Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


ahmet hamdi tanpnar kimdir ? ahmet hamdi tanpnar biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
ahmet hamdi tanpnar

Ahmet Hamdi Tanpnar

, 23 Haziran 1901 tarihinde stanbul'da dodu.stanbul'da Ravaz-i Maarif btidaisi'nde, Sinop ve Siirt rdiyelerinde, Vefa, Kerkk ve Antalya sultanilerinde renim grd. Baytar mektebini brakarak girdii stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi'nden 1923 ylnda mezun oldu. Erzurum, Konya ve Ankara liseleriyle, Gazi Eitim Enstits ve Gzel Sanatlar Akademisi'nde edebiyat retmenlii yapt, ayn akademide estetik ve sanat tarihi dersleri verdi (1932 - 1939). 1939 ylnda stanbul niversitesi'ne Yeni Trk Edebiyat Profesr olarak atand. Mara Milletvekili olarak 1942-1946 yllarnda Trkiye Byk Millet Meclisi'nde bulundu. Bir sre Milli Eitim Mfettilii yaptktan ve Gzel Sanatlar Akademisinde eski grevinde altktan sonra 1949 ylnda stanbul niversitesi, Edebiyat Fakltesi Trk Dili ve Edebiyat Blm'ne yeniden dnd ve bu grevde iken 24 Ocak 1962 tarihinde stanbul'da ld.

yk Kitaplar

Abdullah Efendi'nin Ryalar (1943), Yaz Yamuru (1955), Hik(yeler (Kitaplamayan iki hikyesiyle birlikte tm ykleri, 1983).

HAKKINDA YAZILANLAR

Hazr Reete Yok !
Her ey bizden bir yeni terkip bekliyor
Mahmut etin

Trk aydn, Osmanl devletinin Bat karsnda zlmesiyle yeni bir kltr dnyasna alr.Bu aba Osmanl devletinin yklmas ve onun deer yarglarnn tasfiyesiyle hzlanr.Aydnlarmz bu maksatla nce yerli olanla islami olan ayrp, yerli olana balanmay dener.Ardndan yerli olan kltr kaynan iyice daraltp folklordan hareketle teorik btne ulamay dnrler.Folklordan hareketle bir ok fikri retim yaplmasna ramen, bu aray asl ama olan yeni bir teorik zemini oluturamaz.I.Tarih Kongresiyle ortaya yeni bir tez atlr.Tez udur: Btn dnyaya amil medeniyetin mebde ve menei Orta Asyadr.(1)

Erol Gngr esasl bir eletiriye tabi tuttuu bu tezi yle zetler.Yeni teze gre Orta Asya medeniyetin beiidir.Trkler Orta Asyada yaarken bir kuraklkla yurtlarndan ayrlmlar, dnyann deiik yerlerine g etmiler ve medeniyeti dnyaya yaymlardr.Bu arada Anadolu, Msr ve Mezopotamyada yeni yeni medeniyetler kurmulardr.Etiler, Hititler ve Smerler gibi.Trkler mslman olunca yeni bir g dalgasyla yeniden Anadoluya ulamlar, buradaki Eti , Hitit kltrleriyle yeniden kaynamlardr.Anadolu 4 bin yllk Trk yurdudur.Cumhuriyetle bu en eski Trk kltrlerine sahip klmtr.(2)

Karahanl-Seluklu-Osmanl zinciri Trk tarihinden bir sapma m ?

Teorinin buraya kadar olan ksm, Anadolu zerinde gz olan Bat lkelerine kar sevimli bir k olarak grlebilir.Ancak teoriyi retenler hzn alamayp asl Trk tarihinin kaynan Anadolu Medeniyetleri ad altnda Eti-Hitit-Smer zincirine balar ve Trk tarihinin Karahanl-Seluklu-Osmanl zincirini asl zden bir sapma olarak niteler.Bu nedenle Trklerin mslmanlamasndan sonraki dnemler, gzden geirilmesi gereken dnemlerdir.Aydnlar balangta -genellikle- kabul etmekle birlikte zaman bu tezi geersiz klar.

ki ara bir dere: Bat

Karahanl-Seluklu-Osmanl dnemini es geerek oluturulmak istenen tarih anlaylarnn geersizlii, aray iindeki odaklar, Bat medeniyetini evrensel tek bir medeniyet olarak grmeye ve ona entegre olmaya itmitir.

Bat medeniyetine entegre olma dncesi Nurullah Ata tarafndan teorik birlie ulatrlmaya allr.Belki de yabanclama dnemi boyunca snrl da olsa baarya ulam tek dnce budur.1938 ylndan sonra fikir hayatmza bu dnce hakim olmutur.Bu gre gre Bat medeniyetinin gelime izgisi, btn insanlk iin ortaktr.Bat medeniyeti dnda ortaya kan medeniyetler ayrktr ve onlarn ancak folklorik bir deeri vardr.Yerli medeniyetlerin tasfiye edilip, Bat medeniyetine adapte olmalar tarihi bir zarurettir.Bundan dolay Yunan, Latin ve Fransz kaynaklarndan Bat kltr aktarlarak, pozitivizmde karar klnmtr.Resmi gre paralel olarak, Batdan aktarlan yeni fikir akmlar snf ya da retim temelinden yoksun olmasna ramen siyasi ynelilerde ve kadrolamada kaynak olmutur.Bat alntlaryla, aktarmaclyla devlete kaplanma mmkn olduundan resmi siyaset ve kltr kendilerine gre yorumlayan siyasi gruplar, retimden kaynaklanmayan gelirlerle sbvanse edilerek ithal bir kltr ortaya konmutur.(3)Bu aktarma kltrn etkisi gnmzde azalarak srmektedir.

