Gzel szler | Fkra | Hikaye | iir - air| ark szleri | Trkler | Sohbet odalar | Rya | Salk | Biyografi | islam | Gzeller | Payla


abdlkadir inan kimdir ? abdlkadir inan biyografi
Canim.net
a  b  c    d  e  f  g  h    i  j  k  l  m  n  o    p  r  s    t  u    v  y  z 
abdlkadir inan

Kltr tarihimize devlet kuruculuundan ve istikll mchidliinden nce dilbilimci, tarihi ve halkbilimci olarak gemitir. Bakurdistann gay kynde 1889da domu ve 1980lerde Ankarada lmtr. Salnda yalnzca be eseri yaynlanmtr. lmne yakn gnlerde bine yakn makalesinden semeler yaplarak yayna hazrlanm ve ilk cildi yaynlanmtr. lmnden sonraki yllarda da ikinci cildi yaynlanmtr. Bunlar bin sahifeye yaklaan hacm yannda muhtevas ile de Trk milletinin esas ve temel kaynaklarn aratran, tetkik eden, yorumlayan yazlmam ve yazlamayacak kadar derin ve tarih malzemenin yorumlar idi.
Bakurt Trklerinden olan bylece byk bir Trk kltr tarihisi durumundadr. Rusyann arlk dneminde Troyitskde Resuliye ve Yksek retmen Okulunda renim grmt (1914). Resuliye Okulu Mdr Abdurrahman Resuli ve Rusya Trklerinin nl yazar, MUALLM dergisi yaymcs Hasan Ali Efendinin zendirmesi ile Trk folkloru konusunda almaya balad. retmenlik grevini srdrmeye balad sralarda bu konuda geni bir zamana ve imkna da kavumutur (1915-1923).

Rus istilsna kar Bakurdistann bamszln korumak amacyla giriilen mcdeleye etkin bir biimde katld. Bir ara Bakurt Eitim Bakanl Bilim Kurulu yeliinde bulundu. Bakurt kadnlarnn beik ninnileri, Ruslarla yaplan mcdeleleri konu edinen destan paralar gibi folklor malzemelerini toplarken, Zeki Velid Togann tavsiyesi zerine almalarn btn Trk boylarnn folklorunu kapsayacak genilie ulatrd. Trk destanlar (zellikle Krgzlarn Manas Destan) ve aman dini stne zgn aratrmalar ortaya koydu. Petrograd (-Leningrad) kitaplklarnda alrken pek ok bilimsel kitab Bakurdistana getirmiti. Bamszlk sava sonunda Trkistandaki komitenin yardm ile Zeki Velid Togan ile birlikde Asyadaki Trklerin yaad blgeleri dolat. ran ve Afganistana, oradan da Hindistana ve Avrupaya geti (1924).

Paris ve Berlindeki bilimsel almalarna, Trkiyeye geldikten sonra asistan olarak girdii Trkiyat Enstitsnde devam etti. Zeki Velid Togan ile Yeni Trkistan dergisini (1927) kard.

Halk Bilgisi Haberleri (1928) dergisinin yaymna katld. Trkiye Halk Bilgisi derneinin bilimsel komisyonu yesi iken Erzurum ve Hasankalede folklor aratrmalar yapt. Birinci ilm seyahate ait rapor (1930) bu dnemin rndr. Yeni Trk dergisinde ve Azerbaycan Yurtbilgisi ile zamannn hemen btn Trk/Milliyeti dergilerinde pek ok deerli aratrmalar yaynlanmtr. ok verimli bir kalemi ve kafas vard. imdiki Trk Dil Kurumunun ilk ekli olan ve hemen hepsi de byk Atatrkn istekleri dorultusunda kurulan Trk Dili Tetkik Cemiyeti, Trk Tarihi Tetkik Cemiyetinde vazifeler ald. Birincisinin ilk umum ktibliini stlendi. Ruen Eref ve Maarif Vekili Reid Galibin daveti zerine Ankaraya gitti.

Cemiyette ihtisas ktibi olarak grev ald. lm komisyon ve klavuz kolu almalar yesi iken pek ok defa Atatrk ile grm, Atatrkn dil konusunda yapt toplantlara ve almalara katlmt.

