projeksiyonsuz yayor. Gelecekle ilgili hi bir ideali yok. Halbuki byk devletleri yzer yllk, be yzer yllk, biner yllk projeleri, hedefleri vardr. Trkiye gnbirlik bir bcek gibi yayor. Trkiyenin geleceini dnmesi, gelecei zerine projeksiyonlar yapmas kanlmazdr.

OLCAY YAZICI

Bilinen bir gerek, fakat gen nesiller asndan soruyorum. Kimdir o fikrin gkkua olan, Baty da, Douyu da bizlere reten, fikrin byk ilekei ? Onun sadece kz deil, ayn zamanda gz, kula olan sizden, bir kere daha rica etsek?

Gl tarife ne hacet, ne iektir biliriz! diye bir szmz vardr. Bence artk i anlatmann, tarif etmenin zaman gemitir. nk , tariflerin tesine gemitir. O eserleri ile bugn aa yukar 500 bin kiilik bir okur kitlesine ulamtr. Bir tebihle sylersek, bir iftidir, vatan sathna, Anadolu
bozkrna dnce tohumlarn samtr ve o tohumlar imdi onlarla, yzlerle yeeriyor, filiz verip, boy atyor.
D dnya i tanmak istiyor
Byk ileler ekilerek, vatan corafyasna dikilen Cemil Meri iekleri ayor, diyebiliriz yani?

Evet, diyebiliriz...Bu iekler, topraktan km, boyatmlardr. Bu bakmdan in artk okurlar cemaatini tanmak, biraz da onun zerinde durmak lazm. Artk okurlardan, yazara gitme zaman gelmitir. Bu okurlar cemaati ile ilgili olarak benim ok zel gzlemlerim var. Bunlardan en nemlileri de, edilen telefonlar, gnderilen mektuplar, babamla ilgili anma toplantlarnda bir araya gelen gen nesiller.
1997nin Aralk aynda Tark Zafer Tunaya kltr merkezinde, Bykehir Belediyesi Kltr Dairesi tarafndan dzenlenen toplantdaki konuma metinleri z yaynlar tarafndan kitaplatrld. Ad ise ilgin, ve Bu lkenin ocuklar. Bu okurlar cemaati ile iki senedir temasmz hi kaybetmedik. Ayda bir defa toplanyor, bazen in eserleri zerine, ten alnan ilhamla yeni olaylar zerine gr ve fikir al veriinde bulunuyoruz.
Ayrca, Tunus niversitesinin tarih profesr Abdlcemil Temimiden, in Arapaya tercmesi iin teklif geldi.
Konuma srasnda babamn ad geti. Ne yazk ki, mslman bir Arap entellekteli olarak, muhterem babanz tanmyorum. Benim gibi dier Arap dnyas da maalesef tanmyor. Trkiyenin bu kadar nemli bir yazarn tanmamak, bizler iin ayp saylr. Babanz bana biraz tantnz, dedi. Ben de peki dedim ve Bu lkeyi aarak ona, Ktalar ipek bir kuma gibi keser bierdik!... cmlesiyle balayan blm okudum. Temimi ylesine etkilendi, ylesine beendi ki bu cmleyi, ltfen dedi, babanzdan bir seme yapnz ve onu vakit geirmeden Arapaya tercme edelim. Arap dnyas, 20. Yzyl Trk kltrnn yetitirdii bu irfan adamn mutlaka tanmaldr.
Bu mnasebetle bir yldr in Arapaya evrilmesi metinleri zerinde alyoruz.
e kar byk bir ilgi

Ayrca Trk cumhuriyetlerinde de, e kar byk bir ilgi uyanmaktadr. Cemil Meriin, Kazak ve Azerbaycan Trkesine tercmesi yolunda da teklifler var. Yani biz belki i d dnyaya yeterince tantmadk, fakat d dnya kendiliinden i tanmak istiyor, bunun iin snrlar zorluyor. nk Trkiyeyi tanmak demek; bir anlamda i tanmak demektir.
Bu arada Gazeteciler ve Yazarlar Vakfndan bir davet aldm. 20. Yzyl Trk Kltrne Yn Verenler balkl bir dizi balatyorlar. ahsiyetler arasnda babam in yan sra, Mehmet Akif, Peyami Safa, Necip Fazl, Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpnar ve Kemal Tahir gibi isimler de bulunuyor.

Bir ehre, bir kye ve bir mahalleye tek bir sevdals bile dm ise, o belde zamanla fikri bir tutuma yaayacak demektir...Gen severler kimlerdir? Ne tr mektuplar geliyor size Babanzla ilgili olarak?...

i tanmak istei daha ok yurtdndan geliyor. Trkiyeyi tanmann, nce i tanmaktan getiine inanyorlar.
Psikoloji blmnden mezun bir rencinin, Elif zdemirin, babam le ilgili yazdklarn aktarmak istiyorum. Bir bir profil izmek iin.