Cumhuriyetin kuruluundan itibaren ileri srlen tarih grleri 1950 sonras serbestlik ortamyla, devlet gr olmaktan kmtr.Bu grlerin ileri srld dnemlerde ise daima kar tezler var olmutur.

Kltre dayal zm: deierek devam etmek

Bu kar tezlerden biri de Anadoluculuktur.zellikle Yahya Kemalin tarih gr bu isimle ifade edilmitir.Bu gre gre Trk Tarihi, Malazgirt Zaferiyle balar.Dilin ve milletin nceki maceras, bu tarihin bir eit mukaddimesinden ibarettir.Malazgirt Zaferi, stanbulun Fethi ve Milli Mcadele, Fransz nklab apnda dou rnesansna kaynaklk etmilerdir.

Yahya Kemalin fikri halefi durumundaki byk yazarmz , Huzur adl aheserinde roman rgs iinde nemli tezi de yourmaktadr.Tarihinin sreklilii, kltr devrimlerinin baarszl ve milli zm: halkn gc.

Bizim ana balkta topladmz Huzur tezleri, btncl bir tarih tezi ortaya koymutur.Yalnz bir eyi biliyoruz.O da bir takm kklere dayanmak zarureti, tarihimize btnln iade etmek zarureti.bunu yapmazsak ikiliin nne geemeyiz.Muvazalar daima tehlikelidir.(4)

Tarihi btnln salanmas, yani tarihin bir takm zoraki tezlerle deil, sadece vaka-olgu olarak deerlendirilmesini gerektirir.Tarihin belirli devirlerini tasviye edip yerine mantki tezler teklif edememe durumu, toplumda mutlak bir yabanclamay baaramasa da deer yarglarn yozlatrmaktadr.
Bu tahribat nedeniyle fertler, toplumlarna has hviyetlerini temsil edemez hale gelmektedir.Hviyetini bulamayan fertlerin oluturduu toplum bunalmlara gebe bir toplumdur. Evvela insan birletirmek.Varsn aralarnda hayat standard yine ayr olsun; fakat ayn hayatn ihtiyalarn duysunlar.(5)Kklerine bal fertler, farkl itimai snflara mensup olsalar bile biz uurunu muhafaza edeceklerdir. Maziyi ihmal edersek hayatmzda ecnebi bir cisim gibi bizi rahatsz eder.(6) Tarihi birikimden kamak bouna bir abadr.nsan iin hafza neyse, millet iin de tarih odur.Nasl insan fikir deitirebildii halde hafzasn silip atamamaktaysa, milletler de gnlk zaruretler nedeniyle tarihi birikimlerini silip atamazlar.Silip atmaya kalktklar durumda bile hayatn tabii ak gnlk dayatmalar geersiz klacaktr.Yabanclatrmann baarld iddia edilen smrge topraklarda bile toplumsal doku hepten silinememekte ve tarihi birikim ecnebi bir cisim gibi insanlar rahatsz etmektedir.

Halkn iinde ve nnde aydn

Toplum iin deiik bak alaryla deiik tasnifler yaplabilir.Bunlardan biri de halk ve aydn ayrmdr.Halk ve aydn ikilii yabanclama dneminin bandan itibaren cemiyetimizde etkisini gsterir.Trk toplumu iin bu iki kesim de yeni dnemin rengini vermee tek bana yeterli deildir.Huzur romanndaki karakterlerden Mmtaz, Trkiyenin kltr birlii salanamadndan gelecekten mitsizdir.Ancak romann dier kahraman hsan yani romandaki Yahya Kemal, Glk var.Fakat imkansz deil.Biz imdi bir akslamel devrinde yayoruz.Kendimizi sevmiyoruz.Kafamz bir yn mukayeselerle dolu; Dedeyi Wagner olmad iin, Yunusu Varlaine, Bakiyi Goethe ve Gide yapamadmz iin beenmiyoruz...Corafya, kltr, her ey bizden bir yeni terkip bekliyor; biz misyonlarmzn farknda deiliz.Baka milletlerin tecrbesini yaamaya alyoruz(7) der.

Bakasnn hayatn yaayamazsnz

Medeniyetlerin farkl gelime izgileri vardr.Ancak batc ortodoks gre gre Bat medeniyeti evrensel ideal geliim srecinden gemitir.Bu medeniyetin dndaki medeniyetlerin yaamas, Bat medeniyetine adapte olmasna baldr.Bu gr kltr hayatmza hakim olmu ve aydnmz kltr ikiliine yani kimlik bunalmna drmtr.Bu hususta Tanpnarn iareti udur: baka milletlerin tecrbesinden faydalanlabilir, ama onun tecrbesini yaamak mmkn deildir.

Kaynaklar
1.nan ve Kltr Sadettin Elibol s.133
2.Kltr Deimesi ve Milliyetilik Erol Gngr s.66
3.Niin Arabesk Deil Sibel zbudun s.40
4-7.Huzur s.302-304




Bu biyografi (ahmet hamdi tanpnar) 12567 kez okundu.

Biyografi: ahmet hamdi tanpnar Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.