Ankara Dil ve Tarih-Corafya Fakltesi kurulurken (1935), Atatrk kendisinden fakltede dou Trk lehelerini incelemesini ve bu konuda ders vermesini istedi. Dil ve Tarih-Corafya Fakltesinde 1944e kadar profesrlk yapan , Trk lehelerinin zellikleri ve tasnifi Trkolojinin tarihesi, Orhon ve Yenisey yaztlar, Krgzcann genel zellikleri ve Manas Destan gibi konularda dersler verdi. Bu dersleri de Trkoloji ders Hlsalar adl kitabnda toplayarak yaynlad (1936).
Ayrca Gne Dil Teorisi zerinde de durmu, bu teorinin temel zelliklerini ve kurallarn aklam, baz Trke ve Islavca kelimeleri bu teoriye gre zmlemiti. 1944 ylnda unvan ve kadrosu kaldrlan nan tercman ve okutman olarak 1955e kadar grevde kald.

Bu arada Trk Dil Kurumunda bauzman olarak da alyordu. aman dininin genel zelliklerini belgesel olarak ortaya koyuyordu. Diyanet leri Bakanl Danma Kurulunda alrken Kuran- Kerimin Trke evirileri zerinde nemle duran, hurafelerin kkeni zerinde bir aratrma da yazan nan, 1964den sonra Trk Kltrn Aratrma Enstitsnde uzman olarak almtr.

Onun 1980lerdeki lmne kadar Trk kltr tarihinin ok nemli ve bilinmeyen konularnda durmadan altna arkasnda brakt birbirinden emsalsiz eserleri en gl tanklardr. Eserlerinin ve makalelerinin says binleri buluyor.

MSYONU
Cumhuriyetin kltr temelinde harc bulunan adam , Cumhuriyetimizin temelleri atlrken kurulan dil ve tarih kurumlarnda, niversitelerimizin kurulu ve tekiltlanmalarnda da ok nemli roller almtr. Atatrkn bir akademi gibi alan ankaya toplantlarnn en devaml ilim adamlarndan birisi de o idi.

Ayn zamanda byk bir istikll savas, devlet adam ve Trk dili ve kltr limi olan nan, Trkiye Cumhuriyetinin kurulu dneminde Atatrkn evresinde yer alan isimlerdendir. , Cumhuriyetimizin temelleri atlrken kurulan dil ve tarih kurumlarnda, niversitelerimizin kurulu ve tekiltlanmalarnda da ok nemli roller almtr. Atatrkn bir akademi gibi alan ankaya toplantlarnn en devaml ilim adamlarndan birisi de o idi.

ABDLKADR NANIN TEMEL ESER: TARHDE VE BUGN AMANZM

Trk Tarih Kurumu yaynlar arasnda birka kere baslan bu nl eser kendi dnemine kadar konu ile ilgili yaynlar arasnda bakeyi alr. Bu eserin de Atatrkn ilgisi ve teviki ile uzun aratrmalar sonucunda hazrlandn sylerdi. Trk ve Bat kaynaklarnda amanizm ile ilgili hemen her eser incelenmi ve ok iyi bildii Rusa yannda Bat dilindeki literatr de inceleyerek yazld iin bugne kadar bir benzeri bile yazlamamtr.

nk rahmetli hoca hi ak nokta brakmamacasna konuya hakim bir durumda kalmtr. Trkemizde amanizm konusunda Atana Manofdan M. Trker Acarolunun yapt ve 1930lu yllarda rahmetli Yaar Nabi Nayrn ilk Varlk Yaynlar arasnda kan eserinden baka bir eser bulunmad gz nne alnrsa, n bu eseri hazrlayp yaynlamasndaki isabet de ortaya kar.

n eseri bize Trklerin en eski inanlarnda ve ibadetlerinde bile slma ok yakn ve yatkn bulunduklarn gstermektedir.

Bugnk dnyamzda yalnzca Yakutistanda amanizm yaamaktadr. amanizm konusu ve amanlk bundan yllarca nce yalnzca Ziya Gkalpin eserlerinde ve zellikle ksa bir blm halinde yer almtr.

Ayrca yine n slmiyetdeki batl inanlar konusunda yapt bir baka aratrma da Diyanet Yaynlar arasnda kk bir kitap halinde yaynlanmt. Bu hacm kk ve fakat muhtevas byk eserin de yeniden yaynlanmas bugn iin byk bir ihtiya ve zarurettir. Ayrca yine nan hocann Trke Kuran tercmeleri konusundaki sistematik, bilimsel eserinin de tad neme binaen yeniden baslmas lzmdr.

Bu kk eser de Diyanet Yaynlarndandr. lk yaynlanmasnn zerinden otuz yl kadar uzun bir zaman diliminin gemesine karn bu eser de yeniden bir daha yayn sahasna karlmamtr. Bu esere de ok byk bir ihtiya vardr. ki byk cilt halinde yaynlanan aratrmalarna gelince: Bu iki cildin de Trk Tarih Kurumu Yaynlar arasndaki basks ok az bir miktarda baslmtr. Keza mevcudu da kalmamtr. Gerek bu iki aratrma kitabnn ve gerekse amanizmin yeniden yaynlanmas ok iyi olacaktr.
Bizden hatrlatmas.

Orada Mustafa Kemal Paa var

Ord. Prof. Dr. Hikmet Bayur rahmetliden dinlemitim: Atatrkn ankayadaki akademik sohbetlerinde bulunulduu sralarda, konumalar ok uzun srer ve bazen uyuklarm. Bir defasnda Cemal Paadan konuulurken de byle olmu. Atatrke hazr bulunanlarn iareti ile uyuklayan Abdlkadir Bey gsterilmi. Atatrk, kendisine seslenerek:
- Abdlkadir Bey, bu konuda siz ne dnyorsunuz?
Diye sorulunca, hazret birden bire kendine gelir. Hi bir duraksama yapmadan der ki:
- Ben onun bykln Trkistandan bilirim...
Herkes birbirine bakar: Bu adam neler samalyor, diye.
Atatrk ise oral olmadan devam eder:
- E, ... Anlat bakalm, nasl?
Abdlkadir Bey devam eder:
- Biz istikllimizi iln etmi, Ruslarla arpp dururken kt geldi. Vara yoa iimize karmaya balad. Biz kendisine ktk:
- Senin buralarda ne iin var? Biz kendi yamzla kavrulup gidiyoruz. Sen Anadoluya gitsene? Hem orada biliyorsun bir istikll sava veriliyor. Yunanllar Ktahya, Afyon ve Bursay aldlar. Eskiehir de dt. Trkn son kalesi Ankara zerine yrmeye hazrlanyorlar. Ankara da dt m, anavatan istikllini kaybetti mi Trkistann, Bakurdistann istikllinin ne kymeti kalr ki? Senin yerin orasdr. Trkln son mcadelesinin yapld topraklardr!...
te bize o kmamz zerine verdii cevaptan onun bykln anlamtm. Bize:
- Orada Mustafa Kemal Paa var!... dedi.
Elbette, huzurda bulunanlar n bu defa uyumadn, btn konumalar byk bir dikkatle izlediini anlamakla mahcub olmular ve bu arada gzleri yaarmt.
n byk bir Trk milliyetisi olduunu kaydetmeye lzum grmyorum. Fakat ayn zamanda onun byk bir Trk kltr tarihisi ve aratrmacs olduu noktasnda herkes fikir birlii iindedir. Aratrd ve yaynlad konularn hemen her biri Trk mill kltrnn hi bilinmeyen ya da ok az bilinen bir konusunu aydnla karmtr. Onun Tarihde ve Bugn amanizm gibi, Manas Destan gibi pek ok eseri vardr ki hemen her zaman okunan ve aranan eserlerindendir. Ayrca, metinde zikrettiimiz gibi iki byk cilt halinde yaynlanan yzlerce aratrmas da onun adnn Trk milleti ile beraber yaayacann en gzel kantdr.




Bu biyografi (abdlkadir inan) 3098 kez okundu.

Biyografi: abdlkadir inan Hayat-yaam hakknda bilgi veriyor.

iletisim  Reklam  Gizlilik szlesmesi
Diger sitelerimize baktiniz mi ? Radyo Dinle - milli piyango sonuclari - 2017 yeni yil mesajlari - Gzel szler Sohbet 2003- 2016 Canim.net Her hakki saklidir.