Elif benim rencim. 1997 yaznda Amerikaya gitti. Biliyorsunuz dnyann en byk ktphanesi Washingtondadr. Orada, Trkiyeden yazar var m diye aratrm, bakm ki, ktphanede Hint Edebiyat var, Bu lke var, Jurnal var, Maaradakiler ver, Ik Doudan Gelir var, Krk Ambar var, mrandan Uygarla ve Sosyoloji Konumalar var. Yani, semeyi bilen her idrak i arayp buluyor.

Yerliden, evrensele almak demek bu olsa gerek?

Evet, evrensellik bu demek...Gelelim, in okuyucular cemaatine(mit hanm zellikle bu kavram kullanyordu. Biz de deitirmedik.) Bunlarn iinde yazarlar da var. Cahit Koytakn yazd ilgin bir iir var. Ad Son Osmanl.

okurlarn daha yakndan tanmak iin, Tark Zafer Tunayadaki toplantya katlan, 17 yandaki kran atakn yazd mektubun ilk sayfasn okumak istiyorum:
Sayn mit Meri Yazan, gzel paylamlara, dorukta mutluluk ve duyumlara vesile olduunuz iin teekkrler. Kendimi hala bir ryann iinde hissediyorum. Ve oradan sesleniyorum u an size. Fakat sanrm her ey gerek, ryadaki gibi eksiksiz ve gzel. Ve en nemlisi artk ba rollerden birini de ben oynuyorum. Sizinle, gnlerini paylatk. Teneffs ettiimiz havay, kitab, tarihi, heyecanlar paylatk. Yreklerimiz tek bir yrek oldu. Beynimizi byttk o gn. Yreklerimizle birlikte fikirlerimizi, lklerimizi, heyecanlarmz da byttk.
Tm bunlar harflere, kelimelere, cmlelere hapsettim. Onlar seslere baladm. Ben yeni heyecanlar da yine seslere, kelimelere kilitleyeceim. Benden yeni sesler gelecek kulaklarnza.

iin eref defteri
Bir de defterim var. in eref defteri. Defterin ilk sayfasna 4 Mays 1997de kzma hitaben yle bir ey yazdm:
Sevgili Hazal, bu defter in fatihi olduu serdengetilerin defteridir. Ona sahip k. nk bu liste, sana brakacam mirasn hepsinden daha nemli, daha lmsz ve daha anlamldr. Deden, bu lkede bir dnce aristokrasisi yaratt. Bu listede onlarn eref listesini bulacaksn...

Daha sonra bu deftere eitli isimler, le ilgili duygu ve dncelerini yazd. Onlardan birini size okumak istiyorum. Mimar Sinan niversitesi Sosyoloji Blm rencisi, Mahmut alrn yazdklar yle:
Seni tanmakla balad her ey. Sen kopardn kzlca kyameti. Akllar seninle durdu. Kara zindanda doan gne sendin. Maaradan seninle ktm. Grmeyen gzlerim, seninle grr oldu. Ak neymi, ac ekmek neymi, fikir neymi seninle tandm. uurumun lambalarn yakan sensin...Seni tandktan sonra vatansz, kimliksiz kaldm. Seni tandktan sonra ruhum boyal bir ku oldu. imdi ben gebe bir serseriyim. Havarisiz saym...Seni tanmadan nce nmde iki kap vard. Biri cinnet, biri lmd. imdi nc bir kap var: O ak kaps...Kitaplar yaralarma ifa olmaz oldu. Artk ben de karar verdim kitap olmaya. Seninle bytyorum acm, hznm ve kendimi...Ben dergahtan kovulan derviim. Krler seninle grr oldu. Sarlar seninle duydular. Dilsizlerse imdi hatip.!..

Bir baka renci, Yusuf Emrenin yazdklar ise yle:
Utanyorum ismini yazmaktan, fikrin devasa insan. Bu nesil adna. Bir sarmak gibi sarldm, ak olduum kitaplarna. Bu akn bysn bana kim yapt? Bilmiyorum. Ama byle bir byye nesil olarak muhta olduumuzu biliyorum. Sen dnyaya hi bir zaman kr bakmadn. Bizler ise ak gzlerimizle kr yaadk. Yllarca bilgiye, kltre kar a yaadmz iin, hislerimizi de kaybettik. Okumamakla ve kitaba yabanc kalmakla, en iddetli zulm kendimize reva grdk. Ruhaniyetin karsnda imdi biz utanmayalm da, kimler utansn? Kazanma adna hi bir eyini boa kaybetmedin. Seninle bir defa daha, yoklukta varlk cilvesinin srrn anladk. Med-cezire maruz kalan skntlarn dalgalar gibi sahilindeki kayalara vuruyor. Ama sen anmadan, kzn ellerinden tutarak, yoluna devam ediyordun. Biz ise kymetini bilemediimiz zaman sermayesinin yokluundan ikayet ettik durduk. Az da olsa yryebilseydik, duranlarn haline alamay renecektik. Fakat imdi kendi halimize bile alayamyoruz.

Kapal gzlerinle kitaplara selam sarktyordun. Son anlarnda kapal uurunla, Muhammet Sevgilim diyordun. Azndan kan son cmleyi duyduumda, iliklerime kadar titrediimi hissettim. Alamadm dersem, yalan olur. uurunun kapal olduu bir anda bile, Muhammed Sevgilim diyordun. Yaasaydn, sylediin bu cmle iin sana kle olmaya raz olurdum...

