Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


bekir stk obanzade kimdir ? bekir stk obanzade biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
bekir stk obanzade

Bekir Stk obanzade

Krm Trk Edebiyat

Krm'da yetien en byk airlerden olduu gibi en iyi dil bilginlerinden biri olan (1893-1939), ilk ve orta tahsilini Karasupazar'da yaptktan sonra 1909'da liseyi okumak iin stanbul'a gelir. Burada Arapa ve Franszca'y renen obanzade, 1915'te Odesa'ya giderek Slav dillerini renir. 1916'da Budapete niversitesi'ne giden alim, burada Codeks Cumanicus'u inceler ve 1920'de bu niversitede doktor nvann alr.

1920'de Krm'a dnen 'nin deiik okullarda Krm Trkesi ve edebiyat dersleriyle Trke'nin Mukayeseli Grameri konusunda verdii dersler ok nemlidir. Bu dnemde "Yan olban", "leri" ve "Okuv leri" dergilerinde ilmi makaleler yazar. Deiik niversitelerde profesr, dekan ve rektr olarak alan obanzade, 1926 ylnda Baku'da toplanan I.Trkoloji Kongresi'nde "Trk Leheleri Arasnda Karlkl likiler" ve "Trk Tatar Dillerinde lmi Terminoloji Meydana Getirme" konularnda nemli tebliler verir. Sovyetler Birlii Yeni Alfabeler Merkez Komitesi, Azerbaycan Terminoloji Komitesi gibi komisyonlarda alan obanzade'nin Trk lehelerinin alfabesi, imlas ve terminolojisi konularnda pek ok almalar olmutur.

Bu byk Trkoloji aliminin Trk dili ve edebiyat tarihi sahasnda byk yekun tutan almalar bulunmaktadr. Almanca, Franszca, Arapa, Macarca, ekce ve Lehe'yi ok iyi bilen obanzade, Trk ivelerinin hemen hepsiyle ilgili eserler vermitir. "Rusya Tatarlarnn Kltr Hayatnn Gelimesi zerinde Bir Deneme" (1915), Trk Edebiyatnda Yeni Akmlar" (1916), "Krm Tatarcas'nn Grameri Hakknda lmi Bir Deneme" (1924), "Kumuklarn Dili ve Szl Edebiyat zerine Etdler" (1926), "Nevai'nin Dili zerine" (1926), "Trk Tatar Diyalektolojisi" (1927), "V. Tomsen" (1927), "Azerbeycan Trk Edebiyat'nn Yeni Dnemi" (1930), "Azerbeycan Trk Dilinin lmi Grameri" (1930), "Yabanc Dil retiminin Temel Metodu Meseleleri" (1932), "zbek Dilinin retiminin Temel Metodu" (1932), "Karaay Balkar Dili zerine Notlar" (1932), "bni Mhenna'nn Trk Grameri" (1933), "Kitab- Dedem Korkut'un Edebi Lengstik Tahlili" (1935) gibi eserleri bu gn hala ilmi deerini muhafaza etmektedir.

Byk bir Trkolog olan , alimlii kadar airlii ile de n kazanmtr. Onun "Yaz Akam y Altnda", "Tuvdm Bir yde", "Oy Suvuk u Gurbet", "Ah Tablsam", "Suv Anas", "Tunay Taa", "Anam", "Bulutlar" gibi iirlerinin de bulunduu "Boran" isimli iir kitab 1927 ylnda baslmtr.

airin iirlerinden bir ksm, Abdullah Latifzade'nin iirleriyle beraber bir kitap halinde Eref emizade tarafndan (1971) de neredilmitir.
de komnist sistemin kurulmu arknn iletilmeye balamasyla belli dnemlerde arkadalk yapt yazar ve airler tarafndan burjuva milliyetisi olmakla sulanm ve dnemin acmasz zulmnden kurtulamayarak 1939' da gnderildii srgnde helak olmutur.

*
Krm'da daha hanlk dneminde balayan din meselesi, bu dnemde de aydnlarn ilgilendii konular arasnda yer alr. Yerlileme politikas sonucu mahalli ivenin ilmi tetkikine ve okuma yazma bilmeyenler arasnda yaylmasna, Rusa ile beraber resmi dil olarak kullanlmasna destek verilir.

Sovyetler Birlii'nde ki Trk aydnlar arasnda alfabe reformu, imla ve telaffuz, yazl dilin hangi az zerine kurulaca gibi tartmalar bu dnemde nemli bir yer tutar. 1922 ile 1924 yllar arasnda Sovyetler Birlii Merkezi Hkmeti tarafndan dergilerde tartmalar alp konferanslar verilmi, komite ve komisyonlar kurulmutur. 1924'de Krmllar arasnda dil konusunda ve Arap alfabesinden Latin alfabesine gei konusunda iddetli tartmalar yaplmtr. Baz Krm Trkleri, Merkezi Hkmetin destekledii Latin alfabesin kabul ederken; Veli brahimov, Asan Sabri Ayvazov ve dil alimi gibi aydnlar, buna itiraz ederek iddetle mcadele etmilerdir. Merkezi Hkmetin de basklaryla 1929'da 31 harfli Latin alfabesinin kabul btn bu tartmalara son verir.

1928'de Krm Tatar Edebi Dilinin mlas zerine Birinci lmi Konferans, Akmescit'te toplanarak step ve da blgeleri arasnda kalan eridin, (Bahesaray aznn) yaz dili olmasna karar vermitir. Daha sonra 1929'da ikinci, 1934'de n ilmi konferanslar toplanarak gramer, imla, telaffuz, terminoloji ve szcklerin dzenlenmesi konularnda almalarn srdrrler. 1938'de Stalin dneminde bir kanunla btn Slav olmayan (Ermenice ve Grcce hari) dillerde olduu gibi, Krm Trkesinde de Kiril alfabesi kullanlmaya balanr.

Krm Trkleri Edebiyat Yrd.Do.Dr. Zhal Yksel kirimdernegi.org.tr




Bu biyografi (bekir stk obanzade) 2251 kez okundu.

Biyografi: bekir stk obanzade Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.