Bunlar gibi daha yzlerce mektup var. Btn bunlar unu gsteriyor ki, in Anadolu bozkrna sat tohumlar artk bugn nar gibi boy atyor.

Meri soyad siyasetin zerindedir

Seim ncesinde siyasi evrelerden size aday olmak iin teklifler geldi. Fakat, bunlar kabul etmediniz. Neden? Siyasete souk mu bakyorsunuz?

rencilerime de sylediim bir cmle var. O da udur: Sizler btn partilerin stndesiniz. Kendinizi bir paraya mahkum ederek, btnden vazgemeyiniz. Sosyolog bir partinin deil, Trkiyenin sosyologu olmal.
Trkiye kendi kendisini tanmayan bir lke haline gelmitir. Trkiye projeksiyonsuz yayor. Gelecekle ilgili hi bir ideali yok. Halbuki byk devletlerin yzer yllk, be yzer yllk, biner yllk projeleri, idealleri, hedefleri vardr. Trkiye ise plansz, programsz ve gnbirlik, adeta bir bcek gibi yayor. Trkiyenin geleceini dnmesi, gelecei zerine projeksiyonlar yapmas arttr. Yarnla ilgili planlar bugnden yaplmal. Eer bu yaplmazsa, yarnla ilgili mitlerimiz de olamaz. Sosyologlarn bu sahada faydal olacana inanyorum. Fakat, sosyologlar hkmetlerin deil, devletin sosyologu olmal...
Konuya dnersek, evet, Meri soyadnn siyasilememesi iin siyasete atlmadm. nk o Trkiyenin btnn kapsayan kuatc bir isim. Bu isme sayg gstermek, benim babama kar bir grevimdir.

Kalemin kutsiyetine inanyorum

Dnyann kldnden ve kresellemeden sz ediliyor. 2000li yllarda genel bir dnya devleti kavram m arlk kazanacak, yoksa milli kimlikler mi n plana kacak?

Tabii bu sorunuza homojen bir cevap vermek mmkn deil. in ve Trk milleti gibi binlerce yldan beri sregelen milletler vardr. Avrupa millet bilinci var. Bir de ayrca tarih boyunca hi devlet kurmam etnik unsurlar var. Yani globalleme karsnda milletlerin durumu ne olacak sorusunun cevab tek olamaz.

Elbette dnya ok kld. lk defa bu kadar ksa zamanda milletler birbirlerinden haber alr hale geldi. Ben bilgisayarma tklyor ve Avusturyadaki bir profesrle sosyoloji zerine konuabiliyorum. Bu kmsenecek bir ey deil. Salise fark ile fikir al veriinde bulunabiliyoruz. Bu manada elbette dnya kld. nsanlar oturduu yerden, bilgisayar aracl ile uluslararas konferans verebiliyor.
Fakat bu anlattklarmdan teknolojiyi ok ycelttiim, vdm anlalmasn. Ben evime bilgisayar almadm. Hatta nce daktilo ile yazyordum. Onu da braktm. imdi sadece elle yazyorum. Yani kalemin kutsiyetine inanr hale geldim. Kalem kutsaldr. nk zerine yemin edilmitir. Bilgisayar bir yerde hain bir ara. Bir virs kyor ve her eyi, btn bilgiyi, emei sfrlayabiliyor. Oysa elle yazlan bir kelime yzlerce sene silinmeden saklanabilir.
phesiz faydal bir ara. Fakat ben bugne kadar bilgisayar kullanarak, dahiyane bir eser sahibi olmu tek bir insanla karlamadm. Fakat insan dahi ise belli eyleri kullanmak asndan bilgisayardan istifade edebilir. Zaten dnyann en nemli bilgileri hi bir zaman bilgisayarlara yklenmez.

l, deiirken biz kalmak olmal

Toplumlarn deimek kanlmaz durum. Fakat deiirken toplumun kendisi kalmas, bu ana rengi muhafaza etmesi nemli. Deerli sosyologumuz Prof. Dr. Mmtaz Turhan hoca, ly biz kalarak deimek ve deiirken biz kalmak eklinde zetliyor. Sizce l ve denge nasl kurulmal?

Bunun lsn, mayasn hi bir birey koyamaz. Yalnz sosyolojik kanun olarak bir hakikat var. O da udur: hi bir toplum btnyle ayn kalamaz. Ve yine hi bir toplum btnyle deiemez. Yani deiirken ayn kalr, ayn kalrken deiir. Mmtaz hocann ls doru. Bu bakmdan hi bir ideoloji sonsuz, lmsz deildir. Tabii ki dinleri bunun dnda tutuyorum. Sz konusu olan beeri ideolojilerdir. Beeri nizamlar ise daima birbirini aacaktr. Sosyal hareketleri bir yerde kontrol etmeniz mmkn olmaktan kabilir. Kendi kanununu kendi uygular.




Bu biyografi (cemil meri) 5981 kez okundu.

Biyografi: cemil meri